نتانیاهو با انتقاد از عملکرد امنیتی، پیامدهای حمله هفتم اکتبر، بحران گروگانها و اختلافات داخلی روبهروست. نظرسنجیها نیز از دشواری تشکیل اکثریت پارلمانی حکایت دارند؛ وضعیتی که احتمال بنبست سیاسی و برگزاری انتخابات زودهنگام را افزایش میدهد.
این انتخابات نخستین رأیگیری سراسری اسرائیل پس از حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ حماس برگزار میشود و بسیاری آن را همهپرسی درباره عملکرد نتانیاهو و امکان ادامه رهبری او میدانند. خلع سلاح حماس و حزبالله و مقابله با تهدید هستهای ایران از مهمترین اهداف امنیتی اعلامشده اوست. نتانیاهو در واکنش به حمایت ترامپ، از او تشکر کرد و گفت دو کشور اجازه نخواهند داد حکومت ایران به سلاح هستهای دست یابد.
دورون اشپیلمن، سخنگوی بینالمللی دفتر نخستوزیری اسرائیل، روابط کنونی ترامپ و نتانیاهو را کمسابقه در تاریخ مناسبات دو کشور توصیف کرده است. به گفته او، همکاری نزدیک دو رهبر جایگاه آمریکا و اسرائیل را بهعنوان متحدان اصلی یکدیگر تقویت کرده است.
ایران؛ محور اصلی کارزار نتانیاهو
جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای، یکی از قدیمیترین اولویتهای سیاست خارجی نتانیاهو و محور اصلی وعدههای انتخاباتی اوست. وی ترجیح میدهد این هدف را با حمایت آمریکا دنبال کند، اما تأکید کرده که اسرائیل در صورت لزوم آماده اقدام یکجانبه نیز هست. اشپیلمن برای تأکید بر این رویکرد به عملیات نظامی اسرائیل علیه ایران در ژوئن ۲۰۲۵ اشاره کرده است؛ عملیاتی که به گفته او، اسرائیل پیش از پیوستن آمریکا بیش از یک هفته بهتنهایی ادامه داد.
نتانیاهو، که حدود دو دهه در مجموع ریاست دولت اسرائیل را بر عهده داشته، فعالیت دیپلماتیک خود را در سال ۱۹۸۲ در سفارت اسرائیل در واشنگتن آغاز کرد و از سال ۱۹۸۴ تا ۱۹۸۸ سفیر این کشور در سازمان ملل بود. او در سال ۱۹۹۳ رهبری حزب لیکود را بر عهده گرفت و سه سال بعد برای نخستین بار به نخستوزیری رسید.
پس از شکست انتخاباتی سال ۱۹۹۹، بار دیگر به دولت بازگشت و سمتهای وزیر خارجه و وزیر دارایی را تجربه کرد. او از سال ۲۰۰۹ تا ۲۰۲۱ نخستوزیر بود و در اواخر سال ۲۰۲۲ دوباره به این مقام بازگشت. حامیانش آزادسازی اقتصاد و تبدیل اسرائیل به یکی از مراکز جهانی فناوری پیشرفته را از دستاوردهای او میدانند.
رقابت انتخاباتی و خطر بنبست سیاسی
نتانیاهو در انتخابات پیش رو با رقبایی جدی روبهروست. گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد ارتش اسرائیل در جایگاه یکی از مهمترین چهرههای مخالف او ظاهر شده است. ائتلاف کنونی نتانیاهو شامل حزب «قدرت یهودی» به رهبری ایتامار بنگویر، جریان صهیونیسم دینی به رهبری بتسلئیل اسموتریچ و احزاب مذهبی شاس و یهودیت متحد توراتی است. حزب تازهتأسیس «عَمخا ییسرائل» به رهبری اوفر وینتر نیز ممکن است به این اردوگاه بپیوندد، هرچند اختلافات آن با لیکود و نگرانی از هدررفتن آرای جناح راست، آینده همکاری را مبهم کرده است.
نظرسنجیهای رسانههای عبریزبان نشان میدهند که نه ائتلاف نتانیاهو و نه مخالفان به رهبری آیزنکوت، در حال حاضر مسیر روشنی برای کسب ۶۱ کرسی لازم جهت تشکیل دولت ندارند.اگر هیچیک از طرفها نتواند اکثریت پارلمانی را تشکیل دهد، اسرائیل ممکن است بار دیگر به انتخابات زودهنگام کشیده شود؛ سناریویی که یادآور بیثباتی سیاسی سالهای ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۱ و برگزاری چهار انتخابات در کمتر از دو سال است.
چالش بزرگ نتانیاهو؛ کارنامه امنیتی زیر سؤال
دن دایکر، رئیس مرکز اورشلیم برای امنیت و امور خارجی معتقد است دولت آینده با همان تهدیدهای پیچیدهای روبهرو خواهد شد که کابینه کنونی با آنها دستوپنجه نرم میکند. از نگاه او، اولویت اصلی باید تغییر رویکرد امنیت ملی و تمرکز بیشتر بر پیشگیری از حملات دشمنان از طریق اقدامات نظامی و غیرنظامی باشد.
اما تامار هرمان، پژوهشگر ارشد مؤسسه دموکراسی اسرائیل میگوید حتی در میان چپگرایان، میانهروها و بخشی از راست افراطی، این باور گسترش یافته که نتانیاهو نتوانسته انتظاراتی را که از چهرهای موسوم به «آقای امنیت» وجود داشت، برآورده کند. به گفته هرمان، نتانیاهو وعده داده بود حکومت ایران را سرنگون کند، حماس را از میان ببرد و حزبالله را درهم بشکند، اما هیچیک از این اهداف بهطور کامل محقق نشده است. او همچنین نخستوزیر را به کوتاهی در برخورد با خشونت شهرکنشینان علیه فلسطینیان و امتیازدهی بیشازحد به احزاب مذهبی بهویژه در موضوع سربازی اجباری برای همه شهروندان متهم میکند.
هرمان معتقد است دوره کنونی نتانیاهو یکی از ناموفقترین دورههای سیاسی او بوده است. تلاش برای اصلاحات قضایی در سال ۲۰۲۳ اعتراضات گستردهای برانگیخت و حمله هفتم اکتبر همان سال، بحران امنیتی بیسابقهای برای اسرائیل ایجاد کرد. نخستوزیر همچنین به دلیل نحوه مدیریت بحران گروگانها با انتقاد عمومی مواجه شد؛ هرچند سرانجام با همکاری ترامپ و نمایندگان او، بازگشت همه گروگانها محقق شد. از نگاه منتقدان، میراث نتانیاهو ممکن است نه فقط با جنگهای منطقهای، بلکه با فاجعه هفتم اکتبر و آسیب واردشده به وجهه بینالمللی اسرائیل نیز تعریف شود.
مایکل اورن، سفیر پیشین اسرائیل در آمریکا، رقابت انتخاباتی را فرصتی برای سنجش میراث تاریخی نتانیاهو میداند.