بازار خودرو بار دیگر با رشد قیمت‌ها و تشدید واسطه‌گری روبه‌رو شده و همزمان پلتفرم‌های آگهی خودرو بار دیگر هدف انتقادات قرار گرفته‌اند.
به گزارش دنیای اقتصاد، تجربه دو دهه گذشته نشان می‌دهد در هر دوره‌ای که بازار خودرو با جهش قیمت و افزایش واسطه‌گری مواجه شده سیاستگذاری به جای تمرکز بر عوامل شکل‌دهنده این وضعیت، انگشت اتهام را متوجه بسترهای انتشار آگهی و اعلام قیمت کرده است. توقف یا محدودکردن فعالیت پلتفرم‌های آگهی خودرو نه به افزایش عرضه منجر شده، نه نرخ ارز را کنترل کرده و نه شکاف میان عرضه و تقاضا را کاهش داده است.
بازار خودرو در ایران همواره تحت‌تاثیر متغیرهایی مانند نرخ ارز، قیمت کارخانه‌ای خودرو، میزان عرضه، شرایط واردات و تحولات سیاسی و اقتصادی قرار داشته و هر زمان یکی از این متغیرها دستخوش تغییر جدی شده، بازار نیز واکنش نشان داده است.
بررسی وضعیت عرضه خودرو در نیمه نخست امسال تصویری روشن از یکی از ریشه‌های شرایط فعلی بازار ارائه می‌دهد. طی شش ماه گذشته، فروش سه خودروساز بزرگ کشور با افت ۲۹درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته مواجه شده و تولید آنها نیز ۳۱درصد کاهش یافته است.
برای نمونه، تولید کرمان موتور با افتی حدود ۵۲درصدی مواجه شده، تولید بهمن حدود ۵۹درصد کاهش یافته و افت تولید مدیران خودرو به حدود ۹۰درصد رسیده است. بنابراین، همزمان با کاهش تولید خودروسازان بزرگ، بخشی از ظرفیت عرضه شرکت‌های مونتاژی نیز از بازار خارج شده است.
در بخش واردات نیز خودروهای جدید با سرعت و حجمی وارد بازار نمی‌شوند که بتوانند کاهش عرضه تولیدکنندگان داخلی و مونتاژی را جبران کنند. به این ترتیب، یکی از متغیرهای مهم در تحولات اخیر بازار کوچک‌شدن سمت عرضه است.
نرخ ارز نیز یکی از مهم‌ترین متغیرهای اثرگذار بر بازار خودرو است. تجربه سال‌های گذشته نشان داده که خودرو در ایران از مسیرهای مختلف با نرخ ارز ارتباط دارد؛ از هزینه تولید و تامین قطعات گرفته تا قیمت خودروهای وارداتی و انتظارات تورمی.
البته پلتفرم‌ها نیز از نقد مصون نیستند. انتشار آگهی‌های غیرواقعی، قیمت‌سازی و استفاده برخی واسطه‌ها از فضای مجازی برای شکل‌دهی به انتظارات قیمتی، موضوعی است که می‌تواند نیازمند نظارت و تنظیم‌گری باشد. اما میان «نظارت بر عملکرد پلتفرم‌ها» و «معرفی آنها به عنوان عامل اصلی افزایش قیمت خودرو» تفاوت وجود دارد.
بدین ترتیب بازار خودرو در شرایط فعلی بیش از آنکه به برخورد با محل انعکاس قیمت نیاز داشته باشد، به سیاست‌هایی نیاز دارد که بتواند سمت عرضه را تقویت کند و عدم قطعیت در مسیر تولید، واردات و تامین را کاهش دهد. افزایش عرضه داخلی، تسهیل ورود خودروهای وارداتی، کاهش موانع تامین قطعات و ایجاد ثبات بیشتر در سیاست‌های ارزی و تجاری، از جمله عواملی هستند که می‌توانند به تعدیل فشار موجود در بازار کمک کنند.
