در تازهترین تحولات نظامی منطقه، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در سومین مرحله از پاسخ به حملات ارتش آمریکا، بندر راهبردی الدقم در سواحل جنوب شرقی عمان و در 700 کیلومتری ساحل ایران را هدف حملات موشکی و پهپادی سنگین قرار داد. بر اساس اعلام رسمی سپاه، این حمله گسترده و غافلگیرانه، مراکز پشتیبانی لجستیکی و سکوهای سوخترسانی ناوهای هواپیمابر آمریکا را در این بندر منهدم کرده است . منابع خبری تأیید کردهاند که مخازن سوخت ارتش آمریکا در الدقم از اهداف اصلی این عملیات بودهاند.بندر الدقم در سواحل جنوب شرقی عمان و بر کرانههای دریای عرب قرار دارد. مهمترین ویژگی الدقم این است که خارج از تنگه هرمز واقع شده و کشتیها برای رسیدن به آن نیازی به عبور از این گردنه حساس ندارند.این بندر دقیقاً روی مسیر اصلی کشتیرانی شرق به غرب (میان آسیا و اروپا) قرار گرفته و به همین دلیل، موقعیتی استثنایی برای اتصال سه قاره آسیا، آفریقا و اروپا دارد.
تا پیش از حمله بامداد امروز به بندر الدقم، این بندر از زمان آتشبس به عنوان یک مسیر جایگزین و امن برای دور زدن تنگه هرمز معرفی میشد. اهمیت این بندر در چند محور خلاصه میشود:نخست، فرار از تنگه هرمز. کشتیهای عظیم الجثه و نفتکشهایی که از شرق آسیا به سمت اروپا حرکت میکنند، میتوانستند به جای ریسک کردن در تنگه هرمز، در الدقم پهلو بگیرند، کالاهایشان را تخلیه و بارگیری کنند یا سوختگیری نمایند، بدون اینکه پایشان به خلیج فارس و گردنه خطرناک هرمز باز شود. این یعنی کاهش چشمگیر هزینههای بیمه، ریسک نظامی و تأخیرهای ناشی از تنشهای سیاسی.دوم، کریدور خشکی به کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس. شاید مهم ترین کاربرد الدقم برای کشورهای عربی منطقه، نقش آن به عنوان یک کریدور زمینی باشد.در شرایط بحرانی که تنگه هرمز ناامن می شود، کالاها در الدقم از کشتی پیاده میشوند و با کامیون از مرزهای زمینی عمان به امارات و از آنجا به سایر کشورهای حاشیه خلیج فارس منتقل میگردند. این یعنی کشورهای عربی بدون نیاز به عبور کشتی ها از تنگه هرمز، می توانند نیازهای اساسی خود را تأمین کنند.سوم، هاب انرژی و پشتیبانی نظامی. الدقم میزبان بزرگترین پالایشگاه نفت عمان، تأسیسات عظیم ذخیره نفت خام (راس مرکز) و یک حوضچه خشک برای تعمیر کشتیهاست. علاوه بر این، به دلیل موقعیت امن خارج از هرمز، نیروهای نظامی آمریکا، هند و انگلیس از این بندر برای پشتیبانی لجستیکی از ناوگان های خود در اقیانوس هند استفاده میکردند. همین موضوع، الدقم را به یک هدف راهبردی برای ایران تبدیل کرده است.
حمله به الدقم؛ پایان رویای پناهگاه امن
حمله موفق ایران به الدقم و انهدام مخازن سوخت ارتش آمریکا، این معادله را به کلی بر هم زد. پیام این عملیات روشن است: هیچ نقطه و کریدور جایگزینی خارج از تنگه هرمز برای دشمنان ایران امن نیست.همزمان با این حمله، سپاه پاسداران از بسته شدن تنگه هرمز تا اطلاع ثانوی خبر داده و اعلام کرده که هیچ کشتی اجازه تردد در این آبراه حیاتی را نخواهد داشت. همچنین تأکید شده که هر گونه تلاش آمریکا و متحدانش برای ایجاد مسیرهای جایگزین یا بر هم زدن نظم موجود، با پاسخ قاطع مواجه خواهد شد.برای کشتیرانی بینالمللی، این یعنی تمام معادلات پیشین بر هم ریخته است. الدقم که به عنوان یک «پناهگاه امن» و مسیر جایگزین برای فرار از تنگه هرمز معرفی شده بود، حالا خود در خط آتش قرار دارد. عملاً، کلید مدیریت امنیت دریایی منطقه در دست ایران قرار گرفته است و هیچ کریدور جایگزینی نمیتواند امنیت واقعی را برای کشتیرانی جهانی فراهم آورد، مگر آنکه نقش محوری ایران در تضمین امنیت این آبراه حیاتی به رسمیت شناخته شود. این پیامی است که بیمههای بینالمللی کشتیرانی، شرکتهای نفتی و اقتصادهای وابسته به انرژی را به شدت نگران کرده است.
