جنگ ایران، شکنندگی زنجیره تأمین انگلیس را آشکار کرد

 کمیسیون آمادگی ملی انگلیس در گزارشی تازه که روزنامه گاردین به آن دست یافته است، هشدار داد که زنجیره‌های تأمین حیاتی این کشور برای رویارویی با شوک‌های بزرگی مانند جنگ، همه‌گیری و بحران‌های اقلیمی آماده نیستند و لندن باید خود را به سطح برنامه‌ریزی بدبینانه برخی کشورهای اروپایی نزدیک کند. این گزارش که هفته گذشته به‌طور خصوصی در پارلمان ارائه شد، از دولت انگلیس خواسته است برای سناریوهای بدبینانه در حوزه دارو، غذا، کالاهای حیاتی و مسیرهای تجارت جهانی آماده‌تر شود.

در این گزارش، جنگ اوکراین، همه‌گیری کرونا و جنگ اخیر علیه ایران به‌عنوان رخدادهایی معرفی شده‌اند که ضعف‌های شناخته‌شده و شکنندگی‌های کمتر دیده‌شده زنجیره تأمین انگلیس را آشکار کرده‌اند. نویسندگان گزارش تأکید کرده‌اند که بسته شدن تنگه هرمز و اختلال در ترافیک هوایی منطقه پس از جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، تازه‌ترین ضربه هشداردهنده به تاب‌آوری زنجیره تأمین انگلیس بوده است.

کمیسیون آمادگی ملی انگلیس هشدار می‌دهد که این کشور در زمینه ذخیره‌سازی راهبردی کالاهای حیاتی، به‌ویژه داروهای مهم، از بسیاری از کشورهای اروپایی عقب مانده است. بر اساس این گزارش، تأمین‌کنندگان دارو در انگلیس باید برای بیمارستان‌ها دست‌کم هشت هفته ذخیره احتیاطی داشته باشند، اما رعایت این الزام یکدست نیست و برای داروخانه‌های خدمات اولیه درمانی نیز الزام مشابهی وجود ندارد.

این گزارش همچنین تصریح می‌کند که دولت انگلیس قصد ندارد فهرستی جامع از داروهای حیاتی تهیه کند یا ذخیره راهبردی داروها و تجهیزات پزشکی ایجاد کند، مگر در مواردی که به پشتیبانی از نیروهای نظامی در صورت حمله شیمیایی، بیولوژیک، رادیولوژیک یا هسته‌ای مربوط باشد. این در حالی است که بسیاری از کشورهای اروپایی شرکت‌های دارویی را موظف کرده‌اند که برای داروهای مشخص، از یک ماه تا شش ماه ذخیره احتیاطی نگه دارند.

در حوزه غذا نیز تصویر ارائه‌شده از وضعیت انگلیس نگران‌کننده است. گزارش یادشده می‌گوید انگلیس یکی از کم‌خودکفاترین کشورهای اروپا در زمینه مواد غذایی است و دولت این کشور نه ذخیره راهبردی غذا دارد و نه عمده‌فروشان و توزیع‌کنندگان بزرگ را ملزم کرده است ذخیره احتیاطی نگه دارند.

این در حالی است که کشورهایی مانند نروژ و سوئد ذخایر اضطراری غلات و غذا را بازسازی کرده‌ و در برخی کشورهای اروپایی از خانوارها خواسته شده است برای چند روز غذا و آب ذخیره داشته باشند.

ریچارد اسمیت-بینگام، نویسنده این گزارش و مشاور راهبردی در حوزه ریسک و تاب‌آوری، هشدار داده است که انگلیس در تأمین میان‌مدت و بلندمدت مواد، قطعات و کالاهای حیاتی در خطر عقب ماندن از دیگر کشورها قرار دارد. او می‌گوید که دولت باید برای کاهش آسیب‌پذیری و آمادگی در برابر بحران‌های طولانی، انتخاب‌های دشوار و اقدام‌های جسورانه‌تری انجام دهد.

گزارش کمیسیون آمادگی ملی انگلیس همچنین محیط جهانی پیش روی انگلیس را بی‌ثبات‌تر از گذشته توصیف کرده است. در این گزارش به رویکردهای یکجانبه آمریکا در دوره دونالد ترامپ، همکاری‌های منسجم‌تر کشورهای اروپایی و ظرفیت تولیدی چین اشاره شده است. این مجموعه عوامل از نگاه نویسندگان گزارش، نشان می‌دهد که انگلیس در جهانی مناقشه‌آمیزتر، نمی‌تواند امنیت تأمین کالاهای حیاتی را بر اساس فرض‌های گذشته مدیریت کند.

این گزارش در حالی منتشر می‌شود که اسناد رسمی دولت انگلیس نیز به مشکلات زیرساختی در تاب‌آوری زنجیره‌های تامین اذعان شده است. دولت انگلیس ژانویه ۲۰۲۴ نخستین سند راهبرد «واردات حیاتی و زنجیره‌های تأمین» را منتشر کرد و در آن پذیرفت که رخدادهایی مانند همه‌گیری کرونا، جنگ اوکراین و اختلال در مسیرهای کشتیرانی نشان داده‌اند که تاب‌آوری زنجیره‌های جهانی را نمی‌توان بدیهی فرض کرد. در همان سند آمده بود که واردات حیاتی برای رفاه اقتصادی، امنیت ملی و ادامه خدمات ضروری در انگلیس اهمیت اساسی دارد.

بر اساس سند رسمی دولت انگلیس، اختلال در تأمین کالاهای حیاتی می‌تواند بر خدمات ضروری، جان مردم، اقتصاد، بخش‌های راهبردی، امنیت ملی، عملکرد دولت و نظم عمومی اثر متوسط تا فاجعه‌بار بگذارد. همین سند بخش‌هایی مانند انرژی، غذا، سلامت، دفاع، حمل‌ونقل، ارتباطات، آب، فضا، خدمات اضطراری و مالی را در شمار زیرساخت‌های حیاتی انگلیس قرار داده است.