پیامدهای جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، اکنون به دورترین نقاط آفریقا نیز رسیده است. سودان که اقتصادش بر پایه کشاورزی استوار است، این روزها در آستانه فروپاشی بخش کشاورزی خود قرار دارد.تأخیر در آمادهسازی برای فصل زراعی تابستانی که هر سال از اواسط آوریل آغاز میشود، به دلیل افزایش سرسامآور قیمت بنزین و کمبود یا نبود کودهای شیمیایی، زنگ خطر را برای امنیت غذایی این کشور به صدا درآورده است.سودان ۵۴ درصد نیاز خود به کود را از کشورهای حاشیه خلیج فارس تأمین میکند و بسته شدن تنگه هرمز، دسترسی به کودهای نیتروژنی (اوره) را به شدت کاهش داده است.
القضارف؛ جایی که بنزین گرانتر از طلا شدولایت القضارف در شرق سودان، بزرگترین قطب کشاورزی این کشور، این روزها درگیر معضلی به نام «قیمت بنزین» است. طارق عثمان، کشاورز اهل این منطقه، به الجزیره میگوید که تأثیر جنگ بر ایران بر کشاورزی سودان بسیار بیشتر از خود جنگ داخلی این کشور بوده است. دلیل روشن است: بنزین، عصاره چرخه تولید در مزرعه است؛ از آمادهسازی زمین تا کاشت و برداشت. قیمت هر بشکه بنزین از ۲۰۰ دلار در ژانویه به ۴۰۰ دلار در آوریل رسیده و این یعنی دو برابر شدن هزینه سوخت.هرچند در القضارف به دلیل حاصلخیزی خاک و نوع محصولات (ذرت، کنجد، تخمه کدو و پنبه دیم) وابستگی به کود محدود است، اما افزایش بنزین به همراه کاهش قیمت محصولات و جابجایی روستاییان، باعث شده سطح زیر کشت به شدت کاهش یابد و برخی کشاورزان مجبور به فروش مزارع خود شوند. جالب آنکه دولت سودان پیش از این با پرداخت بنزین یارانهای از کشاورزی حمایت میکرد، اما پس از آزادسازی قیمت سوخت، دست خود را از هرگونه کمک کوتاه کرده و در عین حال بیش از ۳۰ درصد محصولات را به عنوان عوارض دریافت میکند.
بیکاری محصول و تهدید زندان برای کشاورزان
در شهر المتمه (ولایت نیل) که قطب تولید پیاز و سیبزمینی است، وضعیت وخیمتر است. میرغنی عمر، کشاورز محلی، هشدار میدهد که افزایش قیمت سوخت و نهادهها (کود و بذر) ممکن است کشاورزان دریافتکننده وام بانکی را به زندان بکشاند؛ چرا که هزینه تولید بالا رفته ولی قیمت محصول پایین است. بازدید خبرنگار الجزیره از مزارع نشان میدهد که انبوه پیاز برداشتشده به دلیل قیمت نازل (هر کیسه ۵۰ کیلویی فقط ۱۰ دلار) هنوز در مزارع مانده و کشاورزان میگویند این قیمت حتی هزینه تولید را هم پوشش نمیدهد. بسیاری از آنان از ترس ضرر بیشتر، کشت تابستانه را کنار گذاشتهاند.پروژه الجزیره؛ خرابی زیرساختها و نبود ماشینآلاتعبدالعظیم مضوی، عضو کمیته کشاورزان جنوب الجزیره (مرکز سودان)، وضعیت فصل زراعی را «بسیار بد» توصیف میکند. بنا به گفته او، لایروبی نکردن کانالهای آبیاری به دلیل کمبود شدید ماشینآلات و افزایش قیمت بنزین، فرایند آمادهسازی زمین را متوقف کرده است. مضوی میگوید: «آمادهسازی بایستی از نیمه آوریل شروع میشد، اما تاکنون هیچ کاری انجام نشده است. اگر دولت برای تأمین نهادهها وارد عمل نشود، شکست کامل موسم زراعی قطعی است.» هرچند ابراهیم مصطفی، مدیر پروژه الجزیره، اخیراً از ثبت بیشترین تولید در فصل زمستانه گذشته خبر داده، اما وی اشاره کرده که شبهنظامیان «دعم سریع» در جنگ داخلی، خسارتی ۶ میلیارد دلاری به تجهیزات و زیرساختهای این پروژه وارد کرده و مناطق وسیعی را خالی از سکنه نمودهاند
۵۵ درصد کود نیتروژن جهان از هرمز میگذرد
مصعب محمد احمد، کارشناس ارشد کشاورزی، نسبت به فاجعه قریبالوقوع هشدار میدهد. او میگوید بسته شدن تنگه هرمز که ۲۰ درصد کودهای فسفاته و ۵۵ درصد کودهای نیتروژنی جهان از آن عبور میکند، باعث کمبود حاد و گرانی کود در سودان شده است. به گفته او، اگر وضعیت تغییر نکند، شاهد «کاهش فاجعهبار سطح زیر کشت و رویگردانی گسترده کشاورزان از زمینهای خود» خواهیم بود. در همین حال، سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) اعلام کرده که ۲۵.۶ میلیون سودانی (بیش از نیم جمعیت) با گرسنگی حاد دست و پنجه نرم میکنند و ۱۴ منطقه در معرض قحطی قرار دارند. جنگ بر ایران با اختلال در زنجیره تأمین سوخت و کود، آتش بیبیان به خرمن امنیت غذایی سودان زده است.
