حسین شریعتمداری طی یادداشتی نوشت:
۱- امروزه ایران را در جغرافیای سیاسی جهان با نام و عنوان «قطب قدرتمند اسلام ناب محمدی(ص)» میشناسند و همگان، چه دوستان به شکرانه و حلاوت و چه دشمنان به کینهتوزی و عداوت در این خصوص نگاه مشترکی دارند. شرح اقتدار ایران اسلامی مثنوی هفتاد من کاغذ است و فقط با نگاهی -هرچند گذرا- به آنچه طی ۴۷ سال گذشته با آن روبهرو بودهایم و مخصوصاً حکایتهای خواندنی و شنیدنی جنگهای ۸ ساله و ۱۲ روزه و جنگ (تاکنون) ۶۰ روزه، این تصویر را به تصدیق میکشاند.
اما، در یادداشت پیشروی و به مناسبت امروز یعنی میلاد امام رضا علیهالسلام سخن درباره آن است که تبدیل ایران عزیزمان به جایگاه بلندمرتبه امروز را حضرت امام الرئوف علیهالسلام با درایت ملکوتی و مقام والای امامت رقم زدهاند و داستان این روزهای ما، از آن روزها آغاز شده است. حضرت ایشان بودند که سرزمین ایران را به کانون جغرافیائی اسلام ناب محمدی(ص) تبدیل کردند. چگونه؟ بخوانید!
۲- مامون، هفتمین خلیفه عباسی بعد از کشتن امین که برادر ناتنی او و مدعی خلافت بود، با ارسال پیک و نامههای متعدد از امام رضا علیهالسلام برای حضور در مرو (خراسان امروزی و مرکز خلافت خویش) دعوت کرده و نوشته بود که قصد دارد ایشان را به جانشینی و ولایتعهدی خود منصوب کند. امام رضا دعوت او را نپذیرفت ولی بعد از اصرار مامون که همراه با تهدید به قتل بود، دعوت او را پذیرفتند. همین جا گفتنی است که امام شیعه و برگزیده خدا، هرگز در مقابل زور به هیچ خواسته نامشروعی تن نمیدهد و این پرسش در میان است که چرا امام رضا علیهالسلام دعوت مامون را پذیرفت؟ داستان تبدیل ایران به بزرگترین مرکز اسلام ناب محمدی(ص) در جهان امروز و تغییردهنده نظم ظالمانه حاکم برجهان دقیقاً از همین نقطه و با این حرکت حکیمانه آن امام بزرگوار آغاز شده است.
۳- بعد از مرگ هارونالرشید، خلافت عباسی با مشکلات فراوانی روبهرو شد که خطر فروپاشی این سلسله را که غصبکننده خلافت اسلامی بود به دنبال داشت و در آن میان یکی از تهدیدهای جدی، شورش شیعیان بود که در نقاط مختلف سرزمین پهناور تحت حاکمیت آن روز عباسیان به گونهای پراکنده حضور داشتند. شیعیان خلافت عباسیان را غصب شده میدانستند و درپی تشکیل حکومتی برگرفته از آموزههای اصیل اسلامی بودند. این نکته از نگاه خلفای جور پنهان نبود و بیم آن داشتند، جمعیتهای پراکنده شیعه در یک نقطه گرد هم آیند و حاکمیت عباسیان را به فروپاشی تهدید کنند. این تهدید به دو علت بسیار جدی بود. اول آنکه گفتمان علویان جاذبه منطقی و فطری داشت. این کلام از امام رضا علیهالسلام نقل شده است که «لَوْ عَلِمُوا مَحاسِنَ کَلامِنا لاَتَّبَعُونا... اگر مردم زیباییهای گفتار ما را میدانستند، از ما پیروی میکردند». و دوم، اینکه مردم آن زمان نیز از ظلم و ستم خلفا به تنگ آمده بودند و راهی برای رهائی جستوجو میکردند. دقیقاً به همین علت، خلفای بنیامیه و بنیعباس امامان معصوم ما علیهمالسلام را که داعیه امامت و حکومت داشتند، به شهادت میرساندند.
۴- انگیزه مامون از دعوت امام رضا(ع) به مقر حکومت خویش و سپردن مقام ولایتعهدی به حضرت ایشان را میتوان در محورهای زیر جستوجو کرد:
الف: فرو نشاندن قیامها. با این تلقی که وقتی شیعیان امام خویش را در جایگاه ولیعهدی مامون ببینند، اولا؛ حاکمیت خلیفه را مشروع تلقی میکنند! و ثانیاً؛ به این باور میرسند که قرار است خلافت اسلامی بعد از مرگ مامون به امامان شیعه منتقل شود!
ب: امام رضا علیهالسلام را که مانند سایر امامان شیعه و به عنوان یک رسالت الهی در تلاش برای تشکیل حکومت اسلامی بود، تحت کنترل خود داشته باشد.
ج: قصد داشت با سپردن ولایتعهدی به امام رضا علیهالسلام، حضرت ایشان را در نگاه مردم (نستجیر بالله) دنیا طلب معرفی کند!
د: از حضور امام رضا(ع) در جایگاه ولایتعهدی به عنوان دستاویزی برای موجه جلوه دادن اقدامات ظالمانه خود استفاده کند!
