راستی‌آزمایی حملات ایران به ۱۸ سایت نظامی آمریکا

پایگاه روزنامه نیویورک‌تایمز در گزارشی به بررسی ابعاد خسارات وارد به آمریکا در جریان جنگ ۴۰ روزه با ایران پرداخت.

متن کامل این گزارش را می‌خوانید:

در روزهای ابتدایی جنگ میان ایالات متحده، اسرائیل و ایران، من و همکارانم (در نیویورک‌تایمز) با حجم زیادی از ویدیوها روبه‌رو شدیم که در پایگاه‌های نظامی آمریکا ــ چه در خاک ایالات متحده و چه در پایگاه‌های خارجی این کشور در خلیج فارس و خاورمیانه ــ فیلمبرداری شده بود. این ویدیوها عمدتا حملات پهپادی ایران به زیرساخت‌های کلیدی این پایگاه‌ها را نشان می‌داد.

اندکی بعد، موجی از تصاویر ماهواره‌ای منتشرشده از سوی رسانه‌های دولتی ایران در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست شد. این تصاویر مدعی بودند که بخش‌های وسیعی از پایگاه‌های محل استقرار نیروهای آمریکایی دچار تخریب گسترده شده‌اند.

روال معمول ما این است که چنین تصاویر و ادعاهایی را با تصاویر ماهواره‌ای آمریکایی تطبیق می‌دهیم. اما دولت آمریکا از شرکت‌های ماهواره‌ای این کشور خواسته بود انتشار تصاویر مربوط به خاورمیانه و خلیج فارس را محدود کنند؛ نه‌تنها محدودسازی، بلکه حتی حذف تصاویر گذشته تا اوایل ماه مارس نیز در دستور کار قرار گرفته بود. همزمان، مقام‌های آمریکایی نیز درباره حملات مشخص به این پایگاه‌ها توضیح چندانی ارائه نمی‌کردند. هرگاه هم سخنی گفته می‌شد، بر این تاکید بود که سامانه‌های پدافند هوایی «طبق طراحی» عمل کرده‌اند و در بهترین وضعیت خود قرار دارند.

ما تصمیم گرفتیم از میان ادعاها و مواضع رسمی عبور کنیم و واقعیت میزان خسارت را دریابیم. روشن بود که نمی‌توان تصاویر ماهواره‌ای منتشرشده از سوی ایران را بی‌چون‌وچرا پذیرفت. بنابراین، این تصاویر باید راستی‌آزمایی و با منابع دیگر تطبیق داده می‌شد.

برای این کار، همه تصاویر منتشرشده از سوی ایران را گردآوری کردیم؛ ده‌ها تصویر از کشورهای مختلف. سپس به سراغ شرکت‌های ماهواره‌ای اروپایی رفتیم که مشمول محدودیت‌های مشابه نبودند. برای نمونه، در عربستان سعودی، در پایگاه هوایی شاهزاده سلطان که محل استقرار نیروهای آمریکایی است، تصویر ایرانی نشان می‌داد که از میان ۱۲ ساختمان موجود در تصویر «قبل»، ۴ یا ۵ ساختمان در تصویر «بعد» تخریب شده‌اند. وقتی همین مختصات را در تصاویر ماهواره‌ای یک شرکت اروپایی بررسی کردیم، نتیجه کاملا یکسان بود: همان ساختمان‌ها، همان الگوی تخریب، همان موقعیت مکانی. این تطبیق را برای ده‌ها تصویر دیگر نیز انجام دادیم و حتی یک مورد جعلی نیافتیم.

در مجموع دریافتیم که ایران و گروه‌های هم‌پیمان آن به ۱۸ سایت نظامی در ۷ کشور مختلف که محل فعالیت نیروهای آمریکایی است، حمله کرده‌اند. رسانه‌های دیگر نیز به میزان مشابهی از خسارت اشاره کرده‌اند، اما بررسی ما نشان داد که علاوه بر پایگاه‌های بزرگ، حتی محل‌هایی که حضور آمریکا در آن‌ها کوچک یا موقت بوده نیز هدف قرار گرفته‌اند. ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده از اظهارنظر درباره یافته‌های ما خودداری کرد.

