سایت شبکه المیادین در گزارشی تحت عنوان «پیامدهای تجاوز به ایران منحصر به این کشور نخواهد بود» نوشت: درهمتنیدگی منافع جغرافیایی، امنیتی و اقتصادی کشورهای حوزه خلیج فارس با ایران باعث می شود این کشورها نتوانند خود را از پیامدهای تحولات مربوط به ایران کنار بکشند. مطرح کردن سناریوی جنگ علیه ایران مانند سناریوی به راه انداختن آشوب سازمانیافته در داخل این کشور چالشهایی را بر کشورهای حوزه خلیج فارس تحمیل میکند که ثبات داخلی آنها را تهدید کرده و موازنههای منطقهای و بینالمللی را بر هم میزند.
کشورهای عربی منطقه نگران هستند که چنین تجاوزاتی پیامدهای گسترده ای در سراسر منطقه داشته باشد. خبرگزاری «رویترز» با اشاره به این موضوع و به نقل از یک مقام عربی که هویتش فاش نشد نوشت، چهار کشور عربستان سعودی، قطر، عمان و مصر به واشنگتن اعلام کردهاند که هرگونه حمله پیامدهای امنیتی و اقتصادی گسترده ای برای منطقه خواهد داشت و در نهایت خود آمریکا را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.
شاخصه جغرافیایی؛ گسترش هرجومرج و تأثیرات اقتصادی-سیاسی
کشاندن ایران به سوی سناریوی هرجومرجِ سازمانیافته به صورت اجتنابناپذیری به معنای تشدید خطر انتقال عناصر تخریب گر و جداییطلب از مرزها به سمت کشورهای منطقه خواهد بود. ثبات در ایران یک ضرورت راهبردی برای کشورهای نفتی حوزه خلیج فارس به شمار میآید.
امنیت حملونقل بهعنوان نخستین عاملِ وابسته به ثبات در ایران مطرح میشود زیرا هرگونه بیثباتی در ایران انتقال نفت از طریق تنگه هرمز را تهدید میکند؛ تنگهای که برای کشورهای حوزه خلیج فارس و اقتصاد جهانی حیاتی است.
بر اساس گزارش اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA)، میانگین انتقال نفت از این تنگه در سال ۲۰۲۴ به ۲۰ میلیون بشکه در روز رسیده است؛ یعنی حدود ۲۰ درصد از مصرف جهانی فرآورده های نفتی. عربستان سعودی بیش از هر کشور دیگری نفت خام و فرآورده های نفتی را از طریق تنگه هرمز منتقل میکند. ایالات متحده در سال ۲۰۲۴ حدود نیم میلیون بشکه در روز نفت خام و میعانات از کشورهای حوزه خلیج فارس از طریق این تنگه وارد کرده است.
گسترش دامنه تجاوزات اسرائیل
از منظر دیگر، شرایط سیاسی و منطقه ای باعث می شود در صورت هدف قرار گرفتن ایران، خطر گسترش دامنه تجاوزات رژیم صهیونیستی تشدید شود. با وجود آنکه کشورهای حوزه خلیج فارس در طول تاریخ بهعنوان متحد آمریکا و همسو با سیاستهای آن حرکت کرده و برخی از این کشورها توافق عادیسازی روابط با تل آویو امضا کردهاند، اما بررسی رفتارهای رژیم صهیونیستی در حوزه سیاست خارجی پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ نشان میدهد که این رفتارها از چارچوب انتظارات سیاسی سنتی خارج شده است.
حمله به قطر از سوی رژیم صهیونیستی و نقض حاکمیت این کشور به بهانه هدف قرار دادن هیئت مذاکرهکننده حماس در دوحه و به رسمیتشناختن جدایی طلبان سومالیلند با وجود مخالفتهای گسترده حتی از سوی آمریکا، تنها ۲ نمونه از اقدامات غیرقانونی تل آویو به شمار می رود که بعد از ۷ اکتبر صورت گرفته است.
چه کسی تضمین میدهد که روابط کشورهای عربی حوزه خلیج فارس با تل آویو در چارچوب فعلی ادامه یابد؟ و چه کسی تجاوزات یکجانبه این رژیم را مهار خواهد کرد؟
آمریکا نیز در منطقه مصون نخواهد ماند
جدی شدن تهدیدات نظامی آمریکا علیه ایران امکان واکنش این کشور و هدف قرار دادن پایگاه های آمریکا در کشورهای عربی را تشدید می کند؛ پایگاه آمریکا در قطر، چهار پایگاه در کویت، ۲ پایگاه در عربستان سعودی، سه پایگاه در امارات، سه پایگاه در بحرین و سه پایگاه در عمان.
آمریکا پیشتر امکان وقوع این واکنش را در جریان پاسخ ایران به بزرگترین تأسیسات نظامی خود در منطقه یعنی پایگاه العدید آزموده است. همچنین اقدامات احتیاطی آمریکا در قبال پایگاه العدید بعد از تهدیدات اخیر ترامپ علیه ایران گواه این موضوع است.
در نهایت باید گفت، سیاست خارجی آمریکا برای منطقه خلیج فارس یک دشمن خیالی ساخته و واشنگتن طی دههها از رهگذر آن بزرگترین قراردادهای تاریخی خود بهویژه در عرصه نظامی را امضا کرده است. این کشورها باید توجه داشته باشند که هر گونه اقدام نظامی تجاوزکارانه مسیر آیندهای مبهم را به روی آنها میگشاید؛ آینده ای که با منافع کشورهای این منطقه فاصله زیادی دارد.
