تبلیغات
کد خبر: ۲۹۱۲۸۹

چگونه انتقاد کنیم؟!

کمتر کسی است که از انتقاد ناراحت نشود، همه ما دوست داریم که بی عیب و نقص باشیم به همین دلیل هم وقتی مرتکب اشتباه می شویم نمی خواهیم آن را بپذیریم و واکنش های عجیب و غریب از خود نشان می دهیم.

به گزارش افکارنیوز، از صبح تا حالا رفتی تو لاک خودت، حرف نمی زنی، اصلاً معلومه چت شده؟ اول که با کلی سروصدا و با بهانه های الکی می خواستی بگی که اشتباه از طرف تو نبوده. بعد هم که ثابت شد حق با اونه، همچین رفتی تو فکر و ساکت شدی که حال همه رو گرفتی. بسه دیگه بلند شو، اینقدر بی جنبه نباش… به قول بابام پذیرش اشتباه نشانه قدرت آدم هاست نه ضعف شون. بابام همیشه می گه از انتقال آدمها ناراحت نشو، حتی اگه نیت خوبی هم نداشته باشند باز هم به نفع توست، چون متوجه ضعف هایت میشی و می تونی آنها را تبدیل به نقطه قوت خودت بکنی. من که این حرفهاش همیشه تو گوشمه و واقعاً خیلی وقت ها به دردم خورده. تو هم بهتره امتحان کنی!

شاید به عقیده بسیاری از والدین شنیدن چنین جملات معناداری از یک نوجوان کمی بعید به نظر بیاد و برای بعضی نیز آرزو باشد که نوجوان شان بتواند با اعتقاد به باورهای ارزشمندی که از آنها یاد گرفته دوستان خود را به آرامش دعوت کند و آموخته های خود را در اختیارشان بگذارد، اما نوجوانان زیادی هستند که بدون برخوردهای بچگانه پذیرای انتقادهای دیگران، به خصوص والدین شان هستند و به درستی دریافته اند که آنچه پدر و مادر به آنها گوشزد می کنند فقط و فقط به خاطر خود آنهاست و هیچ قصد و نیت منفی در آن نیست، اما نکته مهم این است که والدین برای آموزش ویژگی هایی مثل انتقادپذیری نه تنها خودشان باید افرادی انتقادپذیر باشند، بلکه باید بدانند چگونه و با چه شیوه ای از فرزندشان انتقاد کنند تا تاثیرگذارتر باشند.

اشتباه می کنند


هیچ کس کامل نیست، همه اشتباه می کنند، حتی بهترین ها! گاهی دانسته یا ندانسته حرفی می زنیم که بعداً از آن پشیمان می شویم یا رفتاری می کنیم که خودمان هم می دانیم درست نبوده، اما وقتی دیگران ما را متوجه اشتباه مان می کنند، آزرده و ناراحت می شویم. کمتر کسی است که از انتقاد ناراحت نشود، همه ما دوست داریم که بی عیب و نقص باشیم به همین دلیل هم وقتی مرتکب اشتباه می شویم نمی خواهیم آن را بپذیریم و واکنش های عجیب و غریب از خود نشان می دهیم.

عدم توانایی در تحمل انتقاد مانع بزرگی برای اصلاح رفتار و گفتار ماست. افرادی که ظرفیت بالایی در پذیرش انتقاد دارند، قطعاً بهتر می توانند به اشتباهات خود پی ببرند و برای تغییر، رشد و تکامل خود تلاش کنند. شکی نیست که هر چه ظرفیت انتقادپذیری افراد بالاتر باشد و در ضمن راه های صحیح انتقاد از دیگران را نیز بدانند می توانند به گونه ای عمل کنند که ارتباطات و تعاملات خود را بهبود ببخشند و تحولات اساسی بیشتری در زندگی شان ایجاد کنند که موجب پیشرفت و موفقیت آنها خواهد شد. انتقادپذیری یکی از رازهای موفقیت افراد موفق است. آنها برایشان مهم نیست که دیگران با چه نیتی اشتباهات شان را گوشزد می کنند. اینکه کسی از روی حسادت از آنها انتقاد کند یا رقابت و یا دوستی فرقی برای آنها ندارد. این افراد هرگز انتقاد را شخصی نمی کنند و به خود نمی گیرند، چون می دانند که هیچ کس به واسطه خطاهایش به یک آدم بد و بی ارزش تبدیل نمی شود. آنها فقط و فقط پیام منتقد خود را می گیرند و از آن برای رشد خود استفاده می کند.