این حملات، گسترده‌ترین مجموعه حملات به پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه تاکنون به‌شمار می‌آید. برخی از این حملات به کشته‌شدن نیروهای آمریکایی انجامید. در کویت، حمله به یک مقر فرماندهی موقت در یک بندر، شش نظامی آمریکایی را کشت و حمله‌ای در عربستان نیز یک کشته برجای گذاشت.

ما این مجموعه تصاویر را برای تحلیل در اختیار چندین کارشناس نظامی قرار دادیم. اغلب آنان معتقد بودند که این حملات توان تهاجمی آمریکا علیه ایران را مختل نکرده است. بااین‌حال، تحلیل ما نشان می‌دهد که آسیب‌پذیری‌های جدیدی در آرایش امنیتی آمریکا در منطقه پدیدار شده است.

بررسی تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌داد که این حملات پهپادی با دقت بالا و در گستره‌ای وسیع در سراسر نقاط استقرار آمریکا در خاورمیانه انجام شده‌اند. برای مثال، در بحرین، پایگاه ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا و مقر اصلی این نیرو در خاورمیانه هدف حمله به زیرساخت‌های ارتباطی قرار گرفت. رادوم‌ها، دیش‌های ماهواره‌ای و برخی انبارهای بزرگ در این پایگاه آسیب دیدند.

در بخش جنوبی بحرین نیز پایگاه مشترکی میان نیروهای بحرینی و آمریکایی که در زمینه پدافند هوایی همکاری دارند، ۳ بار هدف حمله قرار گرفت. ۲ حمله به سایت راداری بسیار گران‌قیمت انجام شد و آثار سوختگی در تصاویر قابل مشاهده بود. حمله دیگری نیز سقف یک انبار یا آشیانه را تخریب کرد.

در شمال سوریه، در فرودگاهی که آمریکا برای مدتی در آن مستقر بود و در میانه آوریل از آن خارج شد، گروه‌های همپیمان ایران در ماه‌های مارس و آوریل چندین بار به آنجا حمله کردند. بااین‌حال، ادعای ایران مبنی بر تخریب محل استقرار نیروهای آمریکایی در این پایگاه نادرست بود و ساختمان‌های هدف‌گرفته‌شده در واقع انبار غله بودند. این نمونه نشان می‌دهد که حتی وقتی تصویر ماهواره‌ای دقیق است، تفسیر ادعاها همچنان نیازمند بررسی مستقل است.

در کمپ ویکتوری در نزدیکی بغداد در عراق نیز حملات پهپادی متعددی صورت گرفت که حدود ۶ یا ۷ ساختمان را تخریب کرد. ویدیوی پهپادی منتشرشده از سوی گروه مهاجم ــ هرچند ماهیت تبلیغاتی داشت ــ درک بهتری از شیوه اجرای این حملات به دست می‌دهد: هدف‌گیری انبارها، پناهگاه‌ها، مخازن سوخت، سامانه راداری و حتی یک بالگرد بلک‌هاوک.

برآورد هزینه این حملات دشوار است، اما تحلیلگران بر این باورند که خسارت تجهیزات و زیرساخت‌ها احتمالا در حدود یک میلیارد دلار است. همچنین، آسیب به یک سامانه راداری در اردن به‌تنهایی می‌تواند حدود ۵۰۰ میلیون دلار هزینه تعمیر یا جایگزینی داشته باشد.

کارشناسانی که با آن‌ها گفت‌وگو کردیم، بر این باور بودند که سامانه‌های پدافند هوایی آمریکا در پایگاه‌های منطقه در شرایط ایده‌آل حدود ۹۰ درصد موفق به رهگیری اهداف می‌شوند. اما همین ۱۰ درصد باقی‌مانده برای عبور پهپادها و موشک‌های ایرانی کافی است تا تهدیدی جدی ایجاد کند.

با توجه به گستره وسیع حضور فیزیکی آمریکا در خاورمیانه، ایران قادر است با پهپادهای ارزان‌قیمت این پایگاه‌ها را هدف قرار دهد. آنچه پیش‌تر یک مزیت راهبردی برای ایالات متحده محسوب می‌شد، اکنون می‌تواند به یک نقطه آسیب‌پذیر تبدیل شده باشد.