ذوعلم: لزوم نقد ادبیات حاکم بر کشور
رئیس پژوهشکده فرهنگ و مطالعات اجتماعی با تأکید بر نقد ادبیات حاکم بر کشور، گفت: با توجه به نقش صداوسیما و نهادهای آموزشی نظیر حوزههای علمیه، آموزش و پرورش و دانشگاهها، میتوان راه میانبر پیشرفت را سریعتر پیمود.
به گزارش افکار نیوز،مراسم اختتامیه دومین کنفرانس الگوی اسلامی - ایرانی پیشرفت ظهر امروز(پنجشنبه ۱۹ اردیبهشت ماه) در کتابخانه ملی با حضور پژوهشگران و محققان عرصه علوم اسلامی برگزار شد.
در مراسم اختتامیه میزگردی با عنوان «مبانی فرهنگی، اخلاقی و معنوی پیشرفت» با حضور «هادی اکبرزاده» هیئت علمی دانشگاه صنعتی اصفهان، «حجتالاسلام احمد احمدی» رئیس سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم اسلامی دانشگاهها، «محمدحسین پناهی» عضو هیئت علمی گروه جامعه شناسی دانشگاه علامه طباطبایی، «حجتالاسلام علی ذوعلم» رئیس پژوهشکده فرهنگ و مطالعات اجتماعی و «علیاکبر موسوی موحدی» استاد ممتاز دانشگاه تهران برگزار شد.
*آنچه که تمدن اسلامی را متمایز میکند
در ابتدای این نشست که هادی اکبرزاده ریاست آن را بر عهده داشت، وی با اشاره به اینکه روح هر تمدن به مباحثفرهنگی، اخلاقی و معنوی بر میگردد، ابراز داشت: آنچه تمدن اسلامی را از سایر تمدنها متمایز میکند، توجه محتوایی ویژه اسلام به مباحثاخلاقی، فرهنگی و معنوی است، چرا که اسلام معتقد است همان گونه که جسم باید رشد کند، همزمان رشد و ترقی روح هم باید مدنظر باشد.
*کار دشوار در حوزه معنویت الگوی ایرانی - اسلامی پیشرفت / توجه کاربردی به مباحثمعنوی در الگوی توسعه
در ادامه حجتالاسلام والمسلمین احمد احمدی عضو هیئت علمی دانشگاه تهران با اشاره به اینکه توجه به فرهنگ، اخلاق و معنویت در پیشرفت اسلامی کاری بسیار مشکل و دشوار است اظهار داشت: برای این کار طراحی جدیدی باید صورت گیرد، چرا که بسیاری از تمدنها را در چند سال اخیر شاهد بودیم اندکی پس از رشد بدون توجه به ارزشهای معنوی دچار تزلزل و انحراف شدند.
وی با اشاره به شکست مکتب کمونیسم و سرمایهداری در قرن اخیر، افزود: اگر قرار باشد کار جدیدی صورت بگیرد، باید در آن موقعیت خدا، پیغمبر و معاد مشخص شود، چرا که هر بنیانی و هر اندیشهای که پشت آن کار قرار میگیرد، باید به سمت انالله و انا الیه راجعون باشد، بنابراین تا نتوانیم این اندیشه را در الگوی ایرانی - اسلامی پیشرفت جا بیندازیم، به تمدن اسلامی دست پیدا نخواهیم کرد.
حجتالاسلام احمدی با تأکیدی دوباره بر اینکه نبوت ابزار تحقق صحیح سعادتمندی بشر و حرکت به سوی انا لله و انا الیه راجعون است، خاطرنشان کرد: در همه امورها و طرحها باید خدا وجود داشته باشد، بنابراین باید کمر همت بست تا برخی از افراد شغلشان شاغل در دین باشد - نه اینکه چند تا کار داشته باشند - تا فکر کنند و در سایه آن تحقیقاتی ایجاد شود، بنابراین برای رسیدن به اخلاق و محبت که کار بسیاری دشواری است، باید عرضه جدیدی به جامعه داشته باشیم.
*الگوگیری از پدیدههای الهی برای پیشبرد الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت
علیاکبر موسوی موحدی استاد ممتاز دانشگاه تهران نیز با اشاره به اینکه فرهنگ، اخلاق و معنویت ارتباط مستقیمی با علم و دانش دارد، بیان داشت: رویکرد علم و فناوری الگو گرفتن از طبیعت است، یکی از مسائل مهمی که اکنون در عرضه علم مورد توجه قرار گرفته است، بحث«زیستشناسی باور» است، چرا که معتقد هستند از طریق باورهای صحیح میتوان به جایگاه بالایی از علم رسید.
وی با تأکید بر اینکه نقشه راهبردی الگوی پیشرفت نباید بر مباحثعلمی و کلامی استوار شود، ادامه داد: برای الگوی ایرانی - اسلامی پیشرفت نیازمند تربیت انسان متفکر، دانشمند با اخلاق و ارزشمند هستیم که این افراد پایههای آن در خانواده متعالی شکل میگیرد و به تبع آن مدرسه و دانشگاه و جامعه سالم در پیشبرد این عنصر مؤثر هستند.
موسوی موحدی با بیان اینکه الگوبرداری از پدیدههای الهی راه را برای تحقق الگوی پیشرفت مهیا میسازد، اذعان داشت: اگر آیات الهی را بشناسیم، آن وقت علم سرازیر میشود، در اینجا باید با تکیه بر مغزافزاری به کارهای بزرگ رسید، به طوری که اجازه ورود افرادی که از نظر مذهب، فرهنگ و رسوم با ما هماهنگ هستند به کشور موجب تحقق جنبش مغرافزاری میشود.
*لزوم نقد ادبیات حاکم بر کشور / استفاده از راه میانبر برای تحقق الگوی اسلامی توسعه
دیگر سخنران این مراسم حجتالاسلام علی ذوعلم رئیس پژوهشکده فرهنگ و مطالعات اجتماعی با بیان اینکه لازم است قبل از طراحی الگوی ایرانی - اسلامی پیشرفت، هدف از طراحی مشخص شود، ابراز داشت: تا زمانی که تلقی ما از پیشرفت، دین و رابطه پیشرفت با دین مشخص نشود، قطعاً نمیتوانیم به تعالی مطلوب برسیم، زیرا هر یک از ما در قالب نظریات زندگی میکنیم و براساس آن نظریهها طراحی صورت میگیرد.
وی با تأکید بر اینکه اگر در بحثایرانی - اسلامی پیشرفت نظریههای موجود نقد نشود و یک نقدی از ادبیات حاکم بر کشور صورت نگیرد، مانعی برای تحقق الگوی ایرانی - اسلامی پیشرفت خواهد بود، افزود: هنوز در الگوی پیشرفت به پرسشهای جامعه نظری توجه نکردیم که منظور و هدف از پیشرفت چیست؟
ذوعلم با اشاره به اینکه میتوان از راه میانبر برای پیشرفت توسعه بهره جست، اظهار داشت: با توجه به نقش صداوسیما، آموزش و پرورش و دانشگاه میتوان راه میانبر پیشرفت را طی کرد، به شرط اینکه اعتقاد داشته باشیم که حوزههای علمیه نقش پررنگی در ایجاد فضای فرهنگی - اسلامی ایفا میکنند.
*رابطه فرد با جامعه اسلامی دیالکتیک و متقابل است
بر اساس گزارش فارس، محمدحسین پناهی عضو هیئت علمی گروه جامعه شناسی دانشگاه علامه طباطبایی به عنوان آخرین سخنران با اشاره به اینکه پیشرفت فردی به معنای حرکت در مسیر دائمی در جهت عبودیت الهی است، خاطرنشان کرد: پیشرفت در سطح جامعه، شامل حرکت جامعه در جهت اسلامی شدن به منظور بسترسازی انسانها در جهت عبودیت و قرب الهی است که به نظر من افق این حرکت، توسعه انسان است.
وی با اشاره به اینکه رابطه فرد با جامعه اسلامی یک رابطه دیالکتیک و متقابل است، ادامه داد: یعنی همان گونه که انسان باتقوا رنگ و بوی الهی پیدا میکند و بر انسان مسلمان دیگری که در جامعه اسلامی زندگی میکند اثر میگذارد، جامعه هم همین تأثیر را دارد، بنابراین یک رابطه متقابل ایجاد میشود.
پناهی فرهنگ را نظامی از مجموعه باورها، ارزشها و رسومات دانست و گفت: اگر با رویکرد جامعهشناسی به فرهنگ نگاه شود، در سطح خرد این مبانی ارزشی، هنجاری و اعتقادی که جزو شخصیت و هویت انسانها شده است، باعث میشود که انسانها موتور حرکت اسلامی در جامعه شوند، پس اگر انسانها در جامعه متقی باشند، در نتیجه این ارزشها به سوی آرمانها حرکت میکنند.