جو کنت، مقام امنیتی مستعفی دولت ترامپ توضیح میدهد که چگونه سنتکام در هماهنگی با اسرائیل میخواهد از اختیارات خود سوءاستفاده کرده و بدون هماهنگی با تمام ارکان واشنگتن، دامنه درگیری با ایران را گسترش داده و جنگی دوباره را آغاز کند. او تأکید میکند ایران در برابر محاصره و فشار اقتصادی منفعل نمیماند و در صورت ادامه رفتار تحریکآمیز سنتکام، آتش جنگ دوباره شعلهور خواهد شد که این قطعاً به فرسایش شدید و شکست دوباره آمریکا منتهی میگردد.
یک عملیات زمینی علیه ایران با استفاده از خاک عراق، در دست طراحیست
جو کنت با اشاره به گزارش منتشرشده از سوی یک رسانه عراقی درباره احتمال گسترش جنگ آمریکا علیه ایران از مسیر عراق، از طرحی سخن میگوید که بر اساس آن، گزینه ورود نیروهای زمینی آمریکا از خاک عراق در حال بررسی است. او بنابر تجربه کاری خود احتمال میدهد چنین سناریویی در مراحل پیشرفتهتری از برنامهریزی قرار داشته باشد، و مدعی میشود نخستوزیر عراق این احتمال را با نیروهای مقاومت عراقی در میان گذاشته و از آنها خواسته در صورت وقوع چنین عملیاتی وارد درگیری نشوند. کنت همچنین به رزمایشها و تحرکات نظامی آمریکا و اسرائیل در امتداد مرز ایران و عراق، از جمله تمرین حملات شبیهسازیشده اسرائیل علیه مواضعی در ایران، اشاره میکند و میگوید برخی ناظران نظامی این تحرکات را مقدمهای برای پشتیبانی هوایی از یک عملیات زمینی احتمالی ارزیابی کردهاند. او با توجه به همزمانی این تحولات با فشارهای سیاسی و نظامی بر دولت عراق، نگران است که سناریوی ورود نیروهای آمریکایی از خاک این کشور عملاً در محاسبات نظامی واشنگتن جای گرفته باشد.
تمام این طرحها، فقط پوششی برای یک هدف اصلی هستند: تغییر نظام سیاسی در ایران
این مقام سابق دولت ترامپ سپس به بررسی الزامات نظامی و لجستیکی چنین اقدامی میپردازد و تأکید میکند برخلاف تصور سادهانگارانه مقامات آمریکایی، اجرای چنین عملیاتی مستلزم تصرف و تأمین مناطق وسیعی برای پشتیبانی عملیات است. او توضیح میدهد اگر هدف آمریکا ورود به تأسیسات زیرزمینی و تصاحب اورانیوم با غنای بالا باشد، نیروهای آمریکایی پیش از هر چیز باید مواضع و زیرساختهای راهبردی در جنوب ایران، از جمله بندرعباس و احتمالاً بخشهایی از جنوب عراق را بهعنوان مناطق استقرار و پشتیبانی لجستیکی در اختیار بگیرند. کنت خاطرنشان میکند که خارج کردن اورانیوم از تأسیسات زیرزمینی نیز عملیاتی زمانبر و پیچیده خواهد بود و نمیتوان آن را با یک یورش محدود زمینی به انجام رساند؛ لذا اساساً امکانپذیری چنین طرحی را غیرممکن توصیف میکند و معتقد است طرح موضوع دستیابی زمینی به اورانیوم غنیشده درواقع بهانهای برای توجیه حملات هوایی مجدد و تداوم تشدید جنگ علیه ایران باشد. او همچنین تأکید میکند که اساساً تمام این اقدامات در بهترین حالت پوششی برای پیشبرد هدف اصلی، یعنی تغییر نظام سیاسی در ایران، هستند.
جریان اسرائیلی میخواهد آمریکا را برای همیشه در جنگ با ایران نگاه دارد
این مقام سابق امنیتی معتقد است در مورد ایران، در داخل دولت ترامپ اختلافنظر زیادی میان جریانهای مختلف وجود دارد؛ ادعای کنت این است که یک جریان با محوریت ونس خواهان پیگیری مسیر دیپلماتیک و دستیابی به توافق است.
