شیوع آنفولانزا همزملن با سرد شدن هوا اغاز شده است.با رییس کمیسیون بهداشت شورای شهر مهدی پیرهادی در این زمینه گفتوگو کردیم چه تدابیری در زمینه شیوع بیماری کردهاید؟
پیرهادی: نباید منتظر رسیدن کرونا به مرحله اپیدمی بمانیم؛ اطلاعرسانی را از همین حالا آغاز کنیمبا توجه به گزارشهای اخیر درباره افزایش موارد کرونا در کشور و تهران، ارزیابی شما از شرایط فعلی چیست؟آنچه امروز باید مورد توجه قرار گیرد، افزایش موارد ابتلا به کرونا و عبور شاخص کشوری این بیماری از آستانه هشدار پایین است. بر اساس اعلام وزارت بهداشت، در هفته منتهی به هشتم شهریور، حدود ۸.۳ درصد افرادی که با علائم عفونتهای تنفسی به مراکز درمانی مراجعه کردهاند، از نظر کووید-۱۹ مثبت بودهاند؛ در حالی که آستانه هشدار پایین پنج درصد اعلام شده است.این آمار به خودی خود به معنای بازگشت شرایط اضطراری سالهای گذشته یا آغاز یک بحران گسترده نیست، اما قطعاً یک علامت هشدار است. بهخصوص اینکه وارد ماههای سرد سال میشویم و معمولاً در این دوره بیماریهای تنفسی افزایش پیدا میکنند.بنابراین باید با هوشیاری و بدون ایجاد نگرانی عمومی، وضعیت را بهصورت مستمر رصد کنیم و اقدامات پیشگیرانه را از همین حالا در دستور کار قرار دهیم.آیا افزایش موارد کرونا را میتوان به معنای آغاز یک موج جدید دانست؟برای اینکه درباره شکلگیری موج یا اپیدمی اظهارنظر قطعی کنیم، باید روند بیماری بر اساس دادههای نظام مراقبت و نظر مراجع تخصصی بررسی شود. اما یک نکته روشن است؛ وقتی شاخصهای بیماری روند افزایشی پیدا میکنند، نباید دست روی دست بگذاریم.
من تأکید دارم که نباید اجازه دهیم بیماری به مرحله اپیدمی برسد و بعد تازه به فکر اطلاعرسانی، آموزش و اقدامات اولیه بیفتیم. فلسفه پیشگیری این است که قبل از فراگیر شدن بیماری وارد عمل شویم.وزارت بهداشت اعلام کرده است که در حال حاضر سویه ناشناختهای از کرونا شناسایی نشده است. آیا این موضوع از نگرانیها کم میکند؟اینکه بر اساس اعلام وزارت بهداشت سویه ناشناخته یا عامل بیماریزای جدیدی مطرح نیست، نکته مهمی است و نباید جامعه را دچار ترس و اضطراب کرد. اما بومی شدن کرونا یا نبود سویه جدید به این معنا نیست که بیماری برای همه افراد بیخطر شده است.همچنان ممکن است سالمندان، افراد دارای بیماریهای زمینهای، بیماران خاص و افرادی که سیستم ایمنی ضعیفتری دارند، در صورت ابتلا با عوارض شدیدتری مواجه شوند.بنابراین باید بین «نگرانی و اضطراب» و «هوشیاری و پیشگیری» تفاوت قائل شویم. ما خواهان ایجاد نگرانی در جامعه نیستیم؛ خواهان افزایش آگاهی و آمادگی هستیم.یکی از موضوعاتی که در اظهارات قبلی خود بر آن تأکید کردهاید، ضرورت اطلاعرسانی پیش از اپیدمی است. چرا این موضوع را تا این اندازه مهم میدانید؟چون اطلاعرسانی بهموقع یکی از مهمترین ابزارهای پیشگیری است. مردم باید بدانند که بیماری در چه شرایطی در حال افزایش است و چه اقداماتی میتوانند برای محافظت از خود و خانوادهشان انجام دهند.متأسفانه در حال حاضر اطلاعرسانی درباره افزایش موارد کرونا آنطور که باید و شاید گسترده نیست. این مسئله باید اصلاح شود.نباید منتظر بمانیم که آمار ابتلا، بستری یا موارد شدید افزایش پیدا کند و بعد تازه به سراغ آموزش مردم برویم. اکنون که هنوز فرصت داریم، باید آموزش و اطلاعرسانی را جدی بگیریم.