۵- و اما، در آن سوی ماجرا، رخدادهای دیگری درحال رقم خوردن بود که میتوان و باید آن را برخاسته از درایت ملکوتی و مقام والای امامت، تلقی کرد. امام رضا(ع) تمامی ترفندهای مامون را در جهت معکوس به کار گرفتند، از جمله آن که؛
الف: ایشان با دعوت از خاندان و یاران خود بهگریه و عزاداری و تاکید بر اجباری بودن این سفر، ضمن خبر دادن از شهادت خود، به اهداف عالی خویش از این مهاجرت اشارهای تلویحی میکنند چرا که شیعیان میدانستند امام معصوم هرگز در مقابل زور به هیچ خواسته نامشروعی تن نمیدهد. پس ماجرای دیگری در میان است.
ب: حضرتش با تاکید بر این که در هیچیک از تصمیمات و اقدامات حکومتی و عزل و نصبها دخالت نمیکنند، مشروع بودن خلافت مامون را زیر سؤال میبرند.
ج: امام رضا علیهالسلام، در تمامی مسیر حرکت خود به خراسان که با استقبال گسترده مردم همراه بود، بر جدائیناپذیر بودن اصل امامت از اسلام ناب محمدی(ص) و ضرورت تشکیل حکومت با رهبری امام معصوم و برگزیده خدا تاکید میفرمایند. امام رضا علیهالسلام، این حدیث معروف را در همین سفر از قول پیامبر اکرم(ص) بیان کردهاند که «خداوند میفرماید: ولایت علیبن ابیطالب دژ محکم من است، پس هر کس داخل قلعه من گردد، از آتش دوزخم محفوظ خواهد بود».
د: مامون با انگیزه نفی حقانیت شیعه و تضعیف مراتب علمی امام رضا(ع) از دانشمندان و رهبران سایر ادیان و مذاهب برای مناظره با حضرت ایشان دعوت میکرد و امام رضا از فرصتی که فراهم شده بود به بحث و مناظره با آنها میپرداختند و با استناد به کتابها و آموزههای خود آنها، بر حقانیت مکتب اهلالبیت(ع) و باطل و مردود بودن باورهای ادیان و مذاهب دیگر تاکید میورزیدند.
هـ: و اما، بزرگترین و سرنوشتسازترین اقدام امام رضا(ع) تاسیس یک کانون جغرافیائی و سرزمین تابلودار برای مکتب تشیع است چرا که اگر امتی از تمرکز سرزمینی و کانون جغرافیائی برخوردار نباشد و سرزمین تعریفشدهای برای حضور خود نداشته باشد، بسیاری از زمینههای بالندگی را از دست میدهد و تنها نامی از آن در حد و اندازه یک مکتب با پیروانی پراکنده و در اقلیت، باقی میماند.
توضیح آن که حضرت پس از حضور در ایران، پیروان مکتب تشیع را که به صورت جمعیتهای پراکنده و دور از هم در نقاط مختلف ایران بزرگ آن روز ساکن بودند، گرد هم آورده و به صورت متراکم در شهرهای بزرگ سکونت دادند. در همان حال از امامزادگان، دانشمندان و صاحبنظران شیعه دعوت فرمودند که به ایران مهاجرت کرده و در این سرزمین ساکن شوند. مهاجرت حضرت فاطمه معصومه سلامالله علیها به ایران و تبدیل قم به بزرگترین کانون علمی اسلام نیز در همین جهت قابل ارزیابی است. کار که به اینجا کشید و مامون نقشهای که برای بهرهگیری از حضور امام رضا(ع) کشیده بود را نقش بر آب دید، امام بزرگوار ما را به شهادت رساند.
۶- پیش از این در یادداشتی آورده بودیم که عصر عاشورا، امام حسین علیهالسلام درحالی که همه یارانش به شهادت رسیده بودند و ساعتی بیشتر تا «سر» دادنش فاصله نبود، همچنان ندای «هل من ناصر» سر میداد و شیطان گیج شده بود که حسین چه کسی را به یاری میطلبد؟ یارانش که همه به خون غلتیدهاند! شیطان نمیدانست که کربلا سرزمینی به پهنای همه سرزمینها و عاشورا، روزی به درازای همه روزهاست و حسین ما، یاران آخرالزمانی خود را در عصری که «عصر خمینی» نام دارد، به یاری میطلبد.
حالا در این نکته از قول امام خامنهای شهید دقت کنید. میفرمایند: «مسئله عاشورا را، مسئله امام حسین را، علیّبن موسیالرّضا در سطح دنیای اسلام منتشر کرد؛ یعنی خود حادثه عاشورا در بین مردمِ پیرو مکتب اهلبیت موجب شده است که شیعه به عنوان پرچمدار مبارزه با ظلم در طول تاریخ شناخته بشود. حادثه کربلا، حادثهای بود که باید در دلهای مردم جا میگرفت؛ آن کسی که توانست این حرکت را با یک جهشی شروع کند، علیّبن موسیالرّضا(علیهالصّلاهًْ و السّلام) بود». امام رضا علیهالسلام، ایران عصر خمینی و خامنهای را برای کربلائیهایی که عصر عاشورا به کربلا نرسیده بودند، آماده فرموده بود. میلادش مبارک.
