محمدرضا وفا، متخصص تغذیه و استاد دانشگاه علوم پزشکی ایران، در رادیو سلامت درباره راههای جلوگیری از بیماریهای گوارشی و یبوست در سفر اربعین گفت: زائران باید در طول مسیر به میزان کافی آب بنوشند و اجازه ندهند بدنشان با کمآبی مواجه شود.به گفته این متخصص تغذیه، نوشیدن آب باید به صورت منظم و در حجمهای مناسب انجام شود. زائران بهتر است آب را به تدریج و با جرعههای کوچک بنوشند و منتظر احساس شدید تشنگی نمانند. وی تصریح کرد: در شرایطی که فرد ساعتهای طولانی در هوای گرم پیادهروی میکند، تعریق افزایش پیدا میکند و در صورت جایگزین نکردن آب از دسترفته، احتمال بروز خشکی بدن، ضعف، سردرد و یبوست افزایش مییابد. وفا فعالیت بدنی را یکی دیگر از عوامل مؤثر در پیشگیری از یبوست دانست و افزود: خوشبختانه پیادهروی در مسیر اربعین به طور طبیعی میتواند به حرکت بهتر دستگاه گوارش کمک کند. با این حال زائران باید از وارد کردن فشار بیش از حد به بدن خودداری کنند و متناسب با توان جسمیشان حرکت داشته باشند. استراحتهای کوتاه، استفاده از کفش مناسب و توجه به علائم خستگی نیز برای حفظ سلامت عمومی بدن ضروری است.
این استاد دانشگاه علوم پزشکی ایران بر اهمیت مصرف میوه و سبزیجات تأکید کرد و گفت: زائران باید تلاش کنند در طول روز دستکم پنج نوبت از میوهها و سبزیجات استفاده کنند. مصرف میوه و سبزی به صورت کامل، در مقایسه با آبمیوه، فیبر بیشتری به بدن میرساند و فیبر برای بهبود عملکرد روده و پیشگیری از یبوست اهمیت زیادی دارد.به گفته وی، مصرف میوههایی مانند سیب، هلو و شلیل و همچنین سبزیجاتی مانند خیار و گوجهفرنگی میتواند به تأمین آب، ویتامینها و فیبر مورد نیاز بدن کمک کند. وی متذکر شد: البته میوهها و سبزیجات باید به شکل سالم و شستهشده مصرف شوند و زائران از خوردن مواد غذایی مشکوک، میوههای شستهنشده یا خوراکیهایی که برای مدت طولانی در گرما باقی ماندهاند، پرهیز کنند.
وفا همچنین از زائران خواست به احساس اجابت مزاج خود توجه کنند و آن را به تأخیر نیندازند. نادیده گرفتن مکرر این احساس میتواند به مرور زمان نظم طبیعی فعالیت روده را مختل کند و زمینهساز یبوست شود. زائران باید در اولین فرصت مناسب و در شرایط بهداشتی، برای دفع اقدام کنند و این نیاز طبیعی بدن را به دلیل عجله، خستگی یا ادامه مسیر به تعویق نیندازند. این متخصص تغذیه درباره خوراکیهایی که ممکن است مشکلات گوارشی را تشدید کنند، گفت: مصرف غذاهای بسیار شور، ترش، تند و پرادویه باید محدود شود. این نوع مواد غذایی ممکن است در برخی افراد باعث تحریک معده، افزایش تشنگی، تشدید سوزش معده و اختلال در عملکرد دستگاه گوارش شوند. همچنین غذاهای سنگین و چرب میتوانند در شرایط پیادهروی و گرمای هوا، احساس سنگینی، تهوع و ناراحتی گوارشی ایجاد کنند.
وی با اشاره به مصرف چای، قهوه و نسکافه در سفر نیز اظهار کرد: زائران باید در مصرف این نوشیدنیها احتیاط کنند، زیرا مصرف زیاد آنها میتواند به افزایش دفع مایعات و تشدید کمآبی بدن منجر شود.وی اضافه کرد: بهویژه در هوای گرم و هنگام فعالیت بدنی طولانی، جایگزین کردن آب با چای، قهوه یا نسکافه انتخاب مناسبی نیست و ممکن است خطر بروز یبوست و خستگی را افزایش دهد. وفا توصیه کرد: زائران وعدههای غذایی خود را سبک، ساده و متعادل انتخاب کنند و از پرخوری یا مصرف غذاهای ناآشنا و سنگین در طول مسیر پرهیز داشته باشند. رعایت بهداشت فردی، شستن دستها پیش از غذا خوردن، استفاده از آب آشامیدنی سالم و توجه به سلامت مواد غذایی نیز نقش مهمی در پیشگیری از بیماریهای گوارشی دارد.به گفته این متخصص تغذیه، تغییر ناگهانی در برنامه غذایی، مصرف خوراکیهای چرب و سرخشده، خوردن غذا از مراکز نامطمئن و نوشیدن آب غیربهداشتی میتواند موجب بروز اسهال، دلدرد، تهوع و استفراغ شود. بنابراین زائران باید تا حد امکان غذاهای تازه و مطمئن مصرف کنند و در صورت مشاهده تغییر رنگ، بو یا مزه مواد غذایی از خوردن آنها خودداری کنند.
وی با تأکید بر اینکه پیشگیری همیشه آسانتر از درمان است، گفت: نوشیدن آب کافی، پیادهروی و فعالیت متناسب، مصرف روزانه میوه و سبزیجات، توجه به احساس اجابت مزاج و پرهیز از خوراکیهای شور، ترش، تند و پرادویه، پنج توصیه مهم برای حفظ سلامت دستگاه گوارش در سفر اربعین است.زائران باید در صورت بروز علائمی مانند اسهال شدید یا طولانیمدت، استفراغ مکرر، تب، خونریزی گوارشی، درد شدید شکم، علائمکمآبی یا یبوست طولانی و دردناک، در نخستین فرصت به پزشک یا مراکز درمانی مراجعه کنند و از مصرف خودسرانه دارو پرهیز داشته باشند.
