این ورزشکار ۴۲ ساله که در سال ۲۰۲۱ عنوان قهرمانی اوکراین را به دست آورده بود، اکنون در روسیه به اتهام برنامهریزی برای خرابکاری و ترور به ۱۹ سال زندان محکوم شده است؛ حکمی سنگین که بازتابی از فضای امنیتی و سیاسی حاکم بر جنگ روسیه و اوکراین به شمار میرود.
به گزارش روزنامه گاردین، لمشچنکو که اصالتاً شهروند روسیه و متولد شهر ورونژ است، از سال ۲۰۱۴ همراه خانوادهاش به اوکراین مهاجرت کرد و در شهر خارکف به زندگی و تمرین وزنهبرداری پرداخت. او در همین کشور به موفقیت ورزشی رسید و تلاش کرد تابعیت اوکراینی بگیرد، اما با موانع اداری مواجه شد. با آغاز جنگ، زندگی او بهطور کامل دگرگون شد؛ خانهاش در حومه خارکف ویران شد و شماری از دوستانش را از دست داد.
طبق ادعای دادستانهای روس، لمشچنکو در پاییز ۲۰۲۳ ناپدید شد و چند ماه بعد در دادگاهی در مسکو ظاهر شد. سرویس امنیتی روسیه (FSB) مدعی است که او از طریق یک ربات تلگرامی جذب اطلاعات اوکراین شده، در کییف آموزش دیده و سپس برای انجام عملیات به روسیه بازگشته است. به گفته مقامات، او در نزدیکی سنپترزبورگ در انفجار یک خط برق نقش داشته و در شهر ورونژ نیز مأموریت داشته یکی از فرماندهان نیروی هوایی روسیه را برای ترور احتمالی زیر نظر بگیرد.
در جریان دادگاه، ویدئوهایی از مواد منفجره، تلفنهای موسوم به «قابلسوزاندن» و اعترافات ضبطشده بهعنوان مدرک ارائه شد. با این حال، لمشچنکو در دفاعیات خود تأکید کرد که انگیزهاش سیاسی و شخصی بوده است. او گفت تخریب خانهاش و رنج ناشی از جنگ، او را به این نتیجه رسانده که نمیتواند «تماشاگر» باشد. او تصریح کرد قصد کشتن انسانها را نداشته و از اقدامات خود اظهار پشیمانی نکرد.
حکم صادرشده بار دیگر نشان میدهد چگونه جنگ، مرز میان ورزش، سیاست و امنیت را درهم شکسته است. سرنوشت یولیا لمشچنکو، از سکوی قهرمانی تا سلول زندان، به نمادی از هزینههای انسانی و پیچیدگیهای جنگی تبدیل شده که هنوز پایانی برای آن متصور نیست.