در سوی دیگر مقاماتی مانند روبیو و برخی اعضای تیم امنیت ملی، بر حفظ فشار و تشدید اقدامات علیه ایران تأکید دارند. همزمان جریانهای وابسته به اسرائیل، تلاش میکنند ترامپ را به ازسرگیری حملات نظامی متقاعد کنند. کنت میگوید جریان صهیونیستی، همانند گذشته در تلاش است با برجستهسازی دوباره پرونده هستهای ایران و موضوع اورانیوم با غنای بالا، زمینهای برای بازگشت آمریکا به جنگ فراهم کند. او مدعیست حتی اگر جنگ جدیدی آغاز شود و دوباره به شکست منتهی گردد، این جریان مجدداً «اطلاعات جدیدی» را «بهانه» جنگی دوباره خواهد کرد. او به دولت ترامپ پیشنهاد میکند همان حملات سال گذشته تحت عنوان «چکش نیمهشب» را «موفقیتآمیز اعلام کرده» و به همه بگوید که در جریان این عملیات، توانمندی هستهای ایران از بین رفته و مسیر خود را به سمت خروج از این جنگ، هموار کند؛ درغیر این صورت به عقیده کنت، جریان اسرائیلی، آمریکا را برای مدت بسیار طولانی در یک جنگ نافرجام با ایران، نگاه خواهد داشت.
ادامه محاصره و فشار اقتصادی به معنای ادامه جنگ با استفاده از ابزار دیگر است
کنت با اشاره به مواضع اخیر مقامات ایران، تأکید میکند که مسیر دیپلماسی از طرف آمریکا همچنان با موانع جدی روبهروست، زیرا تهران به هیچ وجه حاضر نیست بدون تحقق شروط خود، وارد مذاکراتی شود که صرفاً به آمریکاییها اجازه میدهد به فشارهای خود در جبهههای مختلف، ادامه دهند.او تأکید میکند ایران آشکارا به واشنگتن اعلام کرده تا اگر شروط ایران در تمامی موارد و به شکل مطلوب ایشان اجرا نشود، آمریکا باید خود را برای پیامدهای نظامی تصمیماتش آماده کند.
کنت معتقد است این موضع حاکی از آن است که ایران به هیچوجه خواهان ادامه وضعیت فعلی نیست؛ بهویژه آنکه تهران نمیپذیرد موضوعاتی مانند برنامه هستهای و اورانیوم غنیشده، بهعنوان پیششرط مذاکرات، مطرح شوند. این مقام امنیتی معتقد است این محاصره دریایی و تداوم حضور نظامی آمریکا در منطقه است که باعث میشود چشمانداز هرگونه توافق تضعیف گردد و تصریح میکند هرچند واشنگتن مدعی ادامه مذاکرات است، اما همزمان محاصره را حفظ کرده و فشارهای اقتصادی و نظامی را افزایش میدهد و لذا ایران به درستی به این نتیجه رسیده که چنین رفتاری به معنای ادامه جنگ از یک مسیر دیگر است.
این تصور که ایران در برابر ادامه فشار، منفعل میشود، یک خطای محاسباتیست
کنت با یادآوری تجربه عراق در فاصله سالهای ۱۹۹۱ تا ۲۰۰۳، استدلال میکند که رهبران ایران نمیخواهند کشورشان در وضعیتی قرار گیرد که بر اثر تحریم و محاصره بهتدریج فرسوده و از نظر اقتصادی خفه شود. او یادآور میشود که ایران سالهاست با تحریم مواجه بوده و لذا این فشارها نهتنها به تغییر رفتار یا فروپاشی حکومت منجر نمیشود، بلکه تهران را به این جمعبندی میرساند که پذیرش وضعیت موجود به معنای تسلیم تدریجی است و قطعاً مقامات ایرانی با شیوه مطلوب خود، کشورشان را از چنین وضعی خارج میکنند و این میتواند به استفاده از گزینههای نظامی نیز بیانجامد.کنت به مقامات آمریکایی هشدار میدهد رفتار فعلی ایشان ممکن است ایران را به این نتیجه برساند که دیگر دلیلی برای حفظ خویشتنداری وجود ندارد و باید ابتکار عمل را بیش از این در دست بگیرد.
