وقتی ترامپ «تنگه هرمز» را «تنگه ایران» می‌نامد

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در توییتی نوشت: «ایران اعلام کرده که تنگه ایران کاملاً باز و آماده عبور کامل است. متشکرم!» عبارتی که در آن، برخلاف تمام رویه‌های دیپلماتیک و حقوق بین‌الملل، از «تنگه ایران» یاد می‌کند، نه «تنگه هرمز».

«مهدی حسن» مجری مشهور آمریکایی، بلافاصله به این توییت واکنش نشان داد: «ترامپ همین حالا به طور علنی به تنگه هرمز به عنوان "تنگه ایران" اشاره کرد. این نه تنها شبیه تسلیم کامل از سوی دولت او به نظر می‌رسد، بلکه من دارم سعی می‌کنم واکنش حزب جمهوری‌خواه/فاکس را تصور کنم اگر جو بایدن این را گفته بود.»

ترامپ در حالی از «تنگه ایران» سخن می‌گوید که ایالات متحده همواره بر «آزادی کشتیرانی» و ماهیت بین‌المللی این آبراه تأکید داشته است.

در نهایت، توییت ترامپ را نمی‌توان صرفاً یک اشتباه لفظی تلقی کرد. این عبارت – چه از روی عمد و چه از روی بی‌دقتی – یک تغییر گفتمانی بزرگ را ثبت می‌کند: رئیس‌جمهور ایالات متحده، برای اولین بار، حاکمیت انحصاری ایران بر مهم‌ترین شاهراه نفتی جهان را به رسمیت شناخته است.

مهدی حسن حق دارد که این را «تسلیم کامل» بنامد؛ اما شاید واقعیت تلخ‌تر این باشد که ترامپ ترجیح می‌دهد «بازنده‌ای که اعلام پیروزی می‌کند» باشد تا اینکه وارد یک نزاع پیچیده دیکر با کشورمان شود.

این توییت در حالی است که نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با انتشار متنی در فضای مجازی، از اجرای «نظم جدید» در تنگه هرمز خبر داد.

بر اساس این بیانیه، شناورهای غیرنظامی صرفاً از مسیر تعیین‌شده ایران تردد خواهند کرد، تردد شناورهای نظامی همچنان ممنوع است، هرگونه تردد تنها با اجازه نیروی دریایی سپاه صورت می‌گیرد و این ترتیبات در چارچوب «توافق دوره سکوت صحنه نبرد» و پس از آتش‌بس لبنان اجرا می‌شود.

این بیانیه را نمی‌توان یک اطلاعیه ساده دریانوردی تلقی کرد؛ بلکه سندی راهبردی است که ابعاد حقوقی، نظامی و دیپلماتیک عمیقی دارد و نبض تنگه هرمز را زین پس در دستان ایران می‌نامد.