در روزهای اخیر اد کیس، نماینده دموکرات کنگره آمریکا در جلسه استماعی با حضور جی. هرست، مسئول حسابرسی پنتاگون، رقم ۲۹ میلیارد دلار اعلام شده ازسوی مقامهای وزارت جنگ درباره هزینه جنگ علیه ایران را زیرسئوال برده و با استناد به گزارشی درباره انهدام ۳۹ هواگرد آمریکایی در این جنگ، ارقام اعلام شده را غیرواقعی ارزیابی کرد.
منبع استنادی نماینده دموکرات کنگره در این جلسه، گزارشی بود که اندیشکده تخصصی «وار زون» آمریکا، روز ۱۰ آوریل (۲۱ فروردینماه)، یعنی اندکی پس از برقراری آتش بس در جنگ (۷ آوریل/۱۸ فروردین) منتشر کرد. در این گزارش با اشاره به ۱۳ هزار سورتی پرواز ارتش آمریکا در جریان جنگ، تصریح شده بود که «ایالات متحده در طول عملیات ۳۹ روزه، ۳۹ هواپیما را از دست داد و ۱۰ هواپیمای دیگر نیز به درجات مختلف آسیب دیدند. تعداد واقعی احتمالاً بیشتر است».
محورهای اصلی گزارش
- ناوگان پهپادی آمریکا، سنگینترین تلفات را متحمل شد.
- ناوگان پهپادی بیش از ۶۰ درصد از کل خسارتهای جنگی را تشکیل میدهد.
- حدود ۲۴ پهپاد ام. کیو.۹ ریپیر نیروی هوایی آمریکا نابود شدند.
- ۵ جنگنده هنگام پرواز سرنگون شدند.
- ۴ فروند «اف.۱۵ استریک ایگل»، یک فروند «ای ۱۰ وارتاگ» و یک فروند «اف.۳۵ ای» بر فراز حریم هوایی ایران مورد اصابت قرار گرفت
- اصابت به اف.۳۵ نخستین آسیب جنگی شناخته شده به یک جنگنده نسل پنجم بود.
- برخی از تلفات بیشتر از سایرین احساس خواهد شد، مانند هواپیمای ارزشمند E-۳G Sentry (آواکس) که کاملاً نابود شد.

خسارتهای سنگین پهپادی
در گزارشی که اندیشکده تخصصی «وار زون» آمریکا از خسارتهای نظامی این کشور در جنگ علیه ایران منتشر کرد، درباره خسارتهای پهپادی، به گزارشی از شبکه سی. بی. اس نیوز آمریکا استناد شده بود که مهمترین محورهای آن را در ادامه میخوانید:
- تعداد کل پهپادهای ام. کیو ۹ ریپیر، که در جنگ ایران از دست رفتهاند، به ۲۴ فروند رسیدهاست.
- خسارت انهدام این پهپادها حدود ۷۲۰ میلیون دلار ارزیابی میشود.
- بسته به نوع، یک پهپاد ریپیر میتواند حدود ۳۰ میلیون دلار یا بیشتر هزینه داشته باشد.
- ام. کیو ۹ ریپیریک هواگرد کنترل از راه دور است که برای ماموریتهای اطلاعاتی، نظارتی و شناسایی استفاده میشود.
- این نوع پهپادها میتواند حملات دقیقی انجام دهد.
در پایگاه شاهزاده سلطان چه گذشت؟
اندیشکده تخصصی «وار زون» آمریکا در گزارش دیگری به ماجرای انهدام آواکس آمریکایی در پایگاه شاهزاده سلطان عربستان پرداخته بود که به مهمترین محورهای آن اشاره میشود.
ماجرای حمله چه بود؟
- در ۲۷ مارس (۷ فروردین)، پایگاه هوایی شاهزاده سلطان عربستان هدف حملات گسترده ایران قرار گرفت.
- براساس گزارشها، این عملیات با استفاده از موشکهای بالستیک و پهپادهای انتحاری دوربرد انجام شد.
- در نتیجه این حمله، چند نظامی آمریکایی زخمی شدند و خسارتهای قابلتوجهی به تجهیزات و زیرساختهای پایگاه وارد شد.
- تصاویر ماهوارهای و عکسهای منتشرشده از محل حادثه نشان میدهد بخشهایی از پایگاه به شدت آسیب دیدهاند.
نابودی آواکس
- مهمترین خسارت این حمله، نابودی یک فروند هواپیمای هشدار زودهنگام E-۳ Sentry (آواکس) متعلق به نیروی هوایی آمریکا بود.
- تصاویر منتشرشده نشان میدهد بدنه عقب این هواپیما کاملاً سوخته و از بین رفته است.
- این هواپیماها نقش حیاتی در شناسایی تهدیدهای هوایی، مدیریت نبرد و هماهنگی عملیات جنگی دارند.
- از دست دادن چنین هواپیمایی برای آمریکا اهمیت راهبردی بالایی دارد، زیرا تنها تعداد محدودی از این ناوگان در خدمت باقی ماندهاست.
اهمیت راهبردی پایگاه و تجهیزات آسیبدیده
- پایگاه شاهزاده سلطان از مراکز اصلی عملیات آمریکا در خاورمیانه محسوب میشود.
- این پایگاه برای پشتیبانی هوایی و سوخترسانی نقش کلیدی دارد.
- علاوه بر هواپیمای E-۳، گزارشهایی از آسیب دیدن چند هواپیمای سوخترسان نیز منتشر شدهاست.
- آمریکا پیش از آغاز تنشها، تلاش کرده بود هواپیماها را در نقاط مختلف پایگاه پراکنده کند تا احتمال نابودی همزمان آنها کاهش یابد، اما حمله همچنان خسارتهای سنگینی به بار آورد.
چالشهای نیروی هوایی آمریکا
- ناوگان E-۳ آمریکا قدیمی و فرسوده شده و تنها ۱۶ فروند از آن باقی مانده که همه آنها نیز همیشه آماده عملیات نیستند.
- آمریکا قصد داشت با هواپیمای جدید E-۷ Wedgetail این کمبود را جبران کند، اما برنامه جایگزینی با تأخیر و اختلافهای بودجهای مواجه شدهاست.
- نابودی یک فروند E-۳ فشار بیشتری بر توان هشدار زودهنگام هوایی آمریکا وارد میکند و میتواند شکافهایی در پوشش اطلاعاتی و دفاعی ایجاد کند.
پیامدهای نظامی و امنیتی
- این حمله نشان داد ایران توانایی هدف قرار دادن تأسیسات حساس و تجهیزات پیشرفته آمریکا را دارد.
- ضعف زیرساختهای دفاعی پایگاههای آمریکا در منطقه آشکار شد، بهویژه نبود پناهگاههای مستحکم برای حفاظت از هواپیماها.
- کارشناسان معتقدند این حادثه میتواند پنتاگون را مجبور کند سرمایهگذاری بیشتری در ایمنسازی پایگاههای هوایی و حفاظت از تجهیزات گرانقیمت انجام دهد.