او پیام منتشرشده از سوی مشاور رهبر ایران را مبنای این استدلال خود قرار میدهد که در آن بر ضرورت بسیج ظرفیتهای تولیدی و اقتصادی کشور و پرهیز از انفعال در برابر جنگ فرسایشی تأکید شده است. کنت این پیام را نشانهای از تغییر رویکرد تهران و آمادگی برای مقابله فعالانه با محاصره توصیف میکند و حتی احتمال میدهد ایران ممکن است برای افزایش فشار اقتصادی بر آمریکا و کشورهای منطقه، تأسیسات انرژی در خلیج فارس را هدف قرار دهد. او تأکید میکند این تصور که تهران در برابر محاصره و فشارها منفعل باقی میماند، یک خطای راهبردی است.
سنتکام میتواند بدون هماهنگی با واشنگتن، جنگی دوباره را آغاز کند
کنت با استناد به تجربیات کاری خود مدعی میشود که سنتکام، میتواند از اختیارات عملیاتی خود، برای ایجاد وضعیتی استفاده کند که در نهایت به درگیری مستقیم با ایران منجر میشود. به گفته او، پرواز مکرر هواپیماهای آمریکایی در نزدیکی مواضع پدافند هوایی ایران و نزدیکترشدن تدریجی آنها به این مناطق، ممکن است واکنش نیروهای ایرانی را برانگیزد و سپس سنتکام با استناد به حق دفاع از خود، مواضع پدافندی ایران را هدف قرار دهد.کنت این رویکرد را در قالب مفهومی با عنوان «سیاستگذاری از طریق طرح عملیاتی» (Policy by CONOP) توضیح میدهد؛ به این معنا که فرماندهان نظامی بهجای درخواست مجوز مستقیم از رئیسجمهور برای آغاز دور تازهای از جنگ، جابهجایی نیروها یا اجرای مأموریتهایی را پیشنهاد میکنند که در ظاهر ادامه عملیاتهای جاری و در چارچوب اختیارات قبلی هستند، اما میتوانند نیروهای آمریکایی را در معرض واکنش ایران قرار دهند.
در چنین شرایطی، اگر ایران به این تحرکات پاسخ دهد، ارتش آمریکا آن را مبنایی برای حملات تلافیجویانه قرار خواهد داد و عملاً بدون تصمیمگیری صریح و تازه رئیسجمهور، مسیر تشدید درگیری آغاز میشود. کنت همچنین احتمال هماهنگی سنتکام با اسرائیل در طراحی چنین اقداماتی را مطرح میکند و هشدار میدهد که فرماندهان نظامی ممکن است با ارائه گزینههایی محدود و بهظاهر کمخطر به ترامپ، خطر واقعی واکنش ایران و پیامدهای احتمالی آن را بهدرستی به او منتقل نکنند.
لابی اسرائیل، ترامپ را در محاصره خود دارد و از طریق او طرحهای خود را اجرا میکند
کنت تأکید میکند تا زمانی که افرادی مانند مارکو روبیو، وزیر خارجه و مشاور امنیت ملی و جان رتکلیف، رئیس سازمان سیا، در جایگاه خود باقی بمانند و همچنان اطلاعات و ارزیابیهای امنیتی را در اختیار رئیسجمهور قرار دهند، امکان تغییر واقعی مسیر سیاست خارجی واشنگتن وجود نخواهد داشت. به گفته او، این مقامات به اسرائیل و محافل حامی آن، از جمله آیپک، نزدیکاند و با فراهمکردن زمینه ارائه اطلاعات نادرست یا جهتدار از سوی اسرائیل، ترامپ را به سمت جنگ سوق دادهاند؛ ازاینرو، رئیسجمهور برای خروج از این وضعیت باید تیم امنیت ملی خود را تغییر دهد، مشاورانی مستقلتر به کار گیرد و با خارجکردن نیروهای آمریکایی و پایاندادن به محاصره، فضای تصمیمگیری و مانور دیپلماتیک را دوباره به دست آورد. کنت هشدار میدهد که ادامه حضور نظامی آمریکا و حفظ وضعیت فعلی، پیامدهایی فراتر از تقابل مستقیم با ایران خواهد داشت و میتواند مجموعهای از بحرانهای زنجیرهای را در منطقه فعال و آمریکا را در چرخهای از واکنشهای نظامی و بحرانهای پیشبینینشده گرفتار سازند.