آیا منهدم کردن پهپادهای دشمن واقعا کم ارزش است؟

برای ارزیابی اهمیت سرنگونی پهپادها، ابتدا باید به یک سوءبرداشت رایج پاسخ داد: این‌که «زدن پهپاد کار ساده‌ای است یا اهمیت چندانی ندارد». واقعیت دقیقاً برعکس است و هم از منظر فنی و هم از منظر عملیاتی، پهپادها به یکی از عناصر کلیدی جنگ‌های معاصر تبدیل شده‌اند.

نخست، از نظر ماهیت، پهپادها پرنده‌های هدایت‌پذیر از راه دور هستند که معمولاً ابعادی بسیار کوچک‌تر از جنگنده‌ها دارند. همین اندازه کوچک، به‌ویژه وقتی با جنس بدنه (که اغلب بازتاب راداری کمی دارد) همراه می‌شود، فرآیند شناسایی آن‌ها را دشوار می‌کند. علاوه بر این، پهپادها معمولاً با سرعت کمتر و در ارتفاع پایین‌تر پرواز می‌کنند؛ ویژگی‌هایی که باعث می‌شود در بسیاری از سامانه‌های پدافندی، کشف و رهگیری آن‌ها پیچیده‌تر از اهداف بزرگ‌تر و پرسرعت‌تر باشد.

دوم، از نظر کارکرد، پهپادها صرفاً ابزار تهاجمی نیستند، بلکه نقش چندگانه‌ای ایفا می‌کنند. آن‌ها در مأموریت‌های شناسایی، جمع‌آوری اطلاعات، هدف‌یابی و هدایت آتش نقش محوری دارند و در کنار آن، در عملیات‌های تهاجمی مستقیم نیز به‌کار گرفته می‌شوند؛ از هدف قرار دادن لانچرها و تجهیزات نظامی گرفته تا حملات دقیق به اهداف خاص. در برخی موارد، حتی مأموریت‌هایی مانند حمله به نقاط حساس یا اهداف نقطه‌ای نیز توسط پهپادها انجام می‌شود.

بنابراین، سرنگونی پهپاد صرفاً حذف یک «پرنده کوچک» نیست، بلکه به معنای کاهش همزمان توان شناسایی، هدف‌یابی و ضربه دقیق دشمن است. به بیان دیگر، پهپادها چشم و دستِ عملیات مدرن هستند و از کار انداختن آن‌ها، عملاً بخشی از چرخه تصمیم‌گیری و اجرای عملیات دشمن را مختل می‌کند.

سوم، از نظر جایگاه در دکترین نظامی، پهپادها اگرچه نسبت به سامانه‌هایی مانند تانک، جنگنده یا موشک قدمت کمتری دارند، اما در جنگ‌های جدید به یکی از تعیین‌کننده‌ترین ابزارها تبدیل شده‌اند. تجربه‌هایی مانند جنگ اوکراین به‌خوبی نشان داده که پهپادها چگونه می‌توانند توازن میدان نبرد را تغییر دهند و حتی در برابر سامانه‌های کلاسیک، نقش برتری‌آفرین ایفا کنند.

در نتیجه، اهمیت هدف قرار دادن پهپادها را باید در چارچوب نقش چندلایه آن‌ها در جنگ مدرن فهمید: هر پهپاد ساقط‌شده، نه‌فقط یک ابزار، بلکه بخشی از شبکه عملیاتی دشمن را از کار می‌اندازد و این دقیقاً همان چیزی است که به این اقدام، وزن راهبردی می‌دهد.