تبلیغات
کد خبر: ۲۴۳۳۲۰

چگونه درست انتقاد کنیم؟!

روانپزشکان و روانشناسان در سراسر دنیا معتقدند انتقادها یا پیش داوری های دروغین، همگی نوعی آزار کلامی محسوب می شود و می تواند عشق و علاقه میان طرفین را به شدت نابود کند، زیرا باعثایجاد احساس خود کم بینی، شکستن غرور و عزت نفس و سرخوردگی طرف مقابل شده و احساس «من خوب هستم، تو خوب نیستی» را به وی القا می کند.

چگونه درست انتقاد کنیم؟!

به گزارش افکارنیوز، یکی از متداول ترین اتفاقات جامعه ما زخم زبان هایی است که در قالب جملات خیرخواهانه و دلسوزانه پنهان و موجب آزار طرف مقابل می شود. این جملات که اغلب از قضاوت های ناعادلانه و غیرمنصفانه سرچشمه می گیرد. معمولاً به جای اثربخشی تنها یک پیام را به مخاطب می رساند و آن، این است که «عزیزم، من اصلاً تو را قبول ندارم».

جالب اینجاست که بیشتر آزارهای کلامی با آهنگی حاکی از قضاوت و خرده گیری همراه است. برای مثال اظهارنظرهایی مثل «تو زیادی حساسی»، «تو چرا این طوری هستی»، «رفتار و توقعاتت غیرمنطقی است» و غیره همگی جملاتی هستند که احساسات طرف مقابل را باطل و اشتباه قلمداد می کند و شخصیت و هویت او را زیر سوال می برد. حال آنکه مبنای قضاوت ما در به کارگیری جملات بالا، شخصیت، طرز فکر و نوع نگرش خود ما بوده و به همین سبب به هیچ وجه منصفانه و عادلانه نیستند.

روانپزشکان و روانشناسان در سراسر دنیا معتقدند انتقادها یا پیش داوری های دروغین، همگی نوعی آزار کلامی محسوب می شود و می تواند عشق و علاقه میان طرفین را به شدت نابود کند، زیرا باعثایجاد احساس خود کم بینی، شکستن غرور و عزت نفس و سرخوردگی طرف مقابل شده و احساس «من خوب هستم، تو خوب نیستی» را به وی القا می کند.

چگونه درست انتقاد کنیم؟

۱. هنگام انتقاد کردن به همه شایستگی های فرد توجه کنید، بی آنکه از کلمه «اما» استفاده کنید. برای مثال جملاتی همچون «تو زن خیلی صبوری هستی اما…»؛ «تو کارمند با هدفی هستی اما…» را به کار نبرید. دقت کنید استفاده از کلمه «اما» از ارزش مهربانی ها می کاهد و تمام اثرات مثبت جملات قبلی را از بین می برد، در حالیکه اگر به جای «اما» از حرف ربط «و» استفاده کنید، عکس این حالت پیش می آید و انتقاد در پیوند با جملات قبلی ارتباط و انسجام می یابد، به گونه ای که پیام شما را بدون رنجش و دلخوری به گوش طرف مقابل می رساند.

۲. زمان مناسب را برای انتقاد کردن پیدا کنید و به هیچ عنوان هنگام خشم از افراد انتقاد نکنید.

۳. عملکرد را زیر سوال ببرید، نه شخصیت طرف مقابل را. متاسفانه برخی افراد هنگام انتقاد چنان هیجان زده می شوند که به جای اصلاح عملکرد مورد انتقاد، به تخریب کلی شخصیت طرف مقابل می پردازند. برای مثال می گویند: «تو همیشه این طوری هستی» و دقیقاً این همان نوع انتقادی است که عشق و صمیمیت را در طرف مقابل از بین می برد.

۴. به جای انتقاد، از سوال کردن استفاده کنید. این کار طرف مقابل را به سمت پاسخ درست هدایت می کند و به دریافت اطلاعات درست و دقیق منجر می شود.

۵. هنگام انتقاد واقع بین باشید. گاهی ما از افراد انتظار داریم همان رفتاری را داشته باشند که از آنها انتظار داریم. در این حالت انتظارات غیرمنصفانه ما سبب می شود قضاوتی نادرست و انتقادی بی تاثیر داشته باشیم.

۶. با کلمات مثبت، محترمانه و انگیزشی انتقاد کنید. این امر به بهبود برقراری ارتباط و پذیرش نصایح فرد انتقادکننده منجر می شود.

۷. به هیچ وجه عزت نفس و غرور طرف مقابل را نشانه نگیرید. انتقادی که سبب از بین رفتن عزت نفس و اعتماد به نفس فرد شود، به هیچ وجه سازنده نیست، حتی اگر کاملاً به حق و صحیح باشد.

۸. هنگام انتقاد کردن آرام و متین باشید و خونسردی خود را حفظ کنید. عملکرد هیجانی و خشم سبب می شود مهار اوضاع از دستتان خارج شود و هیچ کدام از قوانین درست انتقاد کردن را رعایت نکنید.

چگونه به انتقادهای غیرمنصفانه و خرده گیری بی مورد پاسخ دهیم؟

معمولاً قضاوت، سرزنش و انتقادهای غیراصولی ضربه هایی هستند که بر پیکره احساس خودارزشمندی شخص وارد می شود. وقتی کسی از شما خرده ای می گیرد یا به صراحت انتقاد می کند، بهتر است از خود بپرسید آیا این قضاوت صحیح است و این فرد اجازه دارد درباره من قضاوت کند؟ همچنین مهم است که ببینید آیا قضاوت او به راستی پایه و مبنایی درست دارد یا صرفاً براساس نظرات فردی و شخصی اوست؟!

به هر حال هیچ کس حق ندارد درباره خصوصیات فردی و اعمال و افکار شخصی شما قضاوت کند و آن را مورد انتقاد قرار دهد. زیر سوال بردن هویت و شخصیت شما نوعی تعرض آشکار به مرزهای شماست و لازم است در مقابل چنین تعرض آشکاری قاطع، همدلانه، محکم و از موضع قدرت برخورد کنید و به جای از دست دادن اعتماد به نفس و حس خودارزشمندی تان به فرد درباره شیوه و نوع کلماتش هشدار جدی بدهید. برای مثال بگویید: «هیچ متوجه هستی چه می گویی؟» یا «هر وقت من نظر شما را پرسیدم، نظرت را بگو…» سپس گفتگو را قطع کرده و در صورت امکان از آن محل دور شوید. در هر حال به هیچ وجه بحثرا ادامه ندهید، زیرا هر نوع جروبحثاز اثرات واکنش شما می کاهد و فرد مقابل را متوجه قضاوت ناعادلانه و انتقاد غیراصولی اش نمی کند. در پایان باز هم ذکر این نکته لازم است که انتقاد تنها در صورتی موثر واقع می شود که:

۱. قضاوت ما درباره طرف مقابل نه براساس نظرات شخصی یا جمعی دیگران که براساس پایه و مبنایی درست باشد؛
۲. در چارچوب قوانین درست باشد؛
۳. درباره شخصیت و هویت فرد نباشد، بلکه پیرامون نحوه عملکرد او باشد.

راز/ شماره ۲۵/ نيمه دوم ارديبهشت ماه ۹۲/ صفحه ۴۰

تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
ارسال نظرات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات