مواضع اقدامهای رئیسجمهور آمریکا و ارتش این کشور در منطقه طی روزهای اخیر آمیزهای از «لفاظی»، «تهدیدمحوری»، «نقض آتشبس» و پیگیری راهبرد شکستخورده «تسلیمطلبی» ایران بوده است؛ راهبردی که چشمانداز مذاکرات اسلامآباد را بیش از پیش در هالهای از ابهام قرار داده و تهران را از عزم واشنگتن برای دستیابی به یک «توافق مثبت» ناامید کردهاست.
پشت پرده دور نخست مذاکرات
- گزاره: دیپلماتها و کارشناسان معتقدند آمریکا در دور نخست مذاکرات اسلامآباد برای «مذاکره» نیامده بود و راهبرد «سنجش میزان تاب آوری ایران» را پیگیری میکرد.
- حضور نمایشی: اندی کیم، سناتور دموکرات آمریکا با انتقاد شدید از جی دی ونس، معاون رئیسجمهور، عملکرد او در مذاکرات اسلامآباد را «غیرجدی» و «نمایشی» ارزیابی کرد.
- اتلاف وقت در اسلامآباد: رابرت مالی، نماینده پیشین آمریکا در امور ایران نیز در فضایمجازی، نوشت: «اگر هدف مذاکرات تکرار خواستهای بود که ایران پیش از این رد کرده بود، از ۲۱ساعت مذاکره، ۲۰ساعتش اضافه بود؛ اما اگر هدف مذاکره واقعی بود، این زمان بسیار کوتاه بود».
- مهرههای اسرائیلی: مکس بلومنتال، روزنامهنگار آمریکایی: کوشنر و ویتکاف عملاً «مهرههای اسرائیلی» هستند که هدفی جز تسلیم یکجانبه ایران نداشتند.
- هدف آمریکا: الایژا مگنیر، تحلیلگر ارشد خاورمیانه از بروکسل: آمریکا برای مذاکره به اسلامآباد نیامده بود. برای دیکته کردن آمده بود و میخواست حقوق هستهای ایران را نپذیرد.
- خواسته اصلی واشنگتن: رابرت پِیپ، استاد علومسیاسی دانشگاه شیکاگو در واکنش به نتیجه مذاکرات اسلامآباد طی پستی در فضایمجازی، نوشت: «آمریکا از ایران خواست تمام اورانیوم غنیشدهاش را تحویل دهد».
- راهبرد ایران: دیوید میلر، مذاکرهکننده سابق آمریکا در امور خاورمیانه اخیرا طی پستی نوشت که «آمریکاییها تصور اشتباهی دارند که میتوانند ایران را مجبور به باز شدن دستش کنند. آمریکا فقط به مردم ایران نشان میدهد چرا مذاکره با رژیم ترامپ بی ارزش است».
سریال بدعهدیهای آمریکا
- گزاره: بدعهدی آمریکا در آزادسازی پولهای مسدود شده ایران در برخی کشورها، یکی از نمودهای جدی نبودن واشنگتن در مذاکرات است.
- بدعهدی تازه: با وجود اینکه آمریکاییها در دور نخست مذاکرات اسلامآباد با آزادسازی داراییهای ایران در برخی کشورها، به عنوان پیش شرط ایران برای آغاز مذاکرات، موافقت کرده بودند، اکنون واشنگتن بار دیگر حرف خود را تغییر داده است.
۲۸ فروردینماه ۱۴۰۵
- ترامپ (تروث سوشیال) : هیچ پولی بههیچوجه، شکل یا صورتی رد و بدل نخواهد شد.
۲۸ فروردینماه ۱۴۰۵
- ترامپ (گفتوگو با فاکسنیوز) : اجازه نمیدهیم ایران از فروش نفت به کسانی که دوست دارند، پول دربیاورد یا به کسانی که دوست ندارند نفروشد.
۳۰ فروردین ماه ۱۴۰۵
- ترامپ (گفتوگو با خبرنگار فاکسنیوز) : اشتباه اوباما را که پول نقد در اختیار جمهوری اسلامی قرار داد، تکرار نخواهم کرد.
بازگشت به راهبرد فشار و تهدید
- گزاره: پذیرش اولیه شروط دهگانه ایران برای مذاکره ازسوی آمریکا و بازگشت به راهبردهای نخنمای گذشته، از دیگر نمودهای عدم جدیت واشنگتن در مذاکرات است.
- پذیرش اولیه: ترامپ در نخستین موضعگیری درباره پذیرش آتش بس دو هفتهای با ایران، روز ۱۹ فروردینماه، در تروث سوشال نوشت: پیشنهاد ده مادهای از ایران دریافت کردهایم و معتقدیم این پیشنهاد پایه قابل اجرا برای مذاکره است.
- شروط ۱۰ مادهای ایران:
- عدم تجاوز
- استمرار کنترل ایران بر تنگه هرمز
- پذیرش غنیسازی
- رفع همه تحریمهای اولیه
- رفع همه تحریمهای ثانویه
- پایان دادن به همه قطعنامههای شورای امنیت
- خاتمه تمامی قطعنامههای شورای حکام
- پرداخت خسارت ایران
- خروج نیروهای رزمی آمریکا از منطقه
- توقف جنگ در همه جبههها، از جمله علیه مقاومت اسلامی لبنان
- آنچه در عمل اتفاق افتاد: مواضع رئیسجمهور آمریکا در روزهای اخیر، نشاندهنده عدول از پذیرش پیشنهاد ۱۰ مادهای و بازگشت به راهبرد «پافشاری بر خواستههای غیرمعقول» است؛ از جمله:
- نقض آتش بس و برقراری محاصره دریایی
- تاکید بر عدم پذیرش حق هستهای ایران
- طرح ادعای انتقال ذخایر اورانیوم ایران به آمریکا
- تهدیدهای مکرر درباره حمله دوباره به ایران
- مخالفت با آزادسازی داراییهای مسدود شده ایران
- نقض تعهدها در قبال جنگ در لبنان
عدم تمکین به تسلط ایران بر تنگه هرمز
- گزاره: یکی از مهمترین نمودهای عدم جدیت واشنگتن در مذاکرات اسلامآباد، طفره رفتن از پذیرش استیلای ایران بر تنگه هرمز، به عنوان مهمترین دستاورد ایران در جنگ تحمیلی سوم، بوده است.
- چرا آمریکا به قدرت ایران در تنگه هرمز تمکین نمیکند؟
- خبرگزاری انگلیسی رویترز: کنترل ایران بر تنگه هرمز آسیب پذیری اقتصاد آمریکا را نشان داد.
- اندیشکده آمریکایی مطالعات جنگ: هرگونه معادلهای که حاکمیت ایران بر ترافیک دریایی تنگه هرمز را به رسمیت بشناسد، «شکستی بزرگ» برای آمریکاست.
- خبرگزاری یورونیوز: کشورهای حوزه خلیجفارس نگرانند مذاکرات ایران و آمریکا بهجای کاهش تنشهای منطقهای، منجر به تثبیت نفوذ تهران بر تنگه هرمز شود.
- آلن ایر، سخنگوی پیشین فارسیزبان وزارت خارجه آمریکا: واقعیت این است که در توانایی کشتیها برای عبور از تنگه تغییر قابلتوجهی ایجاد نشدهاست. ایران همچنان آن را در این وضعیت نگه میدارد تا به خواسته خود برسد.
- شبکه آمریکایی فاکسنیوز: تنگه هرمز تحت کنترل کامل ایران قرار دارد.
تهدید تیم مذاکرهکننده ایرانی
- گزاره: تهدید تیم مذاکرهکننده ایرانی هنگام بازگشت از اسلامآباد به تهران، از دیگر نشانههای عدم جدیت واشنگتن در مذاکرات بهحساب میآید.
- تهدید علنی به ترور: روزنامه آمریکایی «واشنگتنپست» روز ۱۹ فروردینماه ۱۴۰۵ در یادداشتی به قلم «مارک ای. تیسن» نوشت: «در صورت عدم حصول توافق، تیم مذاکرهکننده ایران هدف ترور قرار گیرد».
- نکاتی درباره طرح ترور: محمد مرندی، عضو هیاتمذاکرهکننده ایرانی در اسلامآباد در گفتوگویی با شبکه عربی «المیادین»، به نکات مهمی درباره تهدید تروریستی علیه مقامهای عالی ایران اشاره کرد:
- هیات ایرانی پس از دریافت اطلاعاتی درباره احتمال تعرض به هواپیما، بهصورت متفاوتی از اسلامآباد بازگشت.
- هواپیمای هیئت ایرانی پس از تهدیدها مسیرش را تغییر داد، در مشهد فرود آمد.
- اعضای هیئت با قطار و خودرو راهی تهران شدند.
- تحریک روزنامه «واشنگتن پست» علیه هیئت ایرانی، پیامی روشن بود.
- احتمال یک فریب آمریکایی: ماشاءالله شمس الواعظین، عضو شورای اطلاعرسانی دولت نیز اخیرا تاکید کردهاست که مسئولان ایرانی بر این باورند که احتمال دارد یک فریب آمریکایی برای ترور هیات ایرانی در جریان باشد. او افزودهاست که تهران تحرکات ارتش آمریکا را رصد میکند و احتمال هدف قرار دادن هیات مذاکره کننده را مد نظر دارد.
-
نشانههایی که ترامپ میدهد
- گزاره: توئیتها و مواضع رئیسجمهور در روزهای اخیر نشان میدهد طرف آمریکایی به دنبال مذاکره نیست، بلکه در پی «تحمیل» و «دیکته کردن» هستند.
-
ترامپ چه میگوید؟
۱۹ فروردینماه
- غنیسازی در ایران وجود نخواهد داشت و مواد مدفون را جمعآوری میکنیم.
-
۲۵ فروردینماه
- ایده تعلیق ۲۰ ساله غنیسازی اورانیوم ایران را نمیپذیرم.
-
۲۸ فروردینماه
- ایالات متحده تمام «غبار» هستهای را دریافت خواهد کرد.
- هیچ پولی به هیچ وجه، شکل یا صورتی رد و بدل نخواهد شد.
- ایران موافقت کرده برنامه هستهای خود را به طور نامحدود متوقف کند
-
۲۹ فروردینماه
- محاصره دریایی تا امضای توافق با ایران ادامه دارد.
- ما با ایران، با سرعتی مناسب و با ماشینآلات بزرگ وارد میشویم و اورانیوم را استخراج کرده و به آمریکا منتقل میکنیم.
-
۱ اردیبهشتماه
- ایران بارها آتشبس را نقض کرده است!
- زمان زیادی برای پایان آتش بس نداریم و نمیخواهم آتشبس را تمدید کنم.
- نیروهای نظامی آمریکا آماده ورود به ایران هستند.
- سلاحهای ما بهخوبی پر از مهمات هستند و بسیار آمادهایم.
-
نقض آتش بس
- گزاره: نقض آتش بس ازسوی طرف آمریکایی به محاصره دریایی ایران و حمله به کشتیهای ایرانی، از جمله «توسکا» از دیگر نشانههای جدی نبودن واشنگتن در ادعاهای مذاکراتی است.
-
۲۴ فروردینماه
- ارتش آمریکا اعلام کرد به صورت رسمی عملیات محاصره دریایی ایران را آغاز کرده است.
-
۳۰ فروردینماه
- رئیسجمهور آمریکا در گفتوگویی، تاکید کرد تا امضای توافق نهایی، محاصره بنادر و سواحل ایران ادامه مییابد.
-
۳۰ فروردینماه
- ناوشکن اسپروانس آمریکا به کشتی باری ایرانی «توسکا» حمله و آن را توقیف کرد.
-
۱ اردیبهشت ماه
- وزارت جنگ آمریکا با انتشار فیلمی، مدعی شد نیروهای این کشور نفتکش «ام. تی تیفانی»، را که پرچم هیچ کشوری را برافراشته نبود، توقیف کردهاند.
-
آماده برای جنگ؛ مذاکره در سایه تهدید
- گزاره: بررسی تحولات میدانی نشان میدهد طرف آمریکایی برای جنگ آماده میشود و «مذاکره» را در سایه «تهدید نظامی» پیش میبرد.
-
رصد تحولات میدانی
- جابهجایی برخی ناوهای جنگی آمریکایی و ورود تعدادی از آنها به خاورمیانه
- ایجاد پل هوایی کمسابقه برای انتقال تجهیزات
- مشارکت چند هواپیمای سنگین باری بهمنظور جابهجایی تسلیحات
- تمرین تصرف جزیره در بحرین و تصرف سریع ساحل
- پرواز گسترده پهپادهای شناسایی آمریکایی بر فراز جزایر
- جابهجایی برخی سامانههای دفاعی آمریکا در منطقه
-
تهدیدهای سیاسی
- لفاظیهای نظامی: مقامهای نظامی آمریکا در روزهای اخیر به صورت مستمر از آمادگی برای جنگ خبر دادهاند.
- تهدیدهای ترامپ:
- نمیخواهم آتشبس را تمدید کنم.
- اگر ایران به پای میز مذاکره نیاید، مشکلاتی برای آن پیش خواهد آمد.
- نیروهای نظامی آمریکا آماده ورود به ایران هستند.
- ایران توافق نکند، بمبهای زیادی منفجر خواهد شد.
- ایران توافق نکند، پلها و نیروگاههایش نابود میشود.
- سلاحهای ما بهخوبی پر از مهمات هستند و بسیار آمادهایم.