به نظر شما وزارت بهداشت و صداوسیما در این زمینه چه وظیفهای دارند؟وزارت بهداشت باید روند بیماری را به شکل مستمر رصد و اطلاعات را شفاف و قابل فهم در اختیار مردم قرار دهد. اگر شاخصها افزایش پیدا کردهاند، جامعه باید بداند این افزایش چه معنایی دارد و چه توصیههایی باید رعایت شود.از سوی دیگر، صداوسیما و رسانهها نیز باید در حوزه آموزش عمومی فعال باشند. اطلاعرسانی نباید فقط محدود به انتشار یک خبر یا اعلام یک آمار باشد؛ مردم باید آموزش ببینند که چگونه از خود و بهخصوص از افراد پرخطر خانواده مراقبت کنند.با توجه به افزایش موارد بیماریهای تنفسی، آیا فصل سرما میتواند شرایط را دشوارتر کند؟باید برای چنین احتمالی آمادگی داشته باشیم. کرونا تنها بیماری تنفسی فصل سرما نیست و آنفلوآنزا و سایر عفونتهای تنفسی نیز میتوانند باعث افزایش مراجعه مردم به مراکز درمانی شوند.به همین دلیل لازم است نظام سلامت از هماکنون آمادگی لازم را داشته باشد و وضعیت عفونتهای حاد تنفسی بهصورت مستمر پایش شود.در چنین شرایطی، پیشگیری اهمیت بسیار زیادی پیدا میکند؛ زیرا کاهش موارد ابتلا، هم سلامت مردم را حفظ میکند و هم از وارد شدن فشار مضاعف به مراکز درمانی جلوگیری خواهد کرد.کدام گروهها باید در اولویت مراقبت و اطلاعرسانی قرار گیرند؟سالمندان، افراد دارای بیماریهای زمینهای، بیماران خاص و افرادی که دچار نقص ایمنی هستند باید در اولویت باشند.این افراد و خانوادههایشان باید بدانند که در صورت افزایش بیماریهای تنفسی، مراقبت بیشتری لازم است.
اگر فردی در خانواده علائم بیماری تنفسی دارد، باید تا حد امکان از تماس نزدیک با سالمندان و افراد آسیبپذیر خودداری کند.این موضوع سادهای است، اما میتواند در کاهش انتقال بیماری مؤثر باشد.توصیه شما درباره استفاده از ماسک چیست؟استفاده از ماسک را باید متناسب با شرایط بیماری و وضعیت فرد در نظر گرفت. در محیطهای بسته و پرتجمع، بهویژه برای افراد پرخطر، استفاده از ماسک میتواند یک اقدام پیشگیرانه مناسب باشد.قرار نیست به شرایط سالهای ابتدایی کرونا بازگردیم، اما نباید تجربه آن سالها را نیز فراموش کنیم. رعایت اصول ساده بهداشت تنفسی میتواند هزینه بسیار کمی داشته باشد، اما در کاهش انتقال بیماری مؤثر باشد.تهویه محیط و رعایت آداب تنفسی چقدر اهمیت دارد؟تهویه مناسب فضاهای بسته، رعایت آداب تنفسی هنگام سرفه و عطسه و شستوشوی دستها از اقداماتی هستند که باید جدی گرفته شوند.همچنین فردی که دچار علائم بیماری تنفسی شده است، بهتر است تا زمان بهبودی از حضور در محیطهای شلوغ و تجمعات خودداری کند. این کار علاوه بر کمک به بهبود خود فرد، از انتقال بیماری به دیگران نیز جلوگیری میکند.آیا مردم باید از بازگشت روزهای سخت کرونا نگران باشند؟من معتقدم نباید جامعه را دچار نگرانی و اضطراب کرد. شرایط امروز با سالهای نخست همهگیری متفاوت است و بر اساس گزارشهای فعلی نیز بحثی درباره بازگشت شرایط اضطراری گذشته مطرح نیست.اما آرامش به معنای بیتفاوتی نیست. افزایش موارد بیماری یک هشدار است و باید آن را جدی گرفت. اگر امروز اقدامات پیشگیرانه را انجام دهیم، میتوانیم احتمال گسترش بیشتر بیماری را کاهش دهیم.اگر روند افزایشی کرونا ادامه پیدا کند، چه اقداماتی باید انجام شود؟
در درجه اول باید روند بیماری با دقت بیشتری رصد شود. اگر افزایش موارد ادامه پیدا کرد، اطلاعرسانی باید متناسب با شرایط تشدید شود و گروههای پرخطر در اولویت برنامههای مراقبتی قرار گیرند.همچنین مراکز درمانی باید برای افزایش احتمالی مراجعات آمادگی داشته باشند.مهم این است که تصمیمگیریها مبتنی بر دادههای واقعی و نظر کارشناسان باشد و از هرگونه اقدام هیجانی یا ایجاد نگرانی بیمورد در جامعه پرهیز شود.به نظر شما اکنون مهمترین ضعف در مواجهه با افزایش کرونا چیست؟به نظر من مهمترین موضوع، فاصله میان شناسایی افزایش بیماری و اطلاعرسانی عمومی است.وقتی نظام دیدهبانی کشور افزایش موارد را شناسایی کرده، باید همزمان آموزش عمومی نیز تقویت شود. ما نباید صبر کنیم تا بیماری به مرحله اپیدمی برسد.این یک ضعف جدی است که باید برطرف شود. پیشگیری باید قبل از بحران انجام شود، نه بعد از آن.در نهایت، چه پیامی برای مردم دارید؟پیام من این است که نه بیجهت نگران باشیم و نه بیتفاوت.کرونا همچنان وجود دارد و افزایش موارد ابتلا نیز موضوعی است که باید مورد توجه قرار گیرد. مردم بهویژه در مورد سالمندان، بیماران زمینهای، بیماران خاص و افراد دارای نقص ایمنی باید مراقبت بیشتری داشته باشند.رعایت بهداشت تنفسی، تهویه مناسب محیطهای بسته، استفاده از ماسک در محیطهای شلوغ و پرتراکم، خودداری از حضور در تجمعات هنگام بیماری و توجه به توصیههای وزارت بهداشت، اقداماتی ساده اما مؤثر هستند.و در سطح مدیریتی نیز تأکید من روشن است: نباید منتظر بمانیم کرونا به مرحله اپیدمی برسد و بعد تازه به فکر اطلاعرسانی و پیشگیری بیفتیم. هنوز فرصت داریم و باید از همین فرصت برای پیشگیری استفاده کنیم.
