اظهارات بقایی درباره نحوه تعامل با آژانس و گروسی

سخنگوی دستگاه دیپلماسی امروز درباره اظهارات رئیس جمهور فرانسه در خصوص تنگه هرمز با بیان اینکه تعهد ایران طبق یادداشت تفاهم خاتمه جنگ در رابطه با تنگه هرمز روشن است، گفت: ایران هم بهتر از هر طرفی به مسئولیت‌هایش واقف است و هم توان ایفای مسئولیت‌هایش را دارد و نیازی به مداخله دیگران نیست، مداخله‌ای که قطعاً با نیت خیر و مثبت صورت نمی‌گیرد و صرفا به پیچیده‌تر شدن اوضاع منجر خواهد شد.

اسماعیل بقائی سخنگوی دستگاه دیپلماسی امروز (سه‌شنبه) نهم تیرماه در نشست هفتگی با خبرنگاران به تشریح آخرین تحولات در حوزه سیاست خارجی پرداخت و به سؤالات خبرنگاران پاسخ داد.

بقائی در ابتدای این نشست خبری با گرامیداشت یاد و خاطره قربانیان هفتم تیرماه و استفاده رژیم صدام از سلاح‌های شیمیایی علیه مردم ایران، گفت: کماکان مطالبه حقیقت و اجرای عدالت از همه طرف‌هایی که به انحای مختلف به این رژیم کمک کردند به ویژه آلمان، را داریم.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی به حمله ناو آمریکایی به هواپیمای مسافربری ایرانی و همچنین فاجعه هفتم تیر و شهادت آیت‌الله بهشتی و ۷۲ تن از یارانش هم اشاره کرد و هفته قوه قضائیه را به ریاست قوه و خدمتگزاران در دستگاه قضا تبریک گفت.

این دیپلمات ارشد ایرانی همچنین به برگزاری مراسم تشییع پیکر رهبر شهید انقلاب اشاره کرد و افزود: این حادثه برای ملت ایران، مردم منطقه و آزادگان جهان یک رویداد تاریخی خواهد بود. یکی از اهداف سفر عراقچی به عراق مربوط به همین موضوع بود.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی در ادامه و در پاسخ به سؤالی درباره سفر عراقچی به عراق و نتایج این سفر و هماهنگی‌ها برای برگزاری مراسم تشییع پیکر رهبر شهید انقلاب اضافه کرد: سفر بسیار مهمی بود. این اولین سفر وزیر خارجه بعد از تشکیل دولت جدید عراق بود.

بقائی گفت: رابطه ایران و عراق بسیار ریشه‌دار، عمیق و مبتنی بر علقه‌ها و پیوندهای فرهنگی، دینی و همسایه دو ملت بزرگ ایران و عراق است و قطعا تغییر دولت‌ها نه تنها تأثیری در این روابط خوب ندارد بلکه از هر فرصتی استفاده می‌کنیم برای تعمیق روابط.

وی خاطرنشان کرد: در دیدارهای وزیر خارجه با مقام‌های ارشد عراق مباحث دوجانبه و ارتباطات مردمی بین دو کشور مورد گفت‌وگو قرار گرفت. آخرین وضعیت منطقه در پی تحولات سه چهار ماه اخیر بررسی کردیم.

این دیپلمات ارشد ایرانی گفت که بخش عمده سفر به هماهنگی‌ها برای برگزاری مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب اختصاص داشت.

وی افزود: مردم عراق لحظه شماری‌ می‌کنند برای این مراسم و اقشار مختلف مردم عراق منتظر برای مشارکت در این مراسم مهم هستند.

بقائی خاطرنشان کرد: مشورت‌ها ادامه خواهد داشت تا مراسم به بهترین نحو انجام شود.

وی همچنین گفت: برگزاری این مراسم حاوی پیام‌های بسیاری است و مهمترین آن نشانگر عمق الفت و مودت و نزدیکی دو ملت ایران و عراق است و اینکه مردم عراق همانند مردم ایران داغدار و سوگوار رهبر شهید انقلاب و همراهان و اصحاب ایشان هستند. امیدواریم این مسیر به بهترین نحو در ایران و عراق و عتبات برگزار شود.

خبرنگار خبرگزاری فارس با اشاره به اظهارات امانول ماکرون رئیس‌جمهور فرانسه که گفته این کشور تصمیم گرفته که با همکاری عمان و شرکای دیگر در جهت مین‌روبی تنگه هرمز اقدام کند، موضع ایران را نسبت به این اظهارات جویا شد که بقائی پاسخ داد: طرح چنین اظهاراتی نه نشانه مسئولیت پذیری است و نه برای آن کشور اعتبار کسب خواهد کرد.

وی افزود: لازم است همه کشورها تلاش کنند برای تشخیص دقیق مرزها و بدانند در خیلی از موارد مسئولانه‌ترین کار و سازنده‌ترین روش این است که اجازه دهند امور به صورت منطقی و عادی پیش برود.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی گفت: قبلا بارها گفته‌ایم تعهد ایران طبق یادداشت تفاهم خاتمه جنگ در رابطه با تنگه هرمز روشن است. ایران بهتر از هر طرفی به مسئولیت‌هایش واقف است و هم توان ایفای مسئولیت‌هایش را دارد و نیازی به مداخله دیگران نیست، مداخله‌ای که قطعاً با نیت خیر و مثبت صورت نمی‌گیرد و صرفا به پیچیده‌تر شدن اوضاع منجر خواهد شد.

این دیپلمات ارشد ایرانی در پاسخ به سؤالی درباره روایت‌ها در خصوص مذاکرات ایران و آمریکا گفت: روایت درست مشخص است روایتی است که سخنگوی شما اعلام کرده است. ما اساسا برنامه‌ای برای دیدار با طرف‌های آمریکایی در هیچ سطحی در چند روز آتی نداشتیم که بخواهیم منصرف شویم. هم غریب‌آبادی اعلام کرد و هم بنده.

بقائی ادامه داد: آنچه فردا در دوحه انجام خواهد شد گفت‌وگو در خصوص اجرای بندهایی از یادداشت تفاهم است از جمله بند مربوط به آزادسازی دارایی‌های محدود شده ایران که با طرف‌های قطری خواهد بود.

وی تصریح کرد: هیچ نشستی در هیچ سطحی با طرف آمریکایی در چند روز آینده برنامه‌ریزی نکردیم.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی ادامه داد: اجرای بندهای یادداشت تفاهم از جمله بند ۱۱ مربوط به دارایی‌ها در حال انجام است و همه مقدمات لازم تمهید شده و امیدواریم کار به نحو مناسبی پیش برود و به نتیجه مطلوب برسد.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پاسخ به سؤالی درباره اظهارات دبیرکل ناتو در خصوص مشارکت برخی از اعضای ناتو در حمله به ایران گفت: برای ما روشن بود که ناتو و برخی از کشورهای عضو این سازمان مشارکت فعالانه در طراحی و اجرا و پشتیانی از اقدامات تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی داشتند.

وی ادامه داد: آنچه دبیرکل ناتو گفت دو وجه دارد یکی اعتراف صریح به همدستی در ارتکاب جنایت تجاوز علیه ایران و همه می‌دانند اقدام آمریکا و این رژیم طبق همه مقررات و موازین بین‌المللی غیرقانونی و تجاوزکارانه و جنگی غیرقانونی بود و دوم اینکه این اعتراف در هر محکمه‌ای قابل استناد است.

این دیپلمات ارشد ایرانی اضافه کرد: از طرف دیگر در نظر داشته باشید این اعتراف نشانگر بخش دیگری از برنامه‌ای است که آمریکا و رژیم صهیونیستی داشتند و نشانگر عظمت ایستادگی و مقاومت ایرانیان است. ایرانیان فقط در برابر دو رژیم شرور ایستادگی نکردند.

وی ادامه داد: تلاش برخی کشورهای اروپایی برای توجیه و به نوعی تبرئه خودشان از مشارکت در این جنایات و اینکه اعلام کنند حمایت یا مشارکت آنها صرفا در حد خدمات لجستیکی و فنی بوده است،‌ این به هیچ عنوان بار جرمی که مرتکب شدند را سبک‌تر نمی‌کند. طبق حقوق بین‌الملل هرگونه مشارکت در جنایت تجاوز علیه دیگر کشورها مردود است.

سخنگوی وزارت خارجه بیان کرد: ایران در این خصوص رسما مطالبه گری خود را از همه طرف‌هایی که مستقیم و غیرمستقیم در انجام عملیات تجاوزکارانه علیه ایران نقش داشتند با جدیت ادامه خواهد داد.

این دیپلمات ارشد ایرانی در پاسخ به سؤالی بیان کرد: این کوچ اجباری است و دنیا هم به خوبی درک می‌کند ماهیت نسل‌کشی و تلاش رژیم صهیونیستی برای تغییر کامل دموگرافی فلسطین اشغالی برای کوچاندن مردم فلسطین از سرزمین خودشان و جنایاتی که در این دو سال مرتکب شدند نسل‌کشی بود.

وی افزود: مادامی که آمریکا به حمایت‌های خود از این رژیم ادامه دهد شاهد تغییر در این روند نخواهد بود. این وضعیت مسئولیت شورای امنیت، سازمان ملل و نهادهای منطقه‌ای و بین‌المللی به ویژه سازمان همکاری اسلامی را برای اقدام جدی به منظور جلوگیری از عملیات نسل‌کشی سنگین‌تر می‌کند.

این دیپلمات ارشد ایرانی در پاسخ به سؤالی درباره اظهارات وزیر خارجه کانادا در خصوص بررسی بازگشایی سفارت این کشور در تهران گفت: از دسامبر ۲۰۱۲ کانادا بی هیچ دلیلی به صورت یکجانبه تصمیم گرفت روابط دیپلماتیک را با ایران به حالت تعلیق دربیاورد و از آن زمان ایرانیان مقیم کانادا به خاطر عدم ارائه خدمات کنسولی به آنها متضرر شدند و این نشان داد دولت کانادا برای مسائل انسانی و حقوق بشری ارزشی قائل نیست.

وی افزود: هیچ درخواست رسمی از سوی کانادا دریافت نکردیم و اگر درخواستی دریافت کنیم بررسی خواهیم کرد.

وی در خصوص پیامش به منتقدان مذاکرات گفت: ما جامعه چندصدایی داریم و طبیعی است همه مردم ما هم هوشمندانه و با دقت تحولات را رصد کنند و هم دغدغه امنیت و منافع ملی داشته باشند.

بقائی ادامه داد: این یکی از برکات انقلاب اسلامی است که مردم ما آگاهانه در خصوص مباحث و مسائلی که به سرنوشتشان مربوط می‌شود هم فکر کرده و هم نظراتشان را اعلام می‌کنند. این را باید قدر بدانیم حتما در مواردی که لازم است تبیین بیشتری صورت بگیرد باید تبینن انجام شود.

سخنگوی وزارت خارجه اضافه کرد: هر تصمیمی که درباره وظایف ما به عنوان دستگاه دیپلماسی اتخاذ می‌شود براساس روالی است که در کشور برای چند دهه تثبیت شده است. همه ارکان نظام در تصمیم گیری‌های مربوط به جنگ و صلح و همچنین مذاکرات و گفت‌وگوهایی که برای وضعیت فعلی و آتی کشور بسیار اساسی است، قرار دارند.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی تصریح کرد: اینگونه نیست یک وزارتخانه و دستگاه خاص به تنهایی تصمیمی را اخاذ کند و هر تصمیمی با توجه به سنجش معایب و مزایایش اتخاذ می‌شود و وزارت خارجه هم در نهایت موظف است به اجرای دستورالعمل‌هایی که از سوی نهادهای بالادستی از جمله شورای عالی امنیت ملی به آن ابلاغ می‌شود.

بقائی گفت: مهم این است در چنین شرایطی ما از هیچ بیانی که در جهت تقویت انسجام ملی است کوتاهی نکنیم و از آن طرف از دامن زدن به مباحثی که هم واقعیت ندارد و هم می تواند موجب تفرقه در ستون مردم شود، پرهیز کنیم.

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سؤال دیگری گفت: فکر نمی‌کنم از ابتدایی که وارد این روند دیپلماتیک شدیم کسی تصور یک فرآیند روان و بدون چالش داشت. این روند دیپلماتیک بعد از دو جنگ در کمتر از یک سال شروع شد. در فضای سوءظن شدید و بدگمانی و با توجه به تجارب قبلی و تجارب عهدشکنی آمریکا و کارشکنی‌های رژیم صهیونیستی، انتظار داشتیم که در مرحله اجرا با چالش‌هایی مواجه شویم.

وی افزود: از همان ابتدا برای همه روشن شده که اصل تعهد در برابر تعهد به این معناست که ما تا زمانی تعهداتمان را اجرا می‌کنیم که طرف مقابل هم اجرا کند. قرار نیست تعهدی به صورت یکسویه و یکجانبه اجرا شود.

بقائی ادامه داد: متن یادداشت تفاهم خیلی دقیق و روشن نگارش شده است. هم در بند یک مشخص شده که توقف جنگ در همه جبهه‌ها باید شامل لبنان شود و آمریکا هم باید به تعهداتش پایبند باشد و هم در رابطه با لبنان هر کاری که لازم است انجام دهد برای توقف تجاوزهای رژیم صهیونیستی علیه ایران.

سخنگوی وزارت خارجه افزود:‌ با در نظر گرفتن این پیشینه باید به صورت لحظه‌ای ایفای تعهدات طرف مقابل را رصد و از ابزارهای خود استفاده کنیم برای صیانت از منافع و امنیت ملی.

سخنگوی وزارت خارجه درباره حملات رژیم صهیونیستی به سوریه گفت: سازمان ملل مسئولیت روشنی در این خصوص دارد.

وی افزود: طرف‌هایی که به حمایت‌های خود از این رژیم ادامه می‌دهند از جمله آمریکا باید در قبال تبعات این وضعیت پاسخگو باشند.

این دیپلمات ارشد ایرانی درباره حملات آمریکا به بخش‌هایی از خاک ایران و تاثیر آن بر صلح گفت: عدم پایبندی آمریکا به تعهداتش طبق یادداشت تفاهم حتما در ادامه روند تأثیر منفی خواهد داشت.

وی تصریح کرد: ما اولا هیچ اقدامی را بی پاسخ نخواهیم گذاشت و همانطور که نیروهای مسلح مقتدر ایران نشان دادند هرگونه اقدام تجاوزکارانه علیه اهداف ایران با واکنش فوری و قاطع مواجه خواهد شد و دوم اینکه این اقدامات نقض بند اول یادداشت تفاهم است و چنانچه این نقض‌ها تداوم یابد ادامه این روند را با مشکل مواجه خواهد کرد.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی گفت: در خصوص خاتمه محاصره دریایی و صدور معافیت مربوط به فروش نفت و محصولات پتروشیمی شاهد تحولاتی هستیم و ... تعهد ایران کاملا پایبند بودیم ولی در خصوص برخی موارد دچار چالش جدی هستیم و لازم است طرف مقابل تعهدات خود را وفق بندهای یادداشت تفاهم اجرا کند.

وی درباره اظهارات گروسی و روند همکاری‌ها با آژانس بیان کرد: آخرین وضعیت همان است که هفته گذشته بیان کردم. تعامل ایران با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به همان شیوه‌ای که تا الان در چند ماه اخیر وجود داشته ادامه خواهد یافت به این معنا که ما به عنوان عضو معاهده منع اشاعه در خصوص مراکزی که آسیب ندیده همان تعاملی که از قبل وجود داشته در حال حاضر ادامه دارد.

سخنگوی وزارت خارجه بیان کرد: در رابطه با دسترسی به مراکز آسیب‌دیده بارها گفته شده است. اولا آژانس به وظایفش عمل نکرده و شخص مدیرکل هم در جریان تجاوز نظامی رژیم صهیونیستی در خردادماه قصور داشت در محکومیت آن و هم در جریان تجاوز نظامی اخیر.

وی گفت: توصیه ما به مدیرکل این است به جای تکرار بیانیه‌های سیاسی که به نظر می‌رسد در راستای تبلیغات انتخاباتی است تصمیم بگیرد مسئولانه‌تر در خصوص وظایفی که برعهده داشته و عمل نکرده اقدام کند.

وی درباره برگزاری نشستی با حضور کشورهای عضو شورای همکاری خلیج‌فارس، ایران و عراق گفت: ما از هرابتکار و فرصتی که تأمین کننده منافع جمعی کشورهای منطقه باشد استقبال می‌کنیم و قبلا این ابتکار مطرح شده و در سفر اخیر وزیر خارجه به عراق دوستان عراقی این موضوع را مطرح کردند.

بقائی ادامه داد: برگزاری چنین نشست‌هایی در راستای سیاست اصولی ایران برای تأمین امنیت منطقه به دور از مداخله نظامی مخرب طرف‌های خارجی است و الان شاید یکی از بهترین زمان‌ها برای گفت‌وگو در خصوصا این موضوع است به این دلیل که کشورهای منطقه نتیجه حضور نظامی آمریکا در منطقه را به عینه دیدند و شاهد بودند چنین حضوری نه تنها تامین کننده منافع و امنیت ملی این کشورها نیست بلکه خود مسببب تفرقه و ناامن سازی منطقه است.

سخنگوی وزارت خارجه درباره حضور مقامات خارجی در مراسم تشییع رهبر شهید گفت: مقامات از همه کشورهای منطقه حضور خواهند داشت و از خارج از منطقه هم مقاماتی حضور خواهند داشت و جزییات آن ظرف یکی دو روز آینده اطلاع رسانی خواهد شد.

خبرنگاری با اشاره به اخبار منتشر شده اخیر درباره اینکه دولت عراق به گروه‌های مقاومت فرصت داده سلاح‌های خود را تحویل دهند و خلع سلاح شوند. همزمان، برخی منابع نیز از بخش‌های مخفیانه توافق بین دولت عون و رژیم صهیونیستی درباره الزام دولت لبنان به خلع سلاح حزب‌الله خبر می‌دهند، نظر بقائی را پرسید که وی گفت:‌ اینکه شما هر اتفاقی را به اتفاق دیگری مرتبط کنید، البته می‌تواند یک تحلیل باشد.

وی افزود: در رابطه با لبنان، موضع ما روشن است. تعهد آمریکا برای خاتمه جنگ در همه جبهه‌ها، از جمله لبنان، طبق بند یک یادداشت تفاهم، یک تعهد صریح است. برای ما مهم است که آمریکا به تعهدات خود پایبند بماند و هرجا که لازم باشد، رژیم صهیونیستی را نیز به اجرای تعهدات خود وادار کند، زیرا مشخص است که طرف جمهوری اسلامی ایران در این یادداشت تفاهم، آمریکا است.

بقائی ادامه داد: هر آنچه در خارج از این یادداشت تفاهم توافق بشود یا نشود، ملاک ما برای سنجش پایبندی آمریکا به تعهداتش، همین متن یادداشت تفاهم است.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی ادامه داد: لبنانی‌ها و گروه‌های مقاومت، حتماً با توجه به تجارب ارزشمندی که طی این سال‌ها اندوخته‌اند و با شناختی که از رفتار رژیم صهیونیستی نسبت به عزت، حاکمیت و استقلال لبنان دارند، به بهترین شیوه‌ای که خود تشخیص دهند، در این رابطه برخورد خواهند کرد.

وی گفت: در رابطه با مباحث مرتبط با دولت عراق نیز، ما همواره گفته‌ایم که هر آنچه به امور داخلی عراق مربوط می‌شود، خود عراقی‌ها بهتر از هر طرف دیگری می‌توانند درباره آن تصمیم‌گیری و اقدام کنند.

بقائی خاطرنشان کرد: مردم عراق و دولت عراق به‌خوبی از خدمات و نقش‌های فوق‌العاده مهم و اساسی گروه‌های مقاومت در صیانت از این کشور، در برابر تروریسم و مداخله‌جویی‌های خارجی، آگاه هستند و حتماً در هر تصمیمی که اتخاذ کنند، خیر و صلاح عراق، استقلال عراق و حاکمیت ملی عراق را در نظر خواهند داشت.

وی گفت: این مسائل، موضوعاتی است که به شئون داخلی عراق مربوط می‌شود.