بازار جهانی نفت در پایان هفته معاملاتی با رشد پرشتاب قیمتها مواجه شد؛ رشدی که ریشه آن به تشدید تنشهای ژئوپلیتیک، توقف تلاشهای دیپلماتیک میان تهران و واشنگتن و اختلال کمسابقه در عرضه جهانی نفت بازمیگردد. در این میان، اظهارات تند مقامات آمریکایی و ناکامی سفر رئیسجمهوری این کشور به چین در ایجاد گشایش سیاسی، فضای نااطمینانی را تشدید کرده است.
افزایش قیمت نفت در سایه انسداد هرمز
قیمت نفت روز جمعه افزایش یافت و به سمت ثبت رشد هفتگی قابل توجهی حرکت کرد. قیمت نفت خام برنت، بهعنوان معیار جهانی نفت، با ۳.۳ درصد افزایش به ۱۰۹.۲۷ دلار در هر بشکه رسید. همزمان، نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با رشد ۴.۲ درصدی در سطح ۱۰۵.۴۱ دلار در هر بشکه معامله شد. این افزایش قیمت در شرایطی رخ داد که بنبست میان ایران و آمریکا ادامه دارد و تنگه هرمز همچنان تقریباً بسته باقی مانده است؛ آبراهی که حدود یکپنجم نفت و گاز جهان از آن عبور میکند.
تشدید لفاظیهای ترامپ و توقف دیپلماسی
با طولانی شدن تنشها، دونالد ترامپ آخر هفته گذشته پاسخ ایران به پیشنهاد ایالات متحده برای پایان دادن به خصومتها را رد کرد و اعلام کرد آتشبس جاری «با پشتیبانی گسترده حیاتی» ادامه دارد. او روز جمعه با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی Truth Social با عنوان «نابودی نظامی ایران (ادامه خواهد داشت!)» لحن تهدیدآمیز خود را تشدید کرد و در مصاحبهای با فاکسنیوز گفت دیگر صبری در برابر تهران نخواهد داشت. ترامپ همچنین پاسخ ایران را «غیرقابل قبول» توصیف کرد و تأکید کرد اگر نشانهای از دستیابی ایران به سلاح هستهای وجود داشته باشد، ادامه پیام را نخواهد خواند.
اختلال تاریخی در عرضه جهانی نفت
در شرایطی که تلاشهای دیپلماتیک میان دو طرف متوقف شده، نگاه بازارها به تحولات ژئوپلیتیک، بهویژه وضعیت هرمز دوخته شده است. بسته ماندن این آبراه از زمان آغاز درگیریها در اواخر فوریه، به بزرگترین اختلال عرضه نفت در تاریخ منجر شده است. آژانس بینالمللی انرژی این هفته هشدار داد حتی در صورت کاهش تنشها در ماه آینده، بازار جهانی نفت ممکن است تا ماه اکتبر با کمبود شدید عرضه مواجه بماند.
نشانههای محدود از بهبود و تردید بازار
در دو جلسه معاملاتی اخیر، قیمت نفت اندکی آرام گرفت؛ آن هم پس از آنکه رسانههای دولتی ایران اعلام کردند حدود ۳۰ کشتی طی هفته جاری از تنگه هرمز عبور کردهاند. با این حال، سطح ترافیک کشتیرانی همچنان بسیار پایینتر از حد معمول است و اپراتورهای نفتکش به دلیل نگرانیهای امنیتی، تمایلی به ازسرگیری ترانزیت منظم ندارند. در نتیجه، نفت برنت در مسیر افزایش هفتگی حدود ۸ درصدی قرار گرفت و وست تگزاس اینترمدیت نیز رشدی نزدیک به ۱۰.۵ درصد را تجربه کرد.
سفر بینتیجه ترامپ به چین
از سوی دیگر، سرمایهگذارانی که امیدوار بودند سفر ترامپ به چین به گشایشی در پرونده ایران منجر شود، ناامید شدند. ترامپ دو روز با شی جین پینگ گفتوگو کرد؛ مذاکراتی که محور آن درگیریها، امنیت انرژی و روابط تجاری بود. بر اساس بیانیههای کاخ سفید، دو طرف بر لزوم باز ماندن تنگه هرمز برای جریان انرژی جهانی تأکید کردند و شی جین پینگ از علاقه چین به افزایش خرید نفت خام آمریکا برای تنوعبخشی به منابع انرژی سخن گفت. با این حال، این گفتوگوها به هیچ توافق مشخصی در حوزه تجارت یا جنگ منجر نشد.
ابهام سیاسی و چشمانداز پرریسک بازار نفت
در حالی که رسانههای دولتی چین از دستیابی دو طرف به «اجماع مهم» درباره تثبیت روابط اقتصادی و تقویت ارتباطات منطقهای خبر دادهاند، نبود توافق عملی، نااطمینانی را در بازارهای جهانی حفظ کرده است. تحلیلگران معتقدند تا زمانی که مسیر دیپلماسی میان ایران و آمریکا باز نشود و عبور ایمن از هرمز به حالت عادی بازنگردد، ریسک عرضه همچنان قیمت نفت را در سطوح بالا نگه خواهد داشت.
