جام جهانی ۲۰۲۶ قرار بود نقطه عطفی برای تیم ملی فوتبال کرهجنوبی باشد اما حذف زودهنگام و عملکرد نه چندان موفق این تیم، موجی از انتقاد را در داخل کشور به راه انداخت؛ موجی که بار دیگر نشان داد فشار اجتماعی بر فوتبال کرهجنوبی تا چه اندازه شدید است.
یک شکست و آغاز موج انتقادها
تیم ملی فوتبال کرهجنوبی با هدایت هانگ میونگبو با یکی از قدرتمندترین ترکیبهای سالهای اخیر خود راهی جام جهانی شد. ۱۵ بازیکن از فهرست ۲۵ نفره این تیم در باشگاههای اروپایی بازی میکردند و انتظارات از تیم افزایش یافته بود.
کادر فنی حتی برای آمادهسازی بهتر، زودتر راهی کمپ تمرینی در سالتلیکسیتی شد تا بازیکنان با شرایط ارتفاع، سازگار شوند. کرهجنوبی قرار بود دو مسابقه مرحله گروهی خود را در گوادالاخارا و در ارتفاع حدود ۱۵۹۶ متری از سطح دریا برگزار کند.
شروع مسابقات امیدوارکننده بود. کره جنوبی جمهوری چک را ۲ بر یک شکست داد اما در بازی دوم با یک گل مقابل مکزیک مغلوب شد. شکست یک بر صفر برابر آفریقای جنوبی در دیداری سرنوشتساز اما همه چیز را تغییر داد.
پس از این نتیجه، انتقادهای شدید هواداران آغاز شد و بیشترین فشار متوجه هانگ میونگبو بود. بخشی از هواداران او را فاقد صلاحیت لازم برای هدایت تیم ملی دانستند و حتی مدعی شدند حضورش در این سمت به لابیهایش در فدراسیون فوتبال کرهجنوبی ارتباط دارد.
انتقادها به شبکههای اجتماعی محدود نماند. طبق گزارشهای منتشر شده، برخی کسبوکارها در کره جنوبی نیز اعلام کردند حاضر به ارائه خدمات به سرمربی تیم ملی نیستند!
فشار اجتماعی فراتر از فوتبال
واکنشها به شکست تیم ملی را نمیتوان تنها با معیارهای ورزشی توضیح داد. در کره جنوبی، پدیدهای به نام «نتیزن» به بخش مهمی از فرهنگ فضای مجازی تبدیل شده است؛ اصطلاحی برای کاربران اینترنتی که گاه به صورت گروهی علیه یک فرد، شرکت یا چهره مشهور موضع میگیرند.
قدرت این گروهها در فضای عمومی کرهجنوبی به اندازهای است که یک موج منفی در شبکههای اجتماعی میتواند به اعتبار یک برند یا حتی مسیر حرفهای یک فرد آسیب جدی وارد کند.
فرهنگ عمومی این کشور نیز بر اهمیت شدید آبرو، اعتبار و قضاوت اجتماعی تأکید دارد. در چنین محیطی، فاصله گرفتن از هنجارهای پذیرفته شده میتواند با واکنش گسترده جامعه روبرو شود. این فشار اجتماعی در سالهای اخیر، همزمان با افزایش نابرابری اقتصادی و مشکلات معیشتی، ابعاد پیچیدهتری پیدا کرده است.
بازیکنان؛ زیر ذرهبین دائمی
فشار هواداران تنها متوجه مربیان نیست. بازیکنان تیم ملی نیز بارها هدف حملات شدید مجازی قرار گرفتهاند.
پس از جام جهانی ۲۰۱۸، زمانی که کره جنوبی در مرحله گروهی حذف شد، بازیکنان هنگام بازگشت به کشور حتی با پرتاب تخممرغ از سوی برخی هواداران مواجه شدند. بنابراین، انتظارات از تیم ملی در سالهای اخیر به شکل قابل توجهی افزایش یافته است.
در جام جهانی ۲۰۲۶ نیز پس از کسب رتبه سوم گروه، دروازهبان تیم، کیم سونگ کیو، با موجی از پیامهای توهینآمیز مواجه شد. پس از محدود کردن فعالیت حساب کاربری او، برخی کاربران به صفحه همسرش نیز رفتند و پیامهای منفی و تهدیدآمیز منتشر کردند؛ موضوعی که در نهایت باعث بسته شدن بخش نظرات شد.
سول یونگوو، مدافع تیم ملی نیز هدف چنین حملاتی قرار گرفت اما برخلاف بسیاری از بازیکنان، تصمیم گرفت از مسیر قانونی اقدام کند. او از مدیر برنامههایش خواست پیامهای توهینآمیز و مخرب را رصد و در صورت لزوم علیه نویسندگان آنها شکایت کند.
