آیا استقرار هم‌زمان دو ناو، پیامی فراتر از بازدارندگی دارد؟

 روز شنبه، دونالد ترامپ با انتشار تصویری مرموز، بار دیگر پرونده تنش با ایران را به صدر توجه‌ها بازگرداند؛ تصویری که در ظاهر یک نمایش نظامی است، اما در بطن خود حامل پیام‌هایی چندلایه درباره مسیر پرتنش ماه‌های اخیر به شمار می‌رود. برجسته‌ترین برداشت از این پیام، احتمال رویارویی نظامی در صورت شکست دیپلماسی ارزیابی می‌شود.

ترامپ این تصویر را در پلتفرم رسانه اجتماعی خود به نام تروث سوشال منتشر کرد. در قاب تصویر، ناو هواپیمابر آمریکایی یو.اس.اس آبراهام لینلکن دیده می‌شود که پس از ورود به خاورمیانه، اکنون در محدوده عملیاتی ناوگان پنجم آمریکا مستقر شده است. در عرشه این ناو، جنگنده‌های اف ای ۱۸ سوپر هورنت به چشم می‌خورند؛ هواپیماهایی که ستون فقرات نهمین یگان هوایی (CVW-9) مستقر بر این ناو را تشکیل می‌دهند و نماد توان تهاجمی و پشتیبانی هوایی نیروی دریایی آمریکا محسوب می‌شوند.

انتشار این تصویر هم‌زمان با اظهارات تازه ترامپ درباره ایران صورت گرفت. او در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره احتمال حمله گفت: « اگر آنها پیشنهاد درست را به ما بدهند، ما این کار را نخواهیم کرد؛ اما همان‌طور که می‌دانید، از نظر تاریخی، آنها چنین نکرده‌اند. می‌گویند می‌خواهند صحبت کنند، اما تاکنون زیاد حرف زده‌اند و کاری نکرده‌اند.»

ترامپ همچنین در گفت‌وگو با آکسیوس تصریح کرد وضعیت مذاکرات به نقطه‌ای رسیده که «یا با ایران به توافق می‌رسیم یا باید مانند دفعه قبل کار بسیار دشواری انجام دهیم.» او در پاسخ به پرسشی درباره اعزام دومین ناو هواپیمابر به خاورمیانه نیز گفت: « اگر توافقی حاصل نشود، به آن نیاز خواهیم داشت… و اگر به آن نیاز داشته باشیم، آماده خواهد بود.»

سه تن از اعضای دولت دونالد ترامپ فاش کرده‌اند که مقامات ارشد امنیت ملی به رئیس‌جمهور توصیه کرده‌اند پیش از هر اقدام نظامی احتمالی علیه ایران، به پنتاگون فرصت دهد توان عملیاتی خود را در منطقه بازسازی و تقویت کند؛ توصیه‌ای که نشان می‌دهد کاخ سفید در حال سنجش دقیق زمان، ظرفیت و هزینه‌های هر تصمیم راهبردی است و نمی‌خواهد بدون تکمیل آمادگی‌ها وارد مرحله تقابل شود.

بر پایه گزارشی که روزنامه نیویورک تایمز منتشر کرده، طرح بازآرایی نظامی آمریکا صرفاً به نمایش قدرت تهاجمی محدود نیست، بلکه تقویت سامانه‌های دفاعی در ۱۱ کشور منطقه را نیز در بر می‌گیرد؛ کشورهایی که در صورت بروز تنش، ممکن است در معرض واکنش ایران قرار گیرند. این ترکیب، از یک‌سو حامل پیام بازدارندگی است و از سوی دیگر، نشانه‌ای از احتیاط عملیاتی واشنگتن تلقی می‌شود.

به گفته مقامات ارشد آمریکایی، ارتش ایالات متحده در حال انتقال و استقرار سامانه‌های پدافند هوایی در پایگاه‌هایی است که میزبان نیروهای این کشورند. در صدر این فهرست، پایگاه هوایی العدید در قطر قرار دارد؛ پایگاهی که پیش‌تر هدف حمله ایران قرار گرفته بود و اکنون بار دیگر در کانون تدابیر حفاظتی واشنگتن قرار گرفته است. هم‌زمان، تأسیسات نظامی آمریکا در عراق، بحرین، کویت و اردن نیز در حال تقویت سامانه‌های دفاعی خود هستند. هدف اعلام‌شده از این اقدام، تضمین امنیت نیروها و زیرساخت‌های حیاتی پیش از هر سناریوی تهاجمی احتمالی است؛ رویکردی که نشان می‌دهد اولویت نخست، حفاظت از نیروها پیش از ورود به هر مرحله تنش‌آلود است.