بلومبرگ در گزارشی نوشت: بازارهای برق اروپا این روزها واضح ترین سیگنالهای هشدار از زمان بحران انرژی 2022 را پیش از زمستان ارسال میکنند.
قیمت عمدهفروشی برق در ماه ژانویه در بورس انرژی اروپا در آلمان بیش از 180 یورو در هر مگاوات ساعت بوده است.
به گزارش بلومبرگ، این رقم بیش از 60 درصد بیشتر از یک سال پیش است. عامل اصلی، افزایش شدید قیمت گاز در نتیجه جنگ علیه ایران و قطع تحویل گاز مایع LNG از قطر است.
البته اروپا امروز در مقایسه با سال 2022، در برابر کمبود واقعی انرژی، محافظت بهتری دارد. پایانههای جدید گاز مایع LNG، مصرف کمتر گاز و تأمینکنندگان بیشتر، عرضه را مقاومتر کردهاند.
اما این امنیت بهایی دارد و آن این است که اروپا به بازار جهانی گاز طبیعی مایع وابستهتر میشود، در حالی که منابع آن به طور فزایندهای متمرکز میشوند.
در نیمه اول سال 2026، 81 درصد از واردات LNG منطقه اقتصادی اروپا تنها از ایالات متحده و روسیه تأمین شد. در نتیجه، درگیریها و اختلالات عرضه، تأثیر سریعتری بر قیمت گاز و برق آلمان دارند و افزایش اخیر قیمت میتواند تنها آغاز این روند باشد.
جنگ علیه ایران آسیبپذیری اروپا را آشکار کرده است. بسته شدن تنگه هرمز و حملات به تأسیسات متعلق به صادرکننده مهم LNG قطر، بخش بزرگی از عرضه جهانی را مختل کرده است.
با افزایش قیمت گاز، هزینه تولید برق نیز افزایش مییابد.
اولف اک، مدیر ارشد سرمایهگذاری در صندوق پوشش ریسک کالایی نورثلندر کامودیتی ادوایزرز، به بلومبرگ گفت: با توجه به زمستان سرد و تنگناهای مداوم عرضه در خاورمیانه، قیمت عمدهفروشی برق میتواند تا 50 درصد افزایش یابد. آب و هوا نیز بسیار مهم خواهد بود. اگر هوا برای مدت طولانی سرد و بدون باد بماند، نیروگاههای گازی و زغالسنگی گرانتر باید وارد عمل شوند.
در این میان فشار مضاعفی از سوی بخشهای دیگر بر سیستم برق اروپا وارد میشود. موج گرما و اعتصابات به طور موقت تولید نیروگاههای هستهای فرانسه را کاهش داده است، در حالی که ذخایر کم آب بر تولید برق آبی تأثیر میگذارد.
در این شرایط نیروگاههای خورشیدی تنها میتوانند تا حدی این وضعیت را در زمستان بهبود بخشند. روزهای کوتاه و اغلب ابری، تولید آنها را، به ویژه در شمال اروپا، به کسری از سطح تابستان خود کاهش میدهد.
البته بعید است که افزایش قیمتهای عمدهفروشی بلافاصله در صورتحساب خانوارهای آلمانی به همان میزان منعکس شود. بسیاری از تأمینکنندگان انرژی بخش بزرگی از برق خود را با قراردادهای بلندمدت و با قیمتهای توافقشده قبلی خریداری میکنند. با این حال، اگر افزایش قیمت ادامه یابد، هزینههای بالاتر خرید به تدریج در تعرفههای جدید لحاظ خواهد شد. مشاغل نیز باید انتظار افزایش هزینههای انرژی را داشته باشند که میتواند فشار تورمی را بیشتر کند.
این افزایش قیمت در زمانی که آلمان از قبل هم تحت فشار بوده، به این کشور ضربه میزند.
طبق دادههای «زیرساخت گاز اروپا» (GIE)، تأسیسات ذخیرهسازی گاز آلمان در حال حاضر تنها حدود 56 درصد پر هستند که برای این زمان از سال، سطح پایینی از نظر تاریخی است.
دولت آلمان در حال برنامهریزی برای معرفی یک ذخیره استراتژیک 24 میلیارد کیلووات ساعت گاز اما نه تا فصل زمستان 2027 است.
طبق اعلام وزارت فدرال امور اقتصادی و انرژی آلمان، ساخت و پر کردن اولیه این ذخیره میتواند بین 1.2 تا 1.5 میلیارد یورو هزینه داشته باشد و هزینههای سالانه اضافی آن تا 180 میلیون یورو خواهد بود.
انرژیهای تجدیدپذیر در حال حاضر افزایش قیمت را کاهش میدهند. طبق محاسبات شرکت مشاورهای بارینگا، بدون نیروگاههای خورشیدی ساخته شده از سال 2021، قیمتهای عمدهفروشی اروپا در تابستان امسال به طور متوسط 30 درصد بیشتر میبود. با این حال، سیستم برق اروپا در زمستان همچنان به گاز وابسته است.
فلورانس اشمیت، استراتژیست انرژی رابوبانک، این مشکل را به شرح زیر برای بلومبرگ خلاصه میکند: در حالی که انرژیهای تجدیدپذیر رشد کردهاند، اما هنوز به اندازه کافی قوی نیستند که بتوانند وابستگی گسترده به گاز را به طور جدی جبران کنند.