هانگ میونگبو؛ از سرمربی تیم ملی تا متهم اصلی
پس از پایان جام جهانی، فشارها بر هانگ میونگبو افزایش یافت. او برای پاسخگویی درباره عملکرد تیم ملی در پارلمان حاضر شد و مسئولیت نتیجه را پذیرفت.
در نهایت، همکاری او با تیم ملی به پایان رسید و رابرت مورنو به عنوان مربی موقت هدایت کرهجنوبی را بر عهده گرفت.
شدت واکنشها به حدی توصیف شده که هانگ و خانوادهاش پس از پایان کار او در تیم ملی همچنان خارج از کشور حضور دارند. هزینه شکست برای مربیان و بازیکنان کره جنوبی گاهی بسیار فراتر از از دست دادن یک مسابقه یا یک تورنمنت است.
سون هیونگمین؛ مردی که تقریباً مصون است
در میان بازیکنان کره جنوبی یک استثنای بزرگ وجود دارد: سون هیونگمین.
کاپیتان تیم ملی کره جنوبی تقریباً از موج انتقادهای شدید در امان مانده است. دلیل این مسئله، تصویری است که او طی سالها از خود ساخته؛ بازیکنی که در باشگاههای بزرگ اروپا بازی کرده، همواره برای تیم ملی به میدان رفته و در خارج از زمین نیز تلاش کرده تصویری حرفهای از خود ارائه دهد.
یکی از مهمترین نقاط محبوبیت سون، ماجرای معافیت او از خدمت سربازی پس از قهرمانی کره جنوبی در بازیهای آسیایی ۲۰۱۸ بود. او به جای انجام خدمت کامل، تنها دوره کوتاه آموزش نظامی را پشتسر گذاشت.
حتی پس از ناکامی تیم ملی در جام جهانی، بسیاری از هواداران و کارشناسان از سون دفاع کردند و مسئولیت اصلی عملکرد او را متوجه تصمیمهای تاکتیکی هانگ میونگبو دانستند.
یک شوخی درباره سون و پایان یک همکاری رسانهای
محبوبیت سون تا جایی است که حتی یک اظهارنظر غیر رسمی درباره او میتواند پیامدهای سنگینی داشته باشد.
در جریان پخش زنده تمرین تیم ملی از شبکه JTBC، میکروفنهای باز باعث شد گفتوگویی میان دو مجری شنیده شود که در آن درباره نحوه دویدن سون و ارتباط آن با جایگاه او به عنوان کاپیتان تیم شوخی شده بود.
این اظهارات در کرهجنوبی توهین به یک «قهرمان ملی» تلقی شد. در پی این اتفاق، دو خبرنگار از کار برکنار شدند و شبکه نیز با محدودیتهایی در پوشش جام جهانی مواجه شد. پس از آن، سون و اعضای تیم ملی تا پایان مسابقات از گفتوگو با رسانهها خودداری کردند.
حتی ستارهها هم از خشم هواداران در امان نیستند
لی کانگاین نیز تجربه مشابهی داشت. در سال ۲۰۲۴، او و چند بازیکن جوان زودتر از سایر اعضای تیم ملی از شام گروهی خارج شدند تا پینگپنگ بازی کنند. سون از این رفتار ناراحت شد و میان او و لی درگیری لفظی و فیزیکی کوتاهی شکل گرفت که در جریان آن کاپیتان از ناحیه انگشت آسیب دید.
لی خیلی زود عذرخواهی کرد اما موج انتقادها علیه او متوقف نشد. حتی برخی برندهای تجاری نیز تحت فشار قرار گرفتند تا همکاریهای تبلیغاتی با این بازیکن را کاهش دهند.
یک سال پیش از آن نیز کیم مینجائه، مدافع کره جنوبی پس از آنکه پست ملیگرایانه سون را در شبکههای اجتماعی لایک نکرد و حتی او را آنفالو کرد، با واکنش شدید کاربران روبرو شد. اظهارات قبلی او درباره خستگی ذهنی از بازی برای تیم ملی نیز به این موج دامن زد و برخی هواداران او را «خائن» خطاب کردند.
ماجرای کرهجنوبی نشان میدهد که رابطه میان تیم ملی و هوادارانش، رابطهای معمولی نیست. پیراهن تیم ملی در این کشور بار عاطفی و اجتماعی سنگینی دارد و از بازیکنان و مربیان انتظار میرود نه تنها در زمین، بلکه خارج از آن نیز مطابق استانداردهای سختگیرانه جامعه رفتار کنند.
شاید به همین دلیل است که در فوتبال کرهجنوبی، گاهی تنها یک اشتباه برای آغاز موجی از خشم کافی است؛ موجی که میتواند از ورزشگاه آغاز شود و تا شبکههای اجتماعی، رسانهها و حتی زندگی شخصی افراد پیش برود.
