پرواز بهای نفت خام در بازارهای جهانی

قیمت‌های جهانی نفت خام در معاملات شامگاهی روز چهارشنبه ۲۹ بهمن ۱۴۰۴ برابر با ۱۸ فوریه ۲۰۲۵ با جهشی چشمگیر، افت روز گذشته خود را جبران کردند. تشدید تنش‌های ژئوپلیتیک پس از به نتیجه نرسیدن مذاکرات صلح روسیه و اوکراین و هم‌چنین گفت‌وگوهای هسته‌ای ایران و آمریکا، بار دیگر نگرانی‌ها از اختلال در عرضه نفت را به اوج رساند.

در معاملات امروز بازارهای جهانی، قیمت هر بشکه نفت خام برنت دریای شمال با ثبت رشدی ۳.۸ درصدی نسبت به قیمت پایانی روز گذشته، سطح ۷۰ دلار را پشت سر گذاشت. از سوی دیگر، هر بشکه نفت وست تگزاس اینترمدیت (WTI) نیز با افزایش بیش از ۴.۶ درصدی، از کمترین قیمت روزانه خود به سقف ۶۵ دلاری صعود کرد.

با این حال، بررسی نرخ‌ها در لحظه تنظیم این گزارش حاکی از آن است که هر دو شاخص نفتی مذکور با اندکی کاهش از محدوده سقف روزانه خود عقب‌نشینی کرده‌اند و کمی پایین‌تر از سقف‌های یادشده در حال دادوستد هستند.

از اوکراین تا خلیج فارس

بازار نفت که در جلسات معاملاتی اخیر تحت تأثیر موجی از خوش‌بینی نسبت به پیشرفت دیپلماسی قرار داشت، ناگهان جهت خود را تغییر داد. مذاکرات صلح روسیه و اوکراین که قرار بود روز سه‌شنبه در ژنو برگزار شود، پس از تنها دو ساعت بدون دستیابی به نتیجه مشخص پایان یافت. ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، این گفت‌وگوها را «دشوار» توصیف کرد و روسیه را به مانع‌تراشی متهم نمود. در مقابل، ولادیمیر مدینسکی، مذاکره‌کننده ارشد روس، لحن دیپلماتیک‌تری داشت و از برگزاری دور جدید در آینده‌ای نزدیک خبر داد، اما عدم پیشرفت فوری، اعتماد بازار را کاهش داد.

به موازات آن و بر اساس گزارش وبسایت «تریدینگ اکونومیکس» مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا نیز تا کنون به نتیجه روشنی نرسیده است. این در حالی است که جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، با لحنی تند اعلام کرده که تهران «خطوط قرمز» واشنگتن را در مذاکرات رعایت نکرده و اگر دیپلماسی راه به جایی نبرد، ممکن است از گزینه نظامی استفاده شود. این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که منابع خبری از برگزاری رزمایش مشترک دریایی ایران و روسیه در دریای عمان و شمال اقیانوس هند خبر می‌دهند؛ منطقه‌ای که در مجاورت تنگه هرمز، شاهراه حیاتی انتقال نفت جهان قرار دارد. اگرچه مقامات ایرانی مذاکرات را «سازنده» خوانده‌اند، اما این ارزیابی‌های متناقض، ابهام را در بازار افزایش داده است.

داده‌های هفتگی و ریسک‌های عرضه

در کنار تحولات سیاسی، فعالان بازار در انتظار انتشار آمار هفتگی ذخایر نفت خام آمریکا هستند. گزارش مؤسسه نفت آمریکا (API) امروز و آمار رسمی اداره اطلاعات انرژی (EIA) فردا منتشر خواهد شد. تحلیل‌ها حاکی از افزایش ذخایر نفت خام در هفته گذشته است، در حالی که پیش‌بینی می‌شود ذخایر بنزین و سایر فرآورده‌های تقطیری کاهش یافته باشد. این آمار می‌تواند در کوتاه‌مدت بر شدت نوسانات بیفزاید.

بازار در انتظار شفافیت

از یک سو امید به توافق دیپلماتیک و از سوی دیگر خطر تشدید درگیری‌ها بازار را در شرایط بلاتکلیفی و نااطمینانی قرار داده است. با توجه به ملموس نبودن نتیجه در شرایط فعلی مذاکرات و تداوم مانورهای نظامی در منطقه، به نظر می‌رسد ریسک ژئوپلیتیک تا حصول شفافیت بیشتر در فرآیندهای دیپلماتیک، محرک اصلی قیمت‌ها باقی بماند.