«داریل کیمبال» رئیس انجمن کنترل تسلیحات میگوید بر اساس توضیحاتی که مقامهای دولت ترامپ درباره شکست مذاکرات ارائه دادهاند، به نظر میرسد کوشنر و ویتکاف مجموعهای از مسائل فنی و تاریخی پایهای در مذاکرات را بهطور جدی سوءبرداشت کردهاند.
به گزارش سرویس بین الملل تابناک، دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا که در گرفتار جنگ با ایران شده و تصور نمیکرد که چنین مقاومتی از سوی ایران نمایان شود اخیرا اعلام کرده که به توصیه جرد کوشنر، استیو ویتکاف، پیت هگست و دیگران، ایران را بمباران کرده است.
ترامپ در این زمینه گفته بود بر اساس چیزی که جرد کوشنر، ویتکاف و روبیو به من گفته بودند، فکر میکردم ایران قرار است به ما حمله کند.
به نظر میرسد یک بعد این اظهار نظر فرار ترامپ از مسئولیت این حملات باشد. ترامپ در تلاش است تا از هزینههایی که جنگ با ایران متوجه آن کرده فرار کند و نقش خود را در این شکست کم رنگ جلوه دهد.
اما جدای از این موضوع، مساله دیگر عملکرد «جرد کوشنر» (داماد یهودی ترامپ) و «استیو ویتکاف» نماینده ویژه ترامپ در مذاکرات با ایران است که آمریکا را به جنگ با ایران کشاندند.
برایان بیهار، نویسنده و تهیهکننده تلویزیونی آمریکایی در این زمینه گفته است: «وای خدا. دو نفر از آن چهار نفری که بهش گفتن باید فورا ایران رو بمباران کنیم، حتی توی دولت ما کار نمیکنن.»
فعال سیاسی آمریکایی گفته است: «فقط برای اینکه همه بدونند که موضوع چقدر دیوانهکنندهست: استیو ویتکاف و جرد کوشنر معاملهگران املاک هستن که به خاطر روابطشون با اسرائیل، کینهی شخصی از ایران دارن، و پیت هگست هم یک تندروی مذهبیه که فکر میکنه بمباران ایران به بازگشت عیسی کمک میکنه.»
در خصوص نقش مخرب کوشنر و ویتکاف در مذاکرات هستهای با ایران، این گمانه مطرح شده که این دو نفر بر اساس اطلاعاتی که نتانیاهو در اختیار آنها میگذاشته ذهنیت ترامپ را در خصوص مذاکرات شکل میدادهاند و از اسرائیل به عنوان «طرف سوم» استفاده میکردند.
روابط کوشنر و ویتکاف با اسرائیل بسیار نزدیک بوده و آکسیوس در این زمینه گفته بود رابطه ویتکاف و کوشنر با نتانیاهو در حدی است که تقریباً هر روز با هم صحبت میکنند.
نتانیاهو از سال ۱۹۸۴ تا ۱۹۸۷ سفیر اسرائیل در سازمان ملل بوده و در آن زمان با پدر کوشنر دوست بوده است.
ترامپ هم در توصیف داماد خود او را «عاشق اسرائیل» مینامد. در خصوص نقش مخرب کوشنر و ویتکاف، در به شکست کشاندن مذاکرات و آغاز جنگ با ایران، اندیشکده «موسسه کشورداری کویینسی» نوشته است اظهارات «استیو ویتکاف» نماینده ویژه دونالد ترامپ به دلیل ماهیت غیرمعمول و جنگطلبانهاش، توجهها را جلب کرده است.
او در روز آغاز جنگ گفته بود: «تقریباً هیچ راهی برای متوقف کردن آنها وجود ندارد؛ آنها ذخیره بیپایانی از اورانیوم غنیشده دارند. آنها فکر میکردند میتوانند ما را تحت فشار قرار دهند… خیلی زود مشخص شد که احتمالاً حتی تا جلسه دوم هم رسیدن به توافق غیرممکن است.»
ویتکاف هفت روز پس از آغاز درگیری نیز در گفتوگو با خبرنگاران مدعی شد: «آنها به داشتن سوخت با غنای ۶۰ درصد افتخار میکردند، به اندازهای که برای ۱۱ بمب کافی است. به من و جرد گفتند: آنچه را که نتوانستید با قدرت نظامی بگیرید، از راه دیپلماسی هم به شما نمیدهیم.»
