در حالیکه دونالد ترامپ سیاست خارجی و داخلی خود را بر پایه «قدرت، زور و برتری» بنا کرده، نشانههای فزایندهای در داخل و خارج از آمریکا دیده میشود که این رویکرد با مقاومت جدی روبهرو شده است.
سی ان ان نوشته: ترامپ و نزدیکانش همواره بر توانایی او در اعمال قدرت بیمهار آمریکا تأکید کردهاند، اما تحولات پرتنش جهانی و فضای سیاسی داخلی نشان میدهد این روش با محدودیتهای جدی مواجه است.
جنگ علیه ایران؛ آزمون اصلی راهبرد ترامپ
جنگ با ایران مهمترین آزمون برای رویکرد ترامپ محسوب میشود. تصمیم او برای حمله به اهداف نظامی و هستهای ایران، اقدامی بود که روسای جمهور پیشین از آن اجتناب کرده بودند. با این حال، مقاومت تهران در برابر خواستههای واشنگتن، محدودیتهای قدرت آمریکا و شخص ترامپ را آشکار کرده است. او اکنون میان دو انتخاب دشوار قرار دارد:
- تشدید درگیری با خطر افزایش تلفات و بحران اقتصادی
- عقبنشینی و پذیرش توافقی که دستاوردی کامل محسوب نمیشود.
تنگه هرمز؛ ابزار فشار متقابل ایران
یکی از نقاط کلیدی بحران، تنگه هرمز است. سیاستهای متقابل ایران و آمریکا باعث شده بازار انرژی جهانی در وضعیت شکنندهای قرار گیرد.
تهران نیز با استفاده از موقعیت راهبردی خود، تلاش کرده هزینههای اقتصادی فشارهای آمریکا را افزایش دهد.
محدودیت نفوذ آمریکا در عرصه جهانی
جنگ علیه ایران تنها نمونه از محدود شدن نفوذ ترامپ نیست. او نتوانست متحدان ناتو را به همراهی در جنگهای مورد نظرش وادار کند، حتی تهدید به خروج از ناتو نیز نتیجهای نداشت.
در عرصه اقتصادی نیز، سیاست تعرفهای ترامپ با واکنش شدید چین روبهرو شد و تنش تجاری دو کشور بازارهای جهانی را تحت تأثیر قرار داد.
این تجربه نشان داد حتی قدرت اقتصادی آمریکا نیز در برابر واکنش متقابل دیگر قدرتها آسیبپذیر است.
شکستهای سیاسی و داخلی
در اروپا نیز حمایت ترامپ از ویکتور اوربان، نخستوزیر مجارستان، با شکست سیاسی او در انتخابات اخیر همراه شد؛ رخدادی که به گفته تحلیلگران، ضربهای به پروژه «مگا» در اروپا محسوب میشود.
در داخل آمریکا نیز سیاستهای مهاجرتی و تلاشهای حقوقی ترامپ با موانع جدی روبهرو شده و برخی عقبنشینیهای سیاسی را به دنبال داشته است.
پایان عصر قدرت نامحدود
ترامپ بارها اعلام کرده که قدرت ریاستجمهوری را تقریباً نامحدود میداند و تنها محدودیت آن را «اخلاق شخصی» خود عنوان کرده است. این نگاه در شیوه تصمیمگیریهای او، از جمله آغاز عملیات نظامی بدون اجماع گسترده سیاسی، مشهود است
با این حال، جنگ علیه ایران نشان داد که حتی قدرت نظامی آمریکا نیز به تنهایی نمیتواند نتیجه قطعی ایجاد کند. ایران با تحمل فشار اقتصادی و سیاسی، در حال آزمودن صبر و ظرفیت سیاسی ترامپ است؛ بهویژه در شرایطی که افزایش قیمت انرژی میتواند پیامدهای انتخاباتی برای او داشته باشد.
افول تدریجی نفوذ؟
تحولات اخیر، از جنگ ایران تا شکست متحدان سیاسی ترامپ در اروپا، نشان داد در حالی که ترامپ همچنان خود را قدرتمندترین بازیگر صحنه سیاست میداند، واقعیتهای میدانی در حال شکلگیری است که این تصور را به طور جدی محدود کرده است.
