آیا ناتو به پایان خود می‌رسد؟

  روزنامه «وال استریت ژورنال» در گزارشی نوشت که برخی کشورهای اروپایی نگران این هستند که تنش‌های فزاینده با واشنگتن، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا را به اعلام پایان همپیمانی ناتو سوق دهد، که این مسئله اروپا را در برابر گزینه‌ای دشوار قرار خواهد داد.

طبق گزارش این روزنامه، این سناریو، کشورهای اروپایی را مجبور خواهد کرد تا یک ائتلاف نظامی مستقل از ایالات متحده ایجاد کنند که آن را «ماموریتی بسیار پرهزینه» برای کشورهایی که به طور مزمن با رشد اقتصادی پایین مواجه هستند، توصیف کرده است.

این گزارش به این نکته اشاره کرد که رهبران کشورهای متحد آمریکا پیش‌تر سعی کرده بودند با استفاده از «روش‌های احترام‌آمیز» و «لطافت» با ترامپ ارتباط برقرار کنند، اما نگرانی‌ها در میان اروپایی‌ها با گذشت زمان بیشتر شده است چرا که روشن شده است که احترام و ابراز وفاداری دیگر تاثیری در تغییر مواضع رئیس‌جمهور آمریکا ندارد.

این گزارش افزود: اعتماد بین اروپا و ایالات متحده ضربات متعددی را متحمل شده است، از جمله از طریق طرح صلح آمریکا برای اوکراین و استراتژی جدید امنیت ملی کاخ سفید که در آن حامیان اروپایی مورد هدف قرار گرفته‌اند، در حالی که رویکردی نرم نسبت به روسیه و چین اتخاذ شده است.

اروپایی‌ها همواره بر این نکته تأکید کرده‌اند که اگرچه در هزینه‌های نظامی کمتر از آمریکا خرج می‌کنند، اما همیشه در کنار واشنگتن بوده‌اند. آنها اشاره می‌کنند که تنها بارها «ماده ۵» پیمان آتلانتیک شمالی (دفاع مشترک) فعال شده است و این اتفاق پس از حملات ۱۱ سپتامبر برای حمایت از آمریکا بود. همچنین دانمارک در افغانستان بالاترین میزان تلفات را نسبت به جمعیت خود در میان کشورهای ناتو متحمل شد. اما دولت آمریکا به رهبری ترامپ این منطق را نادیده گرفته است.

ترامپ بارها به شک و تردید در خصوص ارزش دفاع از متحدان ناتو پرداخته است و اخیرا در شبکه اجتماعی «تروث سوشیال» نوشت: «شک دارم که ناتو برای ما وقتی که واقعا به آن نیاز داشته باشیم، وجود داشته باشد.»

رئیس‌جمهور آمریکا همچنین لحن تمسخرآمیزی را نسبت به توانایی‌های نظامی متحدان ناتو به کار برده و توان دفاعی دانمارک را برای محافظت از گرینلند به «اسکیت‌بوردهایی که سگ‌ها می‌کشند» توصیف کرده است.

ترامپ همچنین کشورهای اروپایی را متهم به تهدید صلح جهانی کرده و اعلام کرد که در صورتی که این کشورها نیروهای نظامی خود را به گرینلند بفرستند، تعرفه‌هایی را بر صادرات هشت کشور اروپایی (دانمارک، نروژ، سوئد، فرانسه، آلمان، بریتانیا، هلند و فنلاند) اعمال خواهد کرد. این تعرفه‌ها از ۱۰ درصد در فوریه آغاز شده و تا ۲۵ درصد در ژوئن افزایش خواهد یافت، مگر اینکه یک توافق «خرید کامل و جامع گرینلند» حاصل شود.

در ارتباط با موضوع گرینلند، که منجر به بروز تنش‌های اخیر شده، اروپایی‌ها معتقدند که درخواست‌های ترامپ فاقد هرگونه منطق است، برخلاف خواسته‌های قبلی او برای افزایش هزینه‌های نظامی.

دولت‌های هشت‌گانه اروپایی در بیانیه مشترکی که روز یکشنبه توسط دولت سوئد منتشر شد، تأکید کردند که تعرفه‌های آمریکا می‌تواند به روابط فراآتلانتیکی آسیب بزند و نشانه‌ای از «روندی جدی و خطرناک» باشد. در این بیانیه آمده است: «به عنوان اعضای ناتو، ما متعهد به تقویت امنیت قطب شمال هستیم و از دولت دانمارک و مردم گرینلند کاملا حمایت می‌کنیم.» این کشورها همچنین وعده داده‌اند که «پاسخ هماهنگ» به اقدامات آمریکا خواهند داد.

از طرف دیگر، مته فریدریکسن، نخست‌وزیر دانمارک، هشدار داده است که هرگونه ضمیمه اجباری اراضی یک کشور هم‌پیمان از سوی آمریکا به معنای «پایان ناتو» خواهد بود. این موضع توسط کشورهای بزرگ اروپایی نیز پشتیبانی شده است و آنها تأکید کرده‌اند که آینده گرینلند تنها باید توسط مردم دانمارک و گرینلند تعیین شود.