بررسی «ادعاها» و «اهداف» اعلامی دونالد ترامپ درباره جنگ علیه ایران و آنچه اکنون در آستانه «تفاهم اولیه» دوطرف به دست آمده، بیش از هر چیز نشان دهنده ناکامی محور واشنگتن – تلآویو در تحقق بخشیدن به راهبردهایی است که تاکنون مطرح کردهاند. درچنین شرایطی بسیاری از منتقدان ترامپ معتقدند اگر در نهایت تفاهمی با ایران به دست آید، این یعنی عقبنشینی از اهداف اولیه و نوعی شکست سیاسی و راهبردی.
واکنشها و مخالفتها
- مایک پمپئو، وزیر امور خارجهٔ پیشین آمریکا: به هیچ وجه در راستای شعار «اول آمریکا» نیست و شبیه به توافق هستهای سال ۲۰۱۵ دولت باراک اوباما است. به نظر میرسد توافقی که با ایران در حال انجام است، بهصورت مستقیم از روی نقشه وندی شرمن، رابرت مالی و بن رودز بیرون آمدهاست.
- تد کروز، سناتور جمهوریخواه: اگر نتیجهٔ عملیات نظامی آمریکا علیه ایران این باشد که رژیم ایران همچنان به غنیسازی اورانیوم، توسعهٔ سلاح هستهای و کنترل مؤثر تنگه هرمز ادامه دهد، این «اشتباهی فاجعهبار» است.
- لیندسی گراهام، سناتور جمهوریخواه: توافقی که به جمهوریاسلامی اجازه دهد همچنان قدرت منطقهای خود را حفظ کند، در بلندمدت «کابوسی برای اسرائیل» خواهد بود.
- نیکلاس لیساک، فعال رسانهای مشهور طرفدار ترامپ: من از نخستین روز کارزار انتخاباتی ترامپ در سال ۲۰۱۶ از او حمایت کردهام. هرگونه توافق با ایران، به حمایت ما از ترامپ برای همیشه پایان میدهد و بزرگترین خیانت در تاریخ آمریکا خواهد بود.
- دنیس سیترونوویچ، رئیس سابق میز ایران در اطلاعات نظامی اسرائیل: این توافق «عمیقاً معیوب» است و احتمالاً هزینههای راهبردی جدی برای هرگونه رویارویی آینده با ایران ایجاد خواهد کرد. ترامپ ناچار شد شرایط ایران را بپذیرد.
- دن شاپیرو، سفیر پیشین آمریکا در تلآویو: توافق آمریکا و ایران که در اخبار توصیف میشود، توافقی ضعیف است و نتیجه خالص این جنگ، آسیب قابل توجه به منافع راهبردی آمریکا بوده است. این توافق ۲۵میلیارد دلار داراییهای بلوکهشده را بدون دریافت هیچ امتیازی در مورد برنامه هستهای فراهم میکند.
- آویگدور کاهالانی، وزیر پیشین امنیت داخلی اسرائیل: توافق درحال شکلگیری با ایران، یک توافق شرمآور است. ایالات متحده، دولت اسرائیل را به حال خود رها کرده و به دست سرنوشت سپرده است. ایرانیها، ایالات متحده را مضحکه و ملعبه خود کردهاند.
- مارک دوبوویتز، مدیر اندیشکده ضدایرانی بنیاد دفاع از دموکراسیها: اگر ترامپ براساس وعدههای مبهم ایران برای «بحث» درباره مسائل هستهای، با تمدید آتشبس ۶۰ روزه موافقت کند، بازی تمام است. ایران میلیاردها دلار از تخفیف تحریمها دریافت خواهد کرد، در حالی که بارها از اهرم تنگههرمز استفاده میکند.
- جیسون برودسکی، مدیر سیاستگذاری در سازمان اتحاد علیه ایران هستهای: نگرانم که برخی معافیتهای تحریمی و رفع محاصره، انگیزه تهران را برای دادن امتیازاتی که آمریکا بعداً میخواهد، کاهش دهد.
-
سرانجام ادعاهای ترامپ
۱
وضعیت داراییها
- ادعا: هیچ پولی به عنوان بخشی از توافق احتمالی با ایران پرداخت نخواهد شد.
- تفاهم: در تفاهم احتمالی، ایران به داراییهای مسدود شده خود دسترسی خواهد داشت.
-
۲
هراس در تلآویو
- ادعا: از اسرائیل به گونهای حمایت میکنیم که تا به حال هیچ کس حمایت نکرده است.
- تفاهم: در تفاهم احتمالی رژیمصهیونیستی «آزادی عمل» نخواهد داشت و پایان جنگ در همه جبههها، شکست سنگینی برای تلآویو خواهد بود.
-
۳
ماجرای تنگه هرمز
- ادعا: تنگه هرمز مال ایران نیست. تنگه در آبهای بینالمللی است، این به آنها مربوط نیست که چنین کاری کنند.
- تفاهم: مدیریت تنگه هرمز موضوعی است که میان ایران و عمان، بهعنوان کشورهای ساحلی، هماهنگ میشود
-
۴
تسلیم بی قید و شرط
- ادعا: ایران باید بی قید و شرط تسلیم شود.
- تفاهم: تحلیلگران آمریکایی تفاهم احتمالی اولیه را شکستی برای دولت آمریکا ارزیابی کردهاند.
-
5
موضوع هستهای
- ادعا: اگر لازم شد برای خروج مواد هستهای وارد ایران میشویم.
- تفاهم: ایران تحت این یادداشت تفاهم هیچ تعهد هستهای جدیدی نمیپذیرد، جز درباره سلاح هستهای که موضوع تازهای نیست
-
۶
داستان تسلیم علنی
- ادعا: مقامهای جمهوریاسلامی چارهای جز پذیرش علنی تسلیم ندارند و تا زمان دستیابی به توافق، فشار و محاصره دریایی علیه ایران ادامه خواهد داشت.
- تفاهم: نه تنها آرزوی «پذیرش علنی تسلیم» محقق نشد، بلکه واشنگتن ناچار است در ازای «تفاهم اولیه»، به محاصره دریایی پایان دهد
-
۷
وضعیت تحریمها
- ادعا: آمریکا علاوه بر محاصره، به اعمال فشار اقتصادی بیشتر علیه ایران، به ویژه در حوزه نفت و انرژی ادامه خواهد داد.
- تفاهم: براساس بندهای منتشر شده درباره «تفاهم اولیه» ایران و آمریکا، تحریمهای مرتبط با بخش انرژی لغو خواهند شد.
