ضربههای چینی بر پیکره اقتصاد ایران
تاخیر و وقتکشی شرکت CNPC چین در طرح توسعه فاز ۱۱ پارس جنوبی از مرز یکهزار و ۱۰۰ روز گذشت و این شرکت آسیایی با وجود شتاب در توسعه میادین نفتی عراق اما در ایران هنوز عملیات اجرایی فاز ۱۱ پارس جنوبی را آغاز نکرده است.
به گزارش افکارنیوز، روزنامه ملت ما نوشت:در طول سالهاي اخير سيل واردات اجناس چيني به كشور فزوني يافته است اين كالاها كه بسياري از آنها بيكيفيت و بنجل نيز هستند اغلب در شرايطي وارد كشور ميشوند كه توليدكنندگان داخلي امكان توليد آن در داخل را دارا هستند و اين واردات باعث زيان بخش توليد و صنايع داخلي شده است. از آب بستهبندي تا سنگ پا و شلاق و تازيانه در فهرست واردات از چين به چشم ميخورد تا حبوبات و حلزون و كود حيواني، اينكه بخش تجارت و بازرگاني در كشور فعال باشد و نياز بازارهاي داخلي را از طريق واردات اصولي تامين شود اقدامي منطقي است اما واردات بيرويه و غير ضروري
مانند مواردي كه ذكر شد فقط و فقط باعث ور شكستگي صنايع داخلي خواهد شد.اما در اين شرايط كه بازار داخل تحت تصرف كالاهاي وارداتي چين است وقتكشي و تاخير شركت CNPC چين در طرح توسعه فاز ۱۱ پارس جنوبي يكهزار و ۱۰۰ روزه شده و عدم توسعه اين فاز مشترك گازي تاكنون حدود يك ميليارد و ۱۰۰ ميليون دلار عدم نفع نصيب اقتصاد ايران كرده است.
تاخیر و وقتکشی شرکت CNPC چین در طرح توسعه فاز ۱۱ پارس جنوبی از مرز یکهزار و ۱۰۰ روز گذشت و این شرکت آسیایی با وجود شتاب در توسعه میادین نفتی عراق اما در ایران هنوز عملیات اجرایی فاز ۱۱ پارس جنوبی را آغاز نکرده است.
کارشناسان اقتصادی معتقدند ایران با راهاندازی هر فاز استاندارد پارس جنوبی با ظرفیت تولید روزانه ۵۰ میلیون مترمکعب گاز طبیعی و ۷۰ هزار بشکه میعانات گازی روزانه بیش از ۱۰ میلیون دلار درآمد جدید به اقتصادی ملی تزریق خواهد کرد. با این وجود چینیها پس از کنار زدن شرکتهای پتروناس مالزی و توتال فرانسه و امضای قرارداد پنج میلیارد دلاری برای توسعه فاز ۱۱ پارس جنوبی، هنوز عملیات اجرایی این مگا پروژه مشترک گازی در عسلویه را کلید نزدهاند.
این در حالی است که ضعیفترین پیمانکاران ایرانی با آغاز توسعه فازهای ۳۵ ماهه پارس جنوبی در مدت ۲۴ ماه گذشته به بیش از ۴۰ درصد پیشرفت اجرایی دست یافتهاند، اما پیشرفت ساخت فاز ۱۱ پارس جنوبی توسط چینیها پس از گذشت بیش از سه سال به ۱۰ درصد هم نمیرسد. به عبارت دیگر، چینیها با تحمیل تاخیر ۱۱۰۰ روزه در طرح توسعه فاز ۱۱ پارس جنوبی تاکنون معادل یک میلیارد و ۱۰۰ میلیون دلار عدم نفع نصیب ایران کردهاند و این در حالی است که در این مدت قطر با مشارکت پیمانکاران بزرگ امریکایی و اروپایی توسعه این میدان مشترک گازی را متوقف نکرده است.
چینیها یک گام تا اخراج
رستم قاسمی وزیر نفت در حاشیه برگزاری هفدهمین نمایشگاه بینالمللی نفت تهران(فروردین ۹۱) از تعیین زمان یکماهه برای توسعه فاز ۱۱ پارس جنوبی توسط شرکت CNPC خبر داد و اعلام کرد: در صورتیکه بهطور جدی این پروژه گازی اجرایی نشود قرارداد گازی چینیها در پارس جنوبی لغو میشود. با گذشت نزدیک به ۳ ماه از ارایه این اولتیماتوم گازی، شرکت CNPC نه تنها تاکنون توسعه فاز ۱۱ پارس جنوبی را آغاز نکرد که حتی زیر بار شروط جدید ایران برای شتاب در طرح توسعه این فاز مشترک گازی هم نرفته است.