از خودمان شروع کنیم


ما پدر و مادرها قبل از اینکه بخواهیم انتقادپذیری را به فرزند خود به خصوص نوجوان مان که نسبت به کودکان درک و فهم بیشتری از شرایط و اوضاع و احوال زندگی و اجتماع دارند، بیاموزیم، اول باید نگاه خود به انتقاد را آگاهانه تغییر دهیم و مطمئن شویم که واکنش مان در برابر انتقاد درست است یا نه. از خودمان بپرسیم که آیا می توانیم بدون ناراحتی و دلخوری انتقاد افراد، حتی آنهایی را که نیت شان منفی و مخرب است، بپذیریم؟ آیا بدون ترس و نگرانی از قضاوت دیگران با انتقاد روبرو می شویم؟ آیا می پذیریم که گاهی به واقع توانایی و مهارت کافی در انجام برخی امور را نداریم و می توانیم بدون خشم و عصبانیت با منتقد خود برخورد کنیم؟ آیا جزو آن دسته از آدم هایی هستیم که با شنیدن کوچکترین انتقاد حالت تدافعی به خود می گیریم و در پی توجیه رفتارمان بر می آییم؟ آیا از گفته ها و انتقادات دیگران استقبال می کنیم یا آن را تهدیدی برای ارزش ها، احساسات و شخصیت خود می پنداریم و در صدد تلافی بر می آییم؟ یا شاید همه چیز را انکار می کنیم و بعد شرمگین و خجالت زده احساس بی کفایتی می کنیم؟

اینکه آدم ها به دلیل تفاوت های شخصیتی، باورها و نگرش هایشان واکنش های متفاوتی در برابر انتقاد از خود نشان بدهند امری طبیعی است، اما اگر بدانیم که همه این رفتارها غیر سازنده و مشکل آفرین هستند و می توانیم با تغییر نگرش خود به انتقاد، هم ظرفیت انتقادپذیری خودمان و هم نوجوان مان را افزایش دهیم، حتماً این کار را خواهیم کرد.

شما می توانید به نوجوان خود بیاموزید که وقتی مورد انتقاد قرار می گیرد چگونه خونسردی اش را با کشیدن یک نفس عمیق حفظ کند و با آرامش به حرف های طرف مقابل گوش بدهد. به او اطمینان دهید که پذیرش و قبول اشتباه نشانه ضعف و حقارت نیست و لزومی ندارد که با عجله به دنبال راهی برای توجیه و یا تلافی برآید. او می تواند با کمی صبر و تامل بدون قطع کردن صحبت های منتقدش در فرصت مناسب دلایل و توضیحات خود را بیان کند. اگر توانست او را قانع کند که عالی وگرنه، می تواند از او تشکر و در شرایط بهتری موضوع را بررسی و همه جوانب را صادقانه مرور کند در ضمن آنچه را که سبب رشدش می شود مدنظر داشته باشد و بعد بدون هیچ کینه و ناراحتی موضوع را تمام شده تلقی کند.

چگونه انتقاد کنیم؟


پدر و مادرهای عزیز، اگر فرزند نوجوان تان خطایی مرتکب شده که فکر می کنید باید حتماض با او در میان بگذارید بهتر است به شیوه ای موضوع را با او مطرح کنید که احساس بدی نسبت به خودش پیدا نکند. انتقادتان را با تحسین و تشوییق و با نگاهی مثبت به رفتارهای خوب او شروع کنید. به نوجوان تان بگویید که به خاطر آنچه هست به او افتخار می کنید و مطمئن هستید که با تلاشش می تواند اشتباهش را جبران کند. سعی کنید قبل و بعد از انتقاد حتماً به چند ویژگی خوب فرزندتان اشاره کنید بعد حرف خود را بزنید. بهتر است از تکرار انتقاد خود بپرهیزید، زیرا نوجوانان توان درک موضوع مورد انتقاد را دارند و وقتی متوجه اشتباه خود و علت آن می شوند دیگر لزومی به تکرار نیست و ممکن است باعثعصبانیت و یا مقاومت آنها شود. در ضمن فراموش نکنید که نوجوان شما هم خواسته ها و سلایق خود را دارد و قرار نیست هر وقت باب میل شما عمل نمی کند. از او انتقاد کنید، بلکه باید کاملاً در راستای هدف و موضوع خاصی باشند که برای هر دوی شما کاملاً روشن و واضح است. اگر به فرزند نوجوان تان انتقادی دارید خوب است که در خلوت و با زبانی ساده و با مهربانی بیان کنید. انتقادی که با تحقیر و تمسخر همراه نباشد حتماً تاثیرگذارتر است. گاهی بد نیست به صورت غیر مستقیم از او انتقاد کنید، مثلاً به جای اینکه بگویید چرا دیر آمدی؟ بگویید که خیلی خوشحال می شویم اگر زودتر به خانه برگردی تا بیشتر در کنار هم باشیم. حتی می توان انتقاد را به درخواست تبدیل کرد و به جای اشاره به کار غلط، کار درست را متذکر شد، مثلاً: «می شه لطفاض از این به بعد…؟ ممنون می شم.» با این روش ها به نوجوان خود یاد می دهید که جای رنجش، ترس و فرار از انتقاد با آرامش پذیرای انتقاد باشد و به درستی به این باور برسد که انتقادپذیری نشانه رشد معنوی، روانی و اخلاقی است، نه ضعف و ناتوانی.

روزهاي زندگي/ شماره ۴۲۵/ نيمه اول مرداد ماه ۹۲/ نوشته: عاطفه هوشان/ صفحه ۱۶

تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
ارسال نظرات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات