عبدالباری عطوان تحلیلگر مسائل راهبردی منطقه در مقاله جدید خود در رأی الیوم، به مطالب نشریه بین المللی فارین افرز به قلم مایکل فاکس، مشاور سابق دولت جو بایدن اشاره کرد که این سوال را مطرح کرده بود که «آیا زمان عقبنشینی آمریکا از منطقه خاورمیانه فرا رسیده است؟ فاکس با اشاره به اینکه استراتژی آمریکا در منطقه شکست خورده و او جنگ علیه ایران را یک «فاجعه استراتژیک بزرگ» قلمداد کرده است، پاسخ مثبت به این سوال داد.
عطوان در مقاله خود در این رابطه میافزاید که بسیاری از رقبای ایران در منطقه، به دلایل مذهبی یا قومیتی، نمیخواهند از اصطلاح «شکست» برای آمریکا و «پیروزی» برای ایران استفاده کنند؛ اما یک کارشناس مسائل استراتژیک مانند مایکل فاکس، این موضوع را تأیید میکند.
این تحلیلگر مسائل منطقه می افزاید که تجاوز آمریکا و رژیم صهیونی به ایران در واقع نشاندهنده شکست استراتژی آمریکا در خاورمیانه است؛ استراتژی که مبانی آن استفاده از قدرت، برتری هوایی و صرف صدها میلیارد دلار برای ساخت حدود ۵۰ پایگاه نظامی آمریکایی در منطقه، به ویژه در شبهجزیره عربستان و خلیج فارس است.
عطوان افزود که شواهد متعددی در تایید نظریه مایکل فاکس، مبنی بر شکست حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه وجود دارد که آنها را در محورهای زیر خلاصه میکنیم:
اول: شکست تسلیحات هوایی و دریایی آمریکا در برابر موشکها، پهپادها و طرحهای محور مقاومت و جبهههای نبرد میدانی. آمریکا اذعان کرد که بیش از ۴۰ پرنده بسیار پیشرفته این کشور از جمله هواپیماهای «آواکس»، «اف-۱۵»، «اف-۳۵»، هواپیماهای سوخترسان و پهپادهای پیشرفته آمریکایی مانند «MQ-۹» از دست رفتهاند.
دوم: پایداری ایران که تاکنون حدود ۶ ماه ادامه یافته و تهران حتی قویتر شده و اکثر شکافهای اطلاعاتی را پر کرده است.
سوم: فرسایش آمریکا و زرادخانه موشکی آن. فرماندهی نظامی آمریکا اعتراف کرد که ۸۰ درصد از ذخایر موشکهای رهگیر و سایر مهمات جنگی خود را از دست داده است. سهم بزرگ این فرسایش، در درجه اول مرهون موشکهای ایرانی، اعم از هایپرسونیک و کلاهکهای شکافنده (مانند فاتح، خیبر و خرمشهر) است.
چهارم: تجاوز آمریکا به ایران، امنیت و ثبات را برای پایگاههای این کشور و رژیم صهیونیستی تأمین نمیکند. موشکهای ایرانی بخشهای بزرگی از تلآویو بزرگ را ویران کردند، بندر ایلات را بستند و پایگاههای نظامی در حیفا را هدف قرار دادند.
پنجم: بستن دو تنگه مهم در خاورمیانه به روی تجارت جهانی؛ تنگه هرمز به طور کامل و تنگه بابالمندب به طور نسبی در این جنگ بسته شده است. جنگ ایران بر اقتصاد جهانی، قیمت نفت، گاز، سایر منابع انرژی و تورم جهانی تاثیر گذاشته است.
ششم: جنگهای آمریکا در خاورمیانه (عراق، افغانستان، سوریه و اکنون ایران) تقریباً ۸ تریلیون دلار برای خزانه آمریکا هزینه داشته است.
ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا در همین رابطه گفت که باید به دنبال راه خروج سریع از جنگ در ایران بود. وی پذیرفت که قدرت هوایی به تنهایی هیچکدام از اهداف ترامپ را محقق نخواهد کرد.
عطوان گفت که ارتش آمریکا در تله فرسایش منطقهای گسترده در جبهههای متعدد گرفتار شده است؛ کمبود مهمات و بازگرداندن تمامی موشکهای رهگیر پاتریوت که به کشورهای اروپایی فروخته شده بود و توقف ارسال آنها به اوکراین، شواهد قاطع این موضوع است.
بر اساس این مقاله، ترامپ نیز برای نجات حزب جمهوریخواه و بهبود پایگاه مردمی خود و مقابله با شکافهای داخلی، خواستار پایان دادن سریع تجاوز به ایران است و به طور کامل از گزینه نظامی زمینی خودداری میکند.
عطوان در پایان این احتمال را که شکلگیری شتاب زده اتحاد سهجانبه عربستان، ترکیه و پاکستان به دلیل فرار قریب الوقوع آمریکا از منطقه برای کاهش تلفات و شکستهای آن باشد، را بعید ندانست.