گزارش مهر حاکیست وزیر نفت اخیرا از طریق رسانهها اولتیماتوم جدیدی به این شرکت آسیایی داده و تاکید کرده است: بر اساس قولی که به مقام معظم رهبری دادهایم تا پایان سال جاری وضع توسعه تمام میادین مشترک نفت و گاز کشور تعیین تکلیف میشود. این عضو کابینه دولت دهم با یادآوری اینکه با توجه به شرایط فعلی حتی زودتر از پایان سال وضع میادین مشترک نفت و گاز را روشن میکنیم، بیان کرد:
از این رو حتی وضع اجرای طرح توسعه فاز ۱۱ پارس جنوبی هم تا پیش از پایان سال تعیین تکلیف میشود. بر این اساس گمانه زنیها حاکی از آن است که تاخیر و وقتکشی شرکت CNPC چین به مراحل پایانی خود نزدیک شده است و این شرکت آسیایی تا چند هفته آینده باید برای همیشه از پارس جنوبی خداحافظی کند.
تفاوتهای استات اویل نروژ با CNPC چین
سال گذشته شرکت استات اویل هیدروی نروژ به دنبال فشارهای غیرقانونی اتحادیه اروپا از ادامه حضور در پروژه اکتشافی بلوک خرم آباد کنارهگیری کرد و حتی حاضر به پرداخت جریمه چند میلیون دلاری به شرکت ملی نفت ایران به دلیل نیمه رها کردن این پروژه شد. با این وجود این شرکت اروپایی در کنار شرکتهایی همچون انی ایتالیا(برای توسعه فاز سوم طرح توسعه میدان نفتی دارخوین) حاضر به وقتکشی نشدند و بدون سر و صدا از طرحهای نفت و گاز ایران خارج شدند.
با این وجود هنوز وضع توسعه بسیاری از میادین استراتژیک نفت و گاز ایران با شرکتهای چینی مشخص نیست و این شرکتهای آسیایی موضع مشخص خود را درقبال ادامه همکاری یا توقف اجرای این پروژهها اعلام نمیکنند. در شرایط فعلی توسعه برخی از میادین بزرگ نفت و گاز ایران همچون فاز ۱۱ پارس جنوبی، میدان مشترک نفتی آزادگان جنوبی و پارس شمالی به دلیل تعلل و وقتکشی شرکتهای چینی به حالت تعلیق درآمده است.
ذکر این نکته هم ضروری است که با وجود تاخیر و وقتکشی ۳۶ ماهه شرکت نفتی CNPC چین در طرح توسعه فاز ۱۱ پارس جنوبی، این شرکت آسیایی در طرح توسعه میدان «حلفایه عراق» به عنوان مهترین رقیب نفتی ایران در اوپک ۱۵ ماه زودتر از برنامه تولید نفت را آغاز کرده است.
بر این اساس، شرکت ملی نفت چین(CNPC) عملیات بهرهبرداری از فاز نخست میدان حلفایه عراق با ظرفیت تولید روزانه ۱۰۰ هزار بشکه را ۱۵ ماه زودتر از برنامه زمانبندی آغاز کرده است. قرارداد این فاز مشترک پارس جنوبی خردادماه سال ۱۳۸۸ با کنار گذاشتن شرکتهایی همچون توتال فرانسه و پتروناس مالزی، برای شتاب در توسعه این میدان مشترک گازی با قطر به چین به ارزش تقریبی پنج میلیارد دلار واگذار شده بود.
سکوت مسئولان
در اصل این چرخش چینیها و معطل گذاشتن طرحهای اقتصادی ایران در حالی که بازارهای ما در اختیار چینیها است و هر گونه کالای بیکیفیت و درجه چندم خود را در میان سکوت مسئولان در بازارهای ما به فروش میرسانند شاید این موضوع تلنگری باشد به مسئولان اقتصادی که در نگاه تجاری خود تجدیدنظر کنند. ابراهیم پایندهفر اقتصاددان و استاد دانشگاه در گفتوگو با «ملت ما» با اشاره به موضوع فوق میگوید:
اینکه بازارهای ما در اختیار کالاهای چینی باشد و واردات بیرویه کالاهی چینی بازارهای ایران را تسخیر کرده باشد اما در شرایط فعلی یک شرکت چینی نسبت به عمل به تعهدات خود بینظمی کند بیانگر ضعف ما در تجارت بینالملل است در سالهای اخیر و پس از تحریمهای غرب علیه کشور ما نگاه به شرق و بهویژه چین در اقتصاد ایران شدت یافت اما کیفیت پایین اجناس چینی باعثشده تا نگاه منفی به این کالاها در بین مردم ایجاد شود. این استاد دانشگاه معتقد است:
مسئولان در شرايط فعلي بايد تصميمي درست اتخاذ كنند و با بينظميهاي چينيها در بحث پارس جنوبي و همچنان واردات بيرويه برخورد كنند چرا كه با توجه به شرايط كنوني اقتصاد كشور و نامگذاري امسال به نامسال توليد ملي شايسته نيست از ندانمكاريهاي مسئولا ن در كنار فرصتطلبي چينيها بيش از اين متضرر شويم.