برای جلوگیری از ایجاد یک اپیدمی، پیشگیری یکی از موضوعات بسیار مهم و حائز اهمیت است. باید پیش از آنکه بیماری فراگیر شود، نسبت به آموزش، اطلاعرسانی و اقدامات پیشگیرانه اقدام کنیم.به اعتقاد من، موضوع پیشگیری نباید به زمانی موکول شود که بیماری در جامعه فراگیر شده و آمار ابتلا افزایش قابل توجهی پیدا کرده است. دستگاههای مسئول باید از قبل برنامهریزی کنند و متناسب با شرایط، آموزشهای لازم را به مردم ارائه دهند. چرا تأکید دارید که اقدامات پیشگیرانه باید قبل از رسیدن بیماری به مرحله اپیدمی انجام شود؟نباید منتظر بمانیم بیماری به یک مرز مشخص از اپیدمی برسد و بعد تازه بخواهیم اطلاعرسانی، آموزش و اقدامات اولیه را آغاز کنیم. متأسفانه در حال حاضر اطلاعرسانی مناسبی در این خصوص انجام نمیشود و آموزشهای لازم نیز به شکل مطلوب صورت نگرفت.
کرونا در کشور در حال افزایش است و موارد ابتلا به کووید نیز در فصل سرما در حال افزایش است. برای جلوگیری از شکلگیری یک اپیدمی، موضوع پیشگیری بسیار مهم و حائز اهمیت است و باید پیش از فراگیر شدن بیماری، آموزش و پیشگیری را در دستور کار قرار دهیم. متأسفانه در این خصوص اطلاعرسانی و آموزش مناسبی انجام نمیشود و این ضعف بسیار مهمی است. در نهایت از وزارت بهداشت و صداوسیما میخواهیم نسبت به اطلاعرسانی مناسب اقدام کنند. از وزارت بهداشت نیز میخواهم نسبت به این مسئله جدیت بیشتری داشته باشد.
براساس دادههای نظام مراقبت عفونتهای حاد تنفسی، در هفته اخیر فعالیت برخی ویروسهای تنفسی، از جمله کووید-۱۹، در کشور افزایش یافته است.افزایش فعالیت ویروس در شرایط فعلی به این معناست که باید مراقبتها و پایش بیماری را با دقت بیشتری دنبال کنیم. البته باید تأکید کنم که افزایش شاخصهای مراقبتی بهتنهایی به معنای ایجاد یک وضعیت بحرانی یا بازگشت شرایط دشوار سالهای گذشته نیست.عبور برخی شاخصهای مراقبتی از آستانه هشدار به معنی بروز وضعیت بحرانی یا ظهور عامل بیماریزای جدید نیست. اساساً سویه جدیدی از کرونا در کار نیست و همان نوع پیشین است که نسبت به ابتلای آن هشدار دادهایم.در واقع، این هشدارها بیش از هر چیز ضرورت تداوم پایش و افزایش آمادگی نظام سلامت را نشان میدهد. زمانی که شاخصهای بیماری افزایش پیدا میکنند، طبیعی است که نظام سلامت نیز مراقبتها را تشدید کند تا در صورت ادامه روند افزایشی، آمادگی لازم وجود داشته باشد.بنابراین آیا میتوان از آغاز موج جدید کرونا صحبت کرد؟برای اعلام آغاز یک موج یا اپیدمی، نمیتوان صرفاً به افزایش یک شاخص در یک مقطع زمانی استناد کرد. باید روند بیماری در طول زمان، دادههای نظام مراقبت و سایر شاخصهای مرتبط مورد بررسی قرار گیرد.آنچه در شرایط فعلی اهمیت دارد این است که فعالیت برخی ویروسهای تنفسی افزایش یافته و کووید-۱۹ نیز در میان آنها قرار دارد. بنابراین باید مراقبتها ادامه پیدا کند و مردم نیز توصیههای بهداشتی را جدی بگیرند.ساساً سویه جدیدی از کرونا در کار نیست و همان نوع پیشین است. بنابراین نباید انتشار برخی اخبار یا افزایش موارد ابتلا باعث ایجاد نگرانی و اضطراب در جامعه شود.
