در شرایطی که تنش میان روسیه و ناتو در حال افزایش است، مسکو و بلاروس همزمان با سفر ولادیمیر پوتین به چین، مجموعهای از رزمایشهای هستهای گسترده را آغاز کردهاند؛ اقدامی که از نگاه تحلیلگران، بیش از آنکه صرفا یک تمرین نظامی باشد، حامل پیام بازدارنده به غرب تلقی میشود.
روزنامه روسی «ایزوستیا» نوشت: این رزمایشها بر ارزیابی آمادگی عملیاتی نیروهای هستهای و سنجش کارآمدی سازوکار فرماندهی و کنترل روسیه متمرکز است و بخشی از همکاری نظامی در چارچوب «دولت اتحادیه» میان مسکو و مینسک محسوب میشود. مقامات روسی میگویند هدف اصلی، اطمینان از آمادگی کامل «سهگانه هستهای» این کشور در سناریوهای مختلف احتمالی است.
همزمانی این مانورها با حضور رئیسجمهور روسیه در چین، از سوی برخی کارشناسان بهعنوان نشانهای از ثبات ساختار فرماندهی راهبردی روسیه- در غیاب رئیسجمهور از کشور- تفسیر شده است؛ موضوعی که به گفته آنان، پیام روشنی درباره تداوم کنترل کامل بر توان هستهای این کشور دارد.
بر اساس دادههای منتشرشده، در این رزمایشها مجموعه گستردهای از نیروها، تجهیزات سنگین، سامانههای موشکی، زیردریاییها و هواگردهای راهبردی مشارکت دارند و سناریوهای مختلف عملیاتی، از جمله شلیکهای آزمایشی و عملیات مشترک نیروهای زمینی، دریایی و هوایی مورد بررسی قرار میگیرد.
در سطح راهبردی، این تحرکات در حالی انجام میشود که روسیه افزایش حضور و گسترش زیرساختهای نظامی ناتو در نزدیکی مرزهای خود را تهدیدی مستقیم تلقی میکند و آن را یکی از عوامل اصلی بازتعریف دکترین بازدارندگی خود میداند.
در مقابل، تحلیلگران روس تأکید دارند که غرب با وجود برخی اقدامات نظامی، از نظر انسجام هستهای با محدودیتهایی مواجه است و بخش مهمی از ظرفیت بازدارندگی آن همچنان متکی به ایالات متحده است؛ مسئلهای که به گفته آنان، توازن قدرت را در سطح راهبردی پیچیدهتر کرده است.
در مجموع، برگزاری این رزمایشها در چنین مقطع زمانی، نشانهای از تشدید رقابتهای هستهای و ورود فضای امنیتی بینالمللی به مرحلهای حساستر ارزیابی میشود؛ مرحلهای که در آن، نمایش آمادگی هستهای به یکی از ابزارهای اصلی پیامرسانی سیاسی و نظامی میان قدرتهای بزرگ تبدیل شده است.
