به گزارش افکارنیوز، تعیین نرخ خرید تضمینی محصولات کشاورزی، به‌ویژه گندم هر سال یکی از موضوعات مهم در آستانه فصل کشت محسوب می‌شود. قیمت تعیین‌شده از یک سو باید بتواند بخشی از افزایش هزینه‌های تولید را برای کشاورزان جبران کند و از سوی دیگر، با توجه به منابع مالی دولت و هزینه تأمین کالاهای اساسی، برای سیاست‌گذار نیز قابل اجرا باشد. در همین راستا، بررسی قیمت خرید تضمینی گندم برای سال زراعی آینده در جلسات شورای قیمت‌گذاری محصولات اساسی کشاورزی و کمیسیون کشاورزی مجلس در جریان است. در این فرآیند، رقم ۸۵ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم به عنوان یکی از پیشنهادهای مطرح‌شده مورد توجه قرار گرفته، اما هنوز تصمیم نهایی درباره آن اتخاذ نشده است. محمدجواد عسکری، رئیس کمیسیون کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیط زیست مجلس، اعلام کرده است که پیشنهاد اعضای شورای قیمت‌گذاری محصولات اساسی کشاورزی برای نرخ خرید تضمینی گندم به طور میانگین ۸۵ هزار تومان است. با این حال، وی تأکید کرده که این رقم در شرایط فعلی صرفاً یک پیشنهاد محسوب می‌شود و تا زمان طی شدن مراحل بررسی و تصویب، نمی‌توان آن را نرخ قطعی خرید گندم در سال زراعی آینده دانست.
*۸۵ هزار تومان؛ پیشنهاد است نه قیمت نهایی
یکی از نکات مهم در روند فعلی تعیین نرخ گندم، تفاوت میان «رقم پیشنهادی» و «قیمت مصوب» است. رقم ۸۵ هزار تومان هنوز مراحل نهایی تصمیم‌گیری را پشت سر نگذاشته و موضوع همچنان در جلسات کارشناسی و کمیسیون کشاورزی در حال بررسی است. به همین دلیل، هرگونه محاسبه درباره میزان افزایش قطعی قیمت گندم برای سال آینده باید تا زمان اعلام رسمی نرخ نهایی با احتیاط انجام شود. تصمیم نهایی قرار است پس از بررسی مجموعه‌ای از عوامل از جمله هزینه تولید، شرایط اقتصادی و وضعیت بازار اتخاذ شود.
*نرخ خرید تضمینی گندم در سال گذشته چقدر بود؟
برای سال زراعی ۱۴۰۴-۱۴۰۵، نرخ خرید تضمینی گندم ۴۹ هزار و ۵۵۰ تومان به ازای هر کیلوگرم تعیین شده بود. بنابراین، رقم پیشنهادی ۸۵ هزار تومانی در صورت تصویب، فاصله محسوسی با نرخ سال گذشته خواهد داشت. این فاصله قیمتی در شرایطی مطرح شده که هزینه‌های مربوط به تولید محصولات کشاورزی طی سال‌های اخیر با تغییرات متعددی مواجه بوده است. از هزینه نهاده‌ها و ماشین‌آلات گرفته تا دستمزد نیروی انسانی، سوخت و سایر هزینه‌های مرتبط با فرآیند کاشت، داشت و برداشت، همگی در تعیین صرفه اقتصادی تولید نقش دارند. البته میزان افزایش نرخ خرید تضمینی تنها زمانی قابل ارزیابی دقیق خواهد بود که قیمت نهایی به صورت رسمی مشخص شود و بتوان آن را با مجموع هزینه‌های تولید مقایسه کرد.