او همچنین در مصاحبهای با شبکه سیانبیسی اظهار کرد: «اگر ظرف یک سال فردی وجود داشت که جرأت انجام چنین اقدامی را نداشت، شما با ۳۰ یا ۴۰ بمب هستهای روبهرو میشدید.»
کویینسی میگوید همین اظهارات عمومی از جمله عواملی بوده که پرسشهای جدی درباره نقش ویتکاف در آغاز جنگ مطرح کرده است.
با این حال، به نوشته این گزارش، اظهارات ویتکاف تنها به دلیل لحن جنگطلبانهاش مورد توجه قرار نگرفته است. چندین کارشناس و مقام خارجی نیز از ناآگاهی آشکار او و «جرد کوشنر» نسبت به مسائل فنی مرتبط با مذاکرات هستهای انتقاد کردهاند.
در همین چارچوب، «بدر بن حمد البوسعیدی» وزیر امور خارجه عمان که نقش میانجی در مذاکرات را بر عهده داشت، پس از گفتوگوها بهطور اضطراری به واشنگتن سفر کرد تا به کاخ سفید و افکار عمومی آمریکا اعلام کند که برخلاف ارزیابی منفی ویتکاف و کوشنر، ایران مواضع بسیار سازندهای در مذاکرات داشته است.
همچنین «داریل کیمبال» رئیس انجمن کنترل تسلیحات معتقد است که بر اساس توضیحاتی که مقامهای دولت ترامپ درباره شکست مذاکرات ارائه دادهاند، به نظر میرسد این ۲ مذاکرهکننده مجموعهای از مسائل فنی و تاریخی پایهای در مذاکرات را بهطور جدی سوءبرداشت کردهاند.
بهعنوان نمونه، ویتکاف و کوشنر ادامه استفاده ایران از اورانیوم با غنای ۲۰ درصد در «راکتور تحقیقاتی تهران» را نشانهای هشداردهنده تلقی کرده بودند، در حالی که کارشناسان هستهای گفتهاند هیچ شواهدی وجود ندارد که این راکتور برای ساخت سلاح هستهای استفاده شده باشد یا حتی بتواند برای چنین منظوری به کار رود.
بر اساس این گزارش، برخی ناظران نتیجه گرفتهاند که جنگ ممکن است به دلیل «فقدان دانش هستهای» ویتکاف و کوشنر آغاز شده باشد و این دو «فاقد تخصص فنی لازم برای درک پیشنهادهایی بودهاند که ایران در مذاکرات ارائه میکرد».
جاناتان پاول، مشاور امنیت ملی بریتانیا که در آخرین دور مذاکرات غیرمستقیم آمریکا و ایران در ژنو شرکت داشته، در خصوص نقش مخرب ویتکاف و کوشنر در مذاکرات با ایران اذعان کرده؛ پیشنهاد ایران در مورد برنامه هستهای «شگفتانگیز» و به اندازهای قابل توجه بود که بتواند از وقوع جنگ جلوگیری کند.
گاردین مینویسد: قرار بود مذاکرات ایران و آمریکا با یک دور گفتگوی فنی در وین ادامه یابد، اما دو روز بعد، آمریکا و اسرائیل حمله به ایران را آغاز کردند.
در بخش دیگری از این گزارش، نقل قول مستقیمی از یک دیپلمات آگاه از مذاکرات آورده شده است که در مورد نقش استیو ویتکاف و جرد کوشنر میگوید: «ما ویتکاف و کوشنر را داراییهایی برای اسرائیل میدیدیم که رئیسجمهوری را که میخواهد از [جنگ]خارج شود، به سمت جنگ میکشاندند»
در خصوص نقش اسرئیل در کشاندن آمریکا به جنگ با ایران، «جو کنت»، مدیر مرکز مبارزه با تروریسم آمریکا در متن استعفانامه (استعفایی که روز سه شنبه 26 اسفند رخ داد) خود نوشت: ایران هیچ تهدید قریبالوقوعی برای ملت ما ایجاد نکرده است و واضح است که ما این جنگ را به دلیل فشار اسرائیل و لابی قدرتمند آمریکایی آن آغاز کردیم.