جهان در حال فاصله گرفتن از آمریکاست

 روزنامه واشنگتن‌پست در یادداشتی با اشاره به اینکه ماه‌های گذشته برای آمریکا بسیار دشوار بوده است، گزارش داد که آمریکا درگیر جنگی متجاوزانه علیه ایران است که راه خروج آبرومندانه‌ای از آن دیده نمی‌شود؛ دور تازه‌ای از تعرفه‌ها روابط شکننده تجارت جهانی را با خطر اختلال بیشتر روبه‌رو کرده و اقتصاد داخلی این کشور نیز همزمان با تورم و رشد ناچیز دست‌وپنجه نرم می‌کند.

در این یادداشت آمده است که دونالد ترامپ در سال جاری عامل مثبتی برای آمریکا نبوده و بسیاری از سیاست‌های دولت او نیز چشم‌انداز امیدوارکننده‌ای برای آینده ترسیم نمی‌کنند. با این حال، رسانه آمریکایی گزارش داده است که تضعیف آمریکا در دوره ترامپ ممکن است در نهایت به تقویت دیگر نقاط جهان منجر شود.

به نوشته واشنگتن‌پست، متحدان آمریکا در حوزه نظامی به سمت اتکای بیشتر به توان خود حرکت کرده‌اند. حمله علیه ایران مثلا قرار بود رهبری آمریکا در خلیج فارس را «تثبیت» و زمینه گسترش توافق‌های ابراهیم میان رژیم صهیونیستی و همسایگان عرب آن را فراهم کند؛ اما در مقابل، این درگیری میان آمریکا و شرکای منطقه‌ای آن، به‌ویژه عربستان سعودی، فاصله ایجاد کرده است.

این روند تنها به خاورمیانه محدود نیست. تهدیدهای مکرر ترامپ درباره الحاق گرینلند باعث شده کشورهای اروپایی بیش از گذشته به ظرفیت‌های دفاعی خود و ائتلاف‌های بدون حضور آمریکا تکیه کنند. در آسیا نیز کشورهایی مانند ژاپن و فیلیپین، به جای اتکای صرف به توان نظامی آمریکا، همکاری با یکدیگر و تقویت ظرفیت‌های نظامی خود را دنبال می‌کنند.

همزمان، متحدان آمریکا در عرصه اقتصادی نیز در حال مستقل‌تر شدن هستند. کشورهای مختلف به دنبال شرکای تجاری تازه‌اند و تلاش می‌کنند وابستگی خود به دلار به‌عنوان ابزار اصلی تجارت بین‌المللی را کاهش دهند. اگرچه دلار همچنان مهم‌ترین ارز در مبادلات جهانی است و رقیب واحد و مشخصی ندارد، سهم خریداران خارجی از بدهی دولت آمریکا طی یک دهه گذشته کاهش یافته و چندین جایگزین برای نظام پرداخت جهانی مبتنی بر دلار شکل گرفته است.

واشنگتن‌پست می‌نویسد، عملکرد ترامپ موجب شده تا جهان از واشنگتن فاصله بگیرد و به سوی مجموعه‌ای غیرمتمرکزتر و متنوع‌تر از ائتلاف‌ها و توافق‌ها روی بیاورد؛ روندی که می‌تواند قدرت و نفوذ نسبی آمریکا را کاهش دهد و پیامدهای آن در داخل این کشور نیز احساس شود.

به گزارش واشنگتن‌پست، کاهش تمایل جهان به خرید بدهی دولت آمریکا می‌تواند هزینه تأمین مالی بدهی چندین تریلیون دلاری این کشور را افزایش دهد. از سوی دیگر، جهانی که از نظر نظامی وابستگی کمتری به آمریکا داشته باشد، ممکن است از نظر اقتصادی نیز تمایل کمتری به مشارکت با این کشور نشان دهد؛ اتفاقی که فرصت‌های شرکت‌ها و سرمایه‌گذاران آمریکایی را محدود و آمریکا را در برابر حضور رو به گسترش چین در بازارهای جهانی آسیب‌پذیرتر می‌کند.

نویسنده در پایان تأکید می‌کند که چنین تحولاتی، هرچند به آمریکا آسیب خواهد زد، اما می‌تواند برای دیگر کشورها سودمند باشد. افزایش تاب‌آوری، کاهش وابستگی و ایجاد مسیرهای تازه برای همکاری جهانی می‌تواند کشورهایی را که خود را با شرایط جدید تطبیق می‌دهند تقویت کند. به این ترتیب، دولت ترامپ در تلاش برای تثبیت آمریکا به‌عنوان قدرت مسلط جهانی، در عمل به شکل‌گیری نظمی کمک می‌کند که در آن اهمیت آمریکا کمتر از گذشته است.