روزنامه نیویورک تایمز در تحلیلی نوشت: زبان نظامی موقتا کنار گذاشته شده و فضای دیپلماسی در مسقط، پایتخت عمان، حاکم شده است، اما مسیر پیش رو بسیار باریک است و هر گام به سوی جلو، خطر لغزش به سوی درگیریای را در پی دارد که هیچیک از طرفین خواهان آن نیستند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بار دیگر خود را روبروی میز مذاکره با تهران، رقیب دیرینه خود، میبیند؛ نشانهای از پیچیدگیهای ژئوپولیتیکی منطقه خاورمیانه.
به نوشته نیویورک تایمز، مسیر مذاکرات که با دیدارهای رسمی و تبادل دستدادنها آغاز شده، با چالشهای ساختاری جدی مواجه است. ترامپ آگاه است که هر درگیری طولانیمدت اقتصاد آمریکا را تخلیه کرده و پایگاه مردمیاش که مخالف جنگهای بیپایان هستند را خشمگین میکند، بنابراین به دنبال توافقی است که نام او را به عنوان «سازنده صلح» ثبت کند بدون آنکه در باتلاق منطقه گرفتار شود.
از سوی دیگر، تهران در این مرحله بر استراتژی قدیمی خود یعنی «طولانی کردن مذاکرات» برای خرید زمان تکیه کرده و امیدوار است ترامپ به دنبال «پیروزی سریع» باشد که اعتبار سیاسی او را افزایش دهد، بدون آنکه به جنگ منطقهای گسترده کشیده شود.
نیویورک تایمز تأکید میکند که «باریکی مسیر» در شکاف عمیق میان انتظارات و خواستهها نهفته است؛ واشنگتن همچنان بر «صفر درصد غنیسازی»، توقف یا محدودسازی برنامه موشکی بالستیک و قطع حمایتهای منطقهای ایران تأکید دارد، در حالیکه تهران این خواستهها را «دعوت به تسلیم کامل» میداند و عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران تأکید کرده است که حق غنیسازی و توان دفاعی غیرقابل مذاکره است.
کارشناسان بر این باورند که ترامپ با معضل واقعی مواجه است؛ اگر درباره غنیسازی کوتاه بیاید، توافقی مشابه برجام ۲۰۱۵ ایجاد خواهد شد که پیشتر آن را «بدترین توافق تاریخ» خوانده بود و اگر مواضع سختگیرانه خود را حفظ کند، مسیر دیپلماسی به بنبست میرسد و گزینه نظامی ممکن است برای حفظ اعتبار سیاسی او ضروری شود.
علاوه بر این، نگرانی اسرائیل به عنوان یک عامل فشار اضافی، فضای مانور دیپلماتیک را تنگتر کرده است، چرا که تلآویو با دقت هرگونه تلاش برای کاهش تحریمها بدون تضمین امنیتی درباره تأسیسات هستهای و موشکی ایران را رصد میکند.
نیویورک تایمز نتیجه میگیرد که بازگشت به دیپلماسی میتواند آخرین فرصت برای جلوگیری از انفجار بزرگ باشد، اما این فرصت به دلیل بیاعتمادی تاریخی و تضاد منافع استراتژیک محدود شده است؛ مقامره تهران روی صبر ترامپ و امید ترامپ به ضعف ایران تحت فشار تحریمها و اعتراضات، هر دو میتواند در نهایت به رویارویی نظامی گسترده منجر شود، مگر آنکه طرفین بتوانند راهحل میانهای پیدا کنند.
