در طول ادوار مختلف جام جهانی بازیکنان جوان بسیاری به عنوان پدیده در این تورنمنت بزرگ مطرح شده و به نوعی راه خود را از این آوردگاه بزرگ پیدا کردهاند. در بین فوتبالیستهای ایرانی و شش دوره حضوری که تیم ملی ایران در این رقابتها داشته نیز بازیکنان جوانی در ترکیب تیم ملی به میدان رفتهاند. اوج این جوانگرایی در جام جهانی 1978 آرژانتین اتفاق افتاد که حشمت مهاجرانی به سه چهار بازیکن زیر23 سال در ترکیب اصلی تیم ملی میدان داد آن هم در شرایطی که تیمهای بسیار قدرتمندی مثل هلند همگروه تیم ایران بودند.
در جام جهانی 1998 نیز بازیکنان جوانی مثل مهدویکیا، پاشازاده و نکیسا در ترکیب اصلی قرار گرفتند و به نوعی این جوانگرایی ادامه پیدا کرد.
در جام جهانی 2006 آندرانیک تیموریان و حسین کعبی جوانترین بازیکنان ترکیب اصلی بودند که خوش درخشیدند اما در جام جهانی 2014 شرایط برای جوانهای تیم ملی خوب نبود و به بازیکنانی مثل علیرضا جهانبخش، بختیار رحمانی و کریم انصاریفرد چندان میدان داده نشد. دوباره در جام جهانی 2018 جوانهایی مثل مجید حسینی و سعید عزتاللهی به ارنج اصلی راه یافتند و نام خودشان را سر زبانها انداختند اما در جام جهانی 2022 باز هم شرایط به گونهای پیش رفت که بیشتر بازیکنان اصلی مسن بودند و خبری از بازیکن باتجربه در ترکیب اصلی نبود.
در حال حاضر نیز میانگین سنی تیم ملی بالاست و پیشبینی میشود ارنج اصلی تیم ملی در جام جهانی پیش رو رکورد مسنترین تیم ایران در ادوار جام جهانی که مربوط به تورنمنت 2014 برزیل است را بشکند. با وجود این امیر قلعهنویی در اردوی اخیر از برخی بازیکنان جوان دعوت به عمل آورده که اگر برخی از آنها را در لیست نهایی بگنجاند و در تورنمنت پیش رو به آنها میدان دهد شاید رکورد مربوط به حسین کعبی در جام جهانی 2006 نیز شکسته شود.
در حال حاضر بازیکنان جوانی مثل محمد خلیفه (22)، دانیال ایری(22)، مسعود محبی (21)، امیرمحمد رزاقینیا(20)، امیرحسین محمودی(19)، کسری طاهری(19) و پوریا شهرآبادی(19) در اردوی تیم ملی به عنوان نفرات زیر23 سال حضور دارند که غیر از سه نفر اول چنانچه هر کدام از چهار بازیکن جوان دیگر به فهرست نهایی جام جهانی راه یابند و برای تیم ایران در این تورنمنت به میدان بروند رکورد حسین کعبی به عنوان جوانترین بازیکن تاریخ ایران در جام جهانی که به میدان رفته شکسته خواهد شد.
فهرست 10 بازیکن جوان تاریخ تیم ملی در جام جهانی
1) حسین کعبی، جام جهانی 2006، ایران
یک – مکزیک 3، 20 سال و 8 ماه و 19 روز
2)علیرضا جهانبخش، جام جهانی 2014، ایران صفر – نیجریه صفر، 20 سال و 10 ماه و 5 روز
3)مهدی مهدویکیا، جام جهانی 1998، ایران صفر – یوگسلاوی یک، 20 سال و 10 ماه و 21 روز
4)سعید عزتاللهی، جام جهانی 2018، ایران صفر – اسپانیا یک، 21 سال و 8 ماه و 20 روز
5)ابراهیم قاسمپور، جام جهانی 1978، ایران صفر – هلند 3، 21 سال و 9 ماه و 10 روز
6) مجید حسینی، جام جهانی 2018، ایران یک – مراکش صفر، 21 سال و 11 ماه و 26 روز
7) مسعود شجاعی، جام جهانی 2006، ایران یک – آنگولا یک، 21 سال و 12 ماه
8) حسین فرکی، جام جهانی 1978، ایران صفر – هلند 3، 22 سال و یک ماه و 15 روز
9) مهرداد میناوند، جام جهانی 1998، ایران صفر – یوگسلاوی یک، 22 سال و 6 ماه و 15 روز
10) مهرزاد معدنچی، جام جهانی 2006، ایران یک – مکزیک 3، 22 سال و 7 ماه و 30 روز
در ادامه این جدول بازیکنانی مثل آرش برهانی، حسن نظری، حسن روشن، نیما نکیسا، آندرانیک تیموریان، بهتاش فریبا، سردار آزمون و جواد اللهوردی تا رده هجدهم این جدول قرار میگیرند که قبل از 24 سالگی بازی در جام جهانی را تجربه کردهاند.