*چرا قیمت گندم برای کشاورزان اهمیت دارد؟
قیمت خرید تضمینی یکی از مهم‌ترین متغیرهایی است که می‌تواند بر تصمیم کشاورزان درباره میزان سطح زیرکشت و ادامه تولید اثر بگذارد. گندمکار زمانی می‌تواند برای فصل آینده برنامه‌ریزی کند که از میزان درآمد حاصل از فروش محصول و تناسب آن با هزینه‌های تولید تصویر روشنی داشته باشد. در این میان، هزینه‌هایی مانند تهیه بذر، کود و سم، تأمین آب، سوخت مورد نیاز ماشین‌آلات، تعمیر و نگهداری تجهیزات کشاورزی و دستمزد نیروی کار، بخشی از هزینه‌هایی هستند که در فرآیند تولید گندم به کشاورز تحمیل می‌شوند. بنابراین، تعیین نرخ خرید تضمینی صرفاً یک تصمیم قیمتی نیست و می‌تواند بر انگیزه تولیدکنندگان برای ادامه کشت گندم نیز اثرگذار باشد. به همین دلیل، نمایندگان بخش کشاورزی و تشکل‌های مرتبط معمولاً بر ضرورت توجه به هزینه تمام‌شده تولید در زمان تعیین نرخ تأکید دارند.
*قیمت گندم چه اثری بر دولت دارد؟
دولت در تعیین نرخ خرید تضمینی با ملاحظات اقتصادی و بودجه‌ای مواجه است. گندم یکی از محصولات اساسی و راهبردی کشور است و دولت برای تأمین نیاز کشور به این محصول، بخش قابل توجهی از تولید داخلی را از طریق سازوکار خرید تضمینی خریداری می‌کند. افزایش نرخ خرید تضمینی به معنای افزایش هزینه دولت برای خرید محصول نیز خواهد بود. از همین رو، در کنار بررسی هزینه‌های تولید و وضعیت کشاورزان، میزان منابع مورد نیاز برای اجرای سیاست خرید تضمینی نیز باید مورد توجه قرار گیرد. از سوی دیگر، گندم پس از خرید وارد زنجیره تولید آرد و نان می‌شود و به همین دلیل، تصمیم‌گیری درباره قیمت آن صرفاً به بخش کشاورزی محدود نمی‌شود و می‌تواند در سیاست‌گذاری مرتبط با زنجیره تأمین نان نیز اهمیت داشته باشد.
*اختلاف‌نظر کارشناسی بر سر قیمت ادامه دارد
غلامرضا نوری، وزیر جهاد کشاورزی، نیز در حاشیه نشست روز دوشنبه ۱۳ مهرماه کمیسیون کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیط زیست مجلس، درباره آخرین وضعیت تعیین نرخ خرید تضمینی گندم توضیحاتی ارائه کرد. وی با اشاره به برگزاری جلسات مختلف در شورای قیمت‌گذاری و اتخاذ سیاست‌های حمایتی و همچنین نشست‌های کارشناسی، گفت که فرآیند تعیین قیمت همچنان ادامه دارد و در حال حاضر درباره رقم نهایی، اختلاف‌نظرهایی در سطح کارشناسی وجود دارد. وزیر جهاد کشاورزی تأکید کرده است که تلاش می‌شود دیدگاه‌های مختلف به یکدیگر نزدیک شده و پس از رسیدن به جمع‌بندی مناسب، نرخ خرید تضمینی گندم برای سال زراعی آینده اعلام شود.
*رقم نهایی چه زمانی مشخص می‌شود؟
با توجه به ادامه بررسی‌ها، هنوز زمان قطعی اعلام نرخ خرید تضمینی گندم مشخص نشده است. رقم ۸۵ هزار تومان نیز در شرایط فعلی باید به عنوان پیشنهاد مطرح‌شده در فرآیند قیمت‌گذاری در نظر گرفته شود و نه قیمت نهایی. در نهایت، شورای قیمت‌گذاری محصولات اساسی کشاورزی باید پس از بررسی شرایط اقتصادی، هزینه‌های تولید و دیدگاه‌های کارشناسی، درباره نرخ نهایی تصمیم‌گیری کند. بنابراین، اگرچه پیشنهاد ۸۵ هزار تومانی می‌تواند در صورت تصویب، افزایش قابل توجهی نسبت به نرخ ۴۹ هزار و ۵۵۰ تومانی سال زراعی گذشته ایجاد کند، اما میزان افزایش واقعی قیمت خرید گندم تنها پس از تصویب و اعلام رسمی نرخ جدید مشخص خواهد شد. تا آن زمان، گندمکاران همچنان در انتظار تعیین تکلیف یکی از مهم‌ترین متغیرهای اقتصادی فصل کشت آینده هستند
