تبلیغات
کد خبر: ۱۵۳۶۶۸

گذری بر عملکرد اقتصادی دولت‌های دهه ۷۰؛

با سیلی صورت خود را سرخ نگه داشتیم!

کاهش قیمت نفت، یکسان سازی نرخ ارز و عدم تمرکز بر مالیات از شاخصه های مهم اقتصادی دولت اصلاحات است.

با سیلی صورت خود را سرخ نگه داشتیم!
افکارنیوز _ گروه اقتصادی:

سیاست باز اقتصادی دولت هاشمی نتوانست رضایت مردم را جلب کند و هاشمی رفسنجانی مجبور شد در مرداد ۷۶ امارت خیابان پاستور را ترک کرده تا سید محمد خاتمی به عنوان نماینده اصلاح طلبان جای او بنشیند. دولت اصلاحات با شعار توسعه سیاسی و تقویت نهادهای مدنی توانست رای اکثریت مردم ایران را بدست آورد.

بررسی عملکرد اقتصادی دولت محمد خاتمی نسبت به دو دولت دیگر کمی متفاوت است. اول اینکه دولت هاشمی مجبور بود هزینه بازسازی کشور پس از جنگ را بپردازد که این عامل سبب شد تا با تزریق نقدینگی و افزایش بدهی خارجی اقتصاد را بچرخاند. از سوی دیگر در دولت اصلاحات هنوز قطعنامه و فشار اقتصادی علیه ایران اعمال نشده بود بنابراین از لحاظ تجارت خارجی و آزادی عمل در بازارهای جهانی با دوران محمود احمدی نژاد نیز قابل مقایسه نیست.

مهمترین رخداد اقتصادی در دولت خاتمی کاهش قیمت نفت بود که میزان درآمد ارزی این دولت را بر اساس نرخ دلار امروز، سالانه به ۲۶ میلیارد دلار کاهش داد. درآمد نفتی دولت اصلاحات کمترین درآمد در بین تمام دولتهای پس از انقلاب بود.

حساب ذخیره ارزی(در دولت محمود احمدی نژاد به صندوق ذخیره ارزی تغییر نام داد) در سال ۷۹ توسط دولت محمد خاتمی و پس از پشت سر گذاردن شوک ناشی از کاهش شدید درآمدهای نفتی راه اندازی شد. دولت اصلاحات تجربه تلخی از کاهش شدید درآمدهای نفتی در سالهای آغازین فعالیت خود داشت.

خاتمی در جریان معرفی و کسب رای اعتماد به کابینه دولت دوم خود در مجلس پیرامون وضعیت اقتصادی ایران در سال‌های ۷۸-۷۷ گفت: درگذر از سال ۷۷ به، ۷۸ شبهای متمادی خواب نداشتیم و روزها نگرانی مان در اوج بود. چون فقط سه روز ذخیره گندم در کشور داشتیم … آیا شما می‌دانید به خاطر نداشتن ارز، درجایی که نمی توانستیم بدهی هایمان را بپردازیم، با سیلی صورت خود را سرخ نگه داشتیم و در عین حال، به کالاهای مردم لطمه نخورد.

حساب ذخیره ارزی قرار بود در شرایط دشوار اقتصادی به کمک و حمایت دولت بیاید و منابع آن نیز از محل فروش نفت تامین می شد اما منابع این حساب در دولت محمود احمدی نژاد پس از گذشت چند سال به صفر رسید و برای همیشه این حساب مسدود شد.

بورس در دوران خاتمی به طور کامل منفعل بود و رشد خاصی را تجربه نکرد، فرایند خصوصی سازی نیز در این دوره بسیار کند پیش رفت زیرا زیر ساختهای خصوصی سازی آماده نبود. در دولت خاتمی تمرکز چندانی بر درآمدهای مالیاتی نشد و تغییر در ساختار افزایش درآمدهای دولتی از این محل رخ نداد در حالی که این دولت بیش از هر دولت دیگر از درآمدهای نفتی محروم بود.

ضریب فلاکت در دوره محمدرضا خاتمی روند نزولی داشت. این نمودار ترکیبی از نرخ تورم، نرخ بهره و نرخ بیکاری است که نشان می دهد وضعیت اقتصادی یک کشور در چه مرحله ای قرار دارد. روند نزولی شاخص فلاکت حکایت از آن دارد که وضعیت اقتصادی در این دوره رو به بهبود بوده و این دولت عملکرد قابل قبولی در اقتصاد داشته است.
دولت هاشمی رفسنجانی پس از ثبت تورم ۴۹.۵ درصدی در سال ۷۴ موفق شد سیاست های کنترلی را در کشور اجرا کرده و در سال ۷۶ دولت را با نرخ تورم ۱۷.۳ درصدی به سید محمد خاتمی تحویل دهد. نرخ تورم در دولت خاتمی تا ۲۰ درصد در سال ۷۸ بالا رفت اما از آن پس یک سیر ثابت ۱۵ درصدی را تا پایان دولت دنبال کرد. افزایش نرخ تورم در دولت اصلاحات بیشتر به دلیل کاهش قیمت نفت در این دوره بود. خاتمی توانست در سال ۸۴ نرخ تورم را تا ۱۱.۲ درصد کاهش داده و دولت را به محمود احمدی نژاد تحویل دهد.

یکی از دستاوردهای دولت خاتمی یکسان سازی نرخ ارز بود. اختلاف نرخ ارز رسمی و آزاد که در دولت هاشمی روند صعودی داشت در دولت خاتمی به صفر رسید و نرخ ارز یکسان شد، این عمل باعثشد تا ثبات اقتصادی در کشور حاکم شده و اعتماد به پول ملی ایران افزایش یابد. یکسان بودن نرخ ارز تا سال ۸۸ ادامه داشت.

بررسی چند شاخص مهم

یکی از شاخص های مهم در هر دولت که نشان دهنده عملکرد اقتصادی آن دولت به شمار می رود ضریب جینی است. ضریب جینی که نشان دهنده توزیع درآمد درآمد در بین طبقات مختلف جامعه است در سال ۸۳ با کاهش تنها ۱۴ هزارم درصدی نسبت به اولین سال این دولت به ۰.۳۸۶ رسید.

درآمد دولت خاتمی از محل فروش نفت ۱۶۷ میلیارد دلار و از محل صادرات محصولات غیر نفتی ۳۵ میلیارد دلار بود؛ همچنین میزان واردات کالا در دولت خاتمی ۱۴۱ میلیارد دلار برآورد شده است.
نرخ رشد اقتصادی به طور متوسط در دولت خاتمی ۴.۷ درصد و نرخ رشد سرمایه گذاری در همین دوره ۸.۹ درصد بود.

نقدینگی در این دولت طی هشت سال هفت برابر شد و میانگین نرخ تورم ۱۵.۵ درصد اعلام شده است. همچنین نرخ بیکاری در پایان سال ۸۳ برابر با ۱۲.۵ درصد است که نسبت به سال ۹۰ تغییر خاصی نداشته است. میزان بدهی های خارجی دولت خاتمی نیز 23 میلیارد دلار برآورد شده است.

تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
ارسال نظرات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات