بحران بیسابقه در روابط یوفا و فیفا وارد مرحلهای تازه و بسیار جدی شد. امروز عصر 55 فدراسیون عضو یوفا در یک نشست اضطراری به اتفاق آرا تصمیم گرفتند در صورتی که طرح جنجالی جانی اینفانتینو برای واگذاری بخشی از مالکیت رقابتهای فیفا به سرمایهگذاران خصوصی تصویب شود، تمامی مسابقات تحت نظر فیفا را تحریم کنند.
این تصمیم در نشست فوقالعادهای که به صورت مجازی و به ریاست الکساندر چفرین، رئیس یوفا، برگزار شد، اتخاذ شده است. هدف از این جلسه بررسی طرحی بود که فیفا اوایل این هفته از آن رونمایی کرد؛ طرحی که بر اساس آن قرار است بخشی از حقوق تجاری مهمترین مسابقات فوتبال جهان به سرمایهگذاران خصوصی واگذار شود.
یوفا پیشتر در دو بیانیه تند مخالفت خود را با این پروژه اعلام کرده بود، اما حالا این مخالفت به یک تصمیم عملی تبدیل شده که همه فدراسیونهای عضو تاییدش کردهاند. بر اساس مصوبه جدید، اگر طرح اینفانتینو در رأیگیری 211 فدراسیون عضو فیفا تصویب شود، تمامی 55 عضو یوفا مسابقات فیفا را تحریم خواهند کرد.
این تحریم تنها به جام جهانی مردان محدود نخواهد بود و جام جهانی زنان، جام جهانی باشگاهها و تمام رقابتهای رسمی فیفا را در بر میگیرد.
نخستین آزمون این تصمیم، ماه اکتبر خواهد بود؛ زمانی که مسابقات پلیآف جام جهانی زنان برگزار میشود و در صورت تصویب طرح فیفا، احتمال دارد تیمهای اروپایی از حضور در این رقابتها خودداری کنند.
در بیانیهای که پس از پایان نشست منتشر شد، یوفا اعلام کرد که تمام 55 عضو این کنفدراسیون در کنار یکدیگر ایستادهاند.
در این بیانیه آمده است: «ما به اتفاق آرا و بدون هیچ ابهامی، پیشنهاد فیفا برای انتقال بخشی از مالکیت جام جهانی و سایر رقابتهای این نهاد به سرمایهگذاران خصوصی را رد میکنیم.
جام جهانی یک محصول برای سرمایهگذاری نیست. این رقابت یکی از بزرگترین میراثهای ورزشی فوتبال جهان است؛ میراثی که در نسلهای مختلف، به دست بازیکنان، تیمهای ملی و هواداران در سراسر جهان ساخته شده است. هیچ بخشی از آن نباید هرگز به سرمایهگذاران خصوصی واگذار شود. جام جهانی برای فروش نیست.»
اتحادیه فوتبال انگلیس هم بلافاصله حمایت کامل خود را از موضع یوفا اعلام کرد.
سخنگوی اتحادیه فوتبال انگلیس گفت: «ما شانهبهشانه همکاران اروپایی خود ایستادهایم و کاملاً از موضع مشترک آنها حمایت میکنیم. ما با برنامههای فیفا مخالفیم. جام جهانی متعلق به فوتبال است و همیشه هم متعلق به فوتبال خواهد ماند.»
اگرچه یوفا تنها 55 عضو از مجموع 211 عضو فیفا را در اختیار دارد، اما بسیاری از قدرتمندترین تیمهای ملی جهان اروپایی هستند.
در جام جهانی تابستان امسال، شش تیم از هشت تیم حاضر در مرحله یکچهارم نهایی، از جمله اسپانیای قهرمان، اروپایی بودند. در جام جهانی 2022 پنج تیم و در جام جهانی 2018 شش تیم اروپایی به جمع هشت تیم برتر رسیده بودند.
از 23 دوره جام جهانی برگزارشده تاکنون، 13 عنوان قهرمانی به کشورهای اروپایی رسیده است. به همین دلیلی است که فیفا چارهای ندارد جز اینکه تهدید یوفا را جدی بگیرد.
* طرح جنجالی فیفا چیست؟
فیفا قصد دارد یک شرکت تجاری جدید با نام FIFA Forward Enterprise (FFE) تأسیس کند که مدیریت فعالیتهای تجاری و برگزاری مهمترین رقابتهای این نهاد، از جمله جام جهانی، را بر عهده خواهد داشت.
بر اساس این طرح، سرمایهگذاران خارجی میتوانند سهام اقلیت و بدون حق کنترل مدیریتی این شرکت را خریداری کنند. فیفا اعلام کرده هدف از این اقدام، یکپارچهسازی فعالیتهای تجاری و رویدادهایش است.
جانی اینفانتینو در نامهای که برای هر 211 فدراسیون عضو فیفا ارسال کرده، وعده داده است هر کشوری که از این طرح حمایت کند، 40 میلیون دلار دریافت خواهد کرد.
اینفانتینو در این نامه نوشته که فدراسیونها در صورت موافقت تا پیش از 19 سپتامبر، میتوانند در مرحله اول 20 میلیون دلار از این مبلغ را دریافت کنند.
با این حال، این طرح باید در رأیگیری رسمی اعضای فیفا به تصویب برسد تا عملیاتی شود.
در صورت تصویب، شرکت آمریکایی Thrive Eternal به عنوان رهبر کنسرسیوم سرمایهگذاران وارد پروژه خواهد شد.
این شرکت یک صندوق سرمایهگذاری خطرپذیر آمریکایی است که توسط جاشوا کوشنر تأسیس شده؛ برادر جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده.
منابع فیفا به بیبیسی اسپورت گفتهاند تاکنون هیچ بحثی درباره اینکه جانی اینفانتینو یا فرد دیگری مدیرعامل شرکت جدید FFE شود، مطرح نشده است.
* حمله شدید یوفا به اینفانتینو
تنش دو نهاد بزرگ فوتبال دنیا در روزهای اخیر به اوج رسیده است.
یوفا روز چهارشنبه فیفا را متهم کرده بود که از فوتبال برای «ثروتمند کردن خود و دوستانش» استفاده میکند.
اما بیانیه امروز حتی لحن تندتری داشت و در آن آمده است که «غیرمسئولانه و غیرقابل دفاع است که چنین طرح مهمی برای آینده فوتبال، به صورت محرمانه و بدون هیچگونه مشورت معناداری با نهادهایی که مسئول اداره فوتبال هستند، طراحی شده باشد.»
یوفا در ادامه بیانیه این اقدام را «نه فقط یک شکست عمیق مدیریتی، بلکه شانه خالی کردن فیفا از مسئولیتش به عنوان امانتدار فوتبال جهان» توصیف کرد.
در بخش دیگری از این بیانیه آمده است: «اکنون فدراسیونهای ملی سراسر جهان با یک اولتیماتوم مواجه شدهاند؛ یا باید با واگذاری غیرقابل بازگشت بزرگترین مسابقات فوتبال به سرمایهگذاران خصوصی موافقت کنند، یا پیامدهای آن را بپذیرند. این یک تصمیم دموکراتیک نیست، بلکه حکمرانی از طریق ارعاب است؛ اقدامی مبتنی بر اجبار که در شأن نهادی نیست که مسئولیت حفاظت از فوتبال جهان را بر عهده دارد.»
اختلاف یوفا و فیفا به نقطهای رسیده که در صورت تصویب طرح اینفانتینو، فوتبال جهان ممکن است با بحرانی تاریخی روبهرو شود؛ بحرانی که حتی احتمال برگزاری جام جهانی بدون تیمهای اروپایی را جدی کرده و میتواند ساختار کنونی فوتبال بینالمللی را دگرگون کند. شاید به خاطر تلاش اینفانتینو برای سودجویی دیگر هرگز جام جهانی محبوبمان که سالها با آن خاطره داریم را نبینیم.
