بدون حاکمیت داده قوی، نظام مالیاتی هوشمند به شعار تبدیل می‌شود

رمضان رحیمی دشتلویی عضو هیئت رئیسه کمیسیون آموزش و تحقیقات در گفت‌وگو با افکارنیوز،با تأکید بر اینکه نقطه قوت نظام مالیاتی هوشمند، دیدنِ تمام تصویر اقتصاد است؛ گفت: سامانه‌های مالیاتی با اتصال به بانک‌ها، گمرک، ثبت اسناد، بیمه و سایر نهادها، جریان واقعی درآمد و هزینه هر موردی را ثبت می‌کنند و اجازه نمی‌دهند بخشی از فعالیت اقتصادی در سایه بماند.

به گفته نماینده مردم فلاورجان، وقتی داده‌ها دقیق و به‌روز باشند، امکان صدور فاکتورهای صوری، کتمان درآمد و استفاده هم‌زمان از معافیت‌های متعدد به حداقل می‌رسد و این شفافیت، به‌طور سیستماتیک راه‌های معمول فرار مالیاتی را می‌بندد.

وی با تاکید بر اینکه این داده‌محوری به نفع مودیان خوش‌حساب نیز عمل می‌کند؛افزود: مالیات بر مبنای اطلاعات واقعی و قابل‌استناد محاسبه می‌شود، نه بر اساس حدس ممیز یا برآوردهای سلیقه‌ای،در نظام هوشمند، سازمان مالیاتی می‌تواند اظهارنامه‌های پیش‌فرض را بر مبنای تراکنش‌های واقعی تهیه کند و اختلاف و دعوا میان مودی و ممیز کاهش پیدا خواهد کرد، در نتیجه فردی که درآمد کمتر دارد، بیشتر از توانش مالیات نمی‌دهد و صاحبان درآمدهای بالا و فعالیت‌های پنهان، امکان فرار پیدا نمی‌کنند؛ این همان ترجمه عملی عدالت مالیاتی است.

این نماینده مجلس با اشاره به مهم‌ترین مانع موفقیت نظام مالیاتی هوشمند در کشور،تأکید کرد: قطعا ضعف نظام داده ها و زیرساخت های اطلاعاتی در عمل از هم جدا نیستند، اما تجربه ایران نشان می‌دهد که این دو عامل، ریشه‌ای‌ترین مشکل است و هنوز بانک‌های اطلاعاتی کشور یکپارچه نیست، داده‌ها در دستگاه‌های مختلف با فرمت‌های متفاوت ذخیره می‌شود،اما تنها کیفیت و به‌روزبودن اطلاعات، برای استفاده تحلیلی در سطح یک نظام مالیاتی هوشمند کافی نیست.

رحیمی با تاکید بر اینکه اگر ستون فقرات داده‌ای کشور تقویت نشود، هر چقدر هم نرم‌افزار و سامانه طراحی کنیم، خروجی آن در حد دیجیتالی‌کردن فرم‌ها باقی می‌ماند، نه یک نظام واقعاً هوشمند،یادآور شد:متاسفانه ناهماهنگی و مقاومت دستگاه‌ها در تبادل اطلاعات، عملاً سرعت هوشمندسازی را کُند کرده است؛ بسیاری از نهادها با داده‌های خود مثل مِلک اختصاصی رفتار می‌کنند و با وجود تصریح قانون، همه داده‌ها را در اختیار سازمان مالیاتی نمی‌گذارند.

در پایان عضو هیئت رئیسه کمیسیون آموزش و تحقیقات خاطرنشان کرد: بدون شکل‌گیری یک حاکمیت داده قوی و الزام‌آور، که هم استاندارد مشترک تعریف کند و هم ضمانت اجرا برای همکاری بین دستگاه‌ها داشته باشد، نظام مالیاتی هوشمند در حد شعار باقی خواهد ماند.