روزنامه نیویورک تایمز نوشته که شکست مذاکرات اسلامآباد بین ایران و آمریکا، دونالد ترامپ را بار دیگر با انتخابهای دشواری روبرو کرده است. به گفته این روزنامه، ترامپ حالا میان انتخاب گزینههای مذاکره طولانی با ایران بر سر آینده برنامه هستهای این کشور، از سرگیری جنگی که از هماکنون بزرگترین اختلال انرژی در دوران مدرن را ایجاد کرده و چشمانداز یک کشمکش طولانی بر سر اینکه چه کسی تنگه هرمز را کنترل میکند، مستأصل شده است.رئیسجمهور آمریکا در مدت حدود ۱۵ ماه حضور دوبارهاش در کاخ سفید، دائماً از تهدید حمله نظامی علیه ایران استفاده کرد، اما اکنون این کارت هم دیگر سوخته است. ایران توانسته در کمال اقتدار و برخلاف پیشبینیهای اسرائیل و آمریکا، حدود ۴۰ روز مقاومت کند و همچنان هم از آمادگی کامل در صورت از سرگیری جنگ برخوردار است.روز شنبه، مذاکرات بین آمریکا و ایران با میانجیگری پاکستان در اسلامآباد برگزار شد. مسئولان ایرانی با «حسن نیت» اما با بیاعتمادی کامل به طرف آمریکایی، در این مذاکرات شرکت کردند. شروط ایران مشخص و دقیق بود. ایران خواستار آتشبس در لبنان، دریافت غرامت، حفظ حاکمیت بر تنگه هرمز و عدم تجاوز مجدد به سرزمینش است. لغو تحریمها و آزادسازی پولهای بلوکهشده این کشور هم از جمله دیگر موارد مدنظر تهران بوده است.با این حال، طرف آمریکایی با وجود گفتوگوهای طولانیمدت ۲۱ ساعته، همچنان همان مواضع پیشین خود را تکرار کرد و مذاکرات را بینتیجه گذاشت. مسئله اداره تنگه هرمز از جمله مهمترین موارد اختلافی بین ایران و آمریکا است.
جی.دی. ونس که برای اولین بار ریاست هیئت مذاکرهکننده آمریکا را برعهده داشت، پس از شکست این مذاکرات، توپ را در زمین ایران انداخت و بدون اشاره به خواستههای بیحدوحصر آمریکا، مدعی شد که این ایران بوده که شروط آمریکا را نپذیرفته است.اکنون ترامپ باید بین از سرگیری جنگ یا تغییر مواضع نسبی در مذاکرات تصمیم بگیرد. او کارت جنگ را پیشتر استفاده کرده و در صورت ادامه جنگ با هزینههای میلیاردی بیشتر و مهمتر از همه، چالشهای بسیار در بازارهای انرژی مواجه خواهد شد.به گفته نیویورک تایمز، ترامپ از چند ماه قبل تصور میکرد که اگر ایران با «نمایش عظیمی از قدرت نظامی آمریکا روبرو شود، نظرش را تغییر میدهد»، اما ایرانیها مصمم هستند که نشان دهند «هیچ مقدار مهمات آمریکایی آنها را مجبور به عقبنشینی نخواهد کرد.»وزارت خارجه ایران پس از پایان مذاکرات اسلامآباد، در بیانیهای تأکید کرد که «جان باختنِ عزیزان، نزدیکان و هم میهنان بزرگوارمان، عزم ما را برای پیگیری منافع و حقوق ملت ایران بیش از پیش راسخ کرده است.»
جنگ به نفع آمریکا نیست
نیویورک تایمز تأکید کرده که اهرم اصلی ترامپ اکنون تهدید به از سرگیری عملیات نظامی عمده است، اما «انتخاب سیاسی چندان مناسبی برای ترامپ نیست».ترامپی که از ترس تنشهای بیشتر در بازار حاملهای انرژی و ناتوان از مقابله با ایران، خواهان آتشبس شد، حالا بار دیگر با این چالش مواجه شده است.به اذعان این روزنامه، ترامپ آتشبس را عمدتاً برای «کم کردن درد ناشی از کاهش ۲۰ درصدی عرضه نفت جهان» اعلام کرد؛ کاهشی که قیمت بنزین را به شدت افزایش میداد و باعث کمبود کود و از جمله سایر لوازم حیاتی، کمبود هلیوم برای تولید نیمهرساناها میشد.
بدین ترتیب، اگر جنگ از سر گرفته شود، بازارها به احتمال زیاد سقوط میکنند، کمبودها بیشتر میشوند و تورم - که در حال حاضر به ۳.۳ درصد رسیده است - افزایش خواهد یافت.ترامپ در باتلاق عمیقی به دام افتاده است. ادامه این جنگ فرسایشی به هیچ عنوان به نفع او نیست، به ویژه آنکه ایران نشان داده با تهدید و حتی حمله نظامی هم از حقوق خود عقب نمینشیند. در ادامه باید دید این رئیسجمهور تهدیدات بیشتری علیه ایران اعمال میکند یا به ناچار از برخی مواضع زیادهخواهانه خود عقب میکشد.
