تبلیغات
کد خبر: ۱۱۸۰۳۴

عربستان پس از ملک عبدالله؛

احتمال تغییر ساختار سیاسی در عربستان

با مرگ نایف بن عبدالعزیز دومین ولیعهد خاندان سعودی؛ مقامات عربستان دیگر قادر به مخفی کردن اختلافات درونی خود نیستند به طوری که صدای این منازعات از بیرون خاندان هم شنیده می شود.

احتمال تغییر ساختار سیاسی در عربستان

به گزارش سرویس بین الملل افکارنیوز- با انتشار خبر به کما رفتن ملک عبدالله پادشاه عربستان طی ساعات گذشته، موج تازه ای از حدس و گمانها درباره آینده پیش روی این کشور به وجود آمده است.

هرچند متعب بن عبدالله پسر شاه سعودی اعلام کرده که پدرش زنده است و تنها دچار کسالت شده؛ دولت هایی همچون انگلیس و آمریکا در پیامی فوت پادشاه را به ولیعهد عربستان تسلیت گفته اند.

در همین حال " ویلیام رار " پزشک آمریکایی ویژه ملک عبدالله در آخرین گزارش خود از وضعیت وی اعلام کرد که پادشاه عربستان دچار مرگ مغزی شده و مغز وی به موج های صوتی و مغناطیسی هیچگونه واکنشی نشان نمی دهد.

انتشار اینگونه اخبار طی روزهای گذشته و پیش بینی وضع فوق العاده در پی تغییر در کادر رهبری عربستان دولتمردان این کشور را به اعلام حالت آماده باش در کشور وادار کرده است.

همچنانکه دفتر شاه سعودی روز چهارشنبه با صدور بیانیه ای دستور آماده باش کلیه نیروهای امنیتی را به منظور مقابله با هرگونه عملیات تروریستی صادر و اعلام کرد که این حکم از سوی پادشاه امضا شده است؛ اتفاقی که شگفتی بسیاری از کارشناسان بین المللی و حتی محافل رسمی سعودی را در پی داشت.

ملک عبدالله که از سال ۲۰۰۵ به صورت رسمی پادشاهی عربستان را در دست داشته طی یک سال اخیر با مرگ دو ولیعهد خود روبرو شده است.

با مرگ نایف بن عبدالعزیز دومین ولیعهد خاندان سعودی؛ مقامات عربستان دیگر قادر به مخفی کردن اختلافات درونی خود نیستند به طوری که صدای این منازعات از بیرون خاندان هم شنیده می شود.

منازعات آشکار و پنهان میان فرزندان و نوادگان عبدالعزیز که می تواند در کنار ساختار خاص قدرت در عربستان و چالش مشروعیت نظام حاکم، این کشور را با حوادثی غیرقابل پیش بینی روبرو سازد.

پس از مرگ نایف، ولیعهد ۷۸ ساله که تنها ۷ ماه عهده دار ولایت عهدی ملک عبدالله بود شاهزاده سلمان به عنوان ولیعهد جدید برگزیده شد.

وی سومین فرد از خاندان سدیری های عربستان است که به احتمال قوی و در صورت صحت خبر درگذشت ملک عبدالله، ششمین پادشاه تاریخ عربستان خواهد بود.

با وجود اینکه سلمان بر خلاف نایف که به حمایت از روحانیون وهابی و خودداری از اصلاحات سیاسی و اجتماعی معروف بود چهره ای لیبرال است بعید به نظر می رسد با توجه به مقاومت های ساختاری خاص جامعه عربستان بتواند تغییرات جدیدی را در این کشور بنیان گذاری کند.

هرچند احتمال پادشاهی سلمان پس از ملک عبدالله بسیار زیاد است اما در صورت پادشاه شدن؛ وی با وجود کهولت سن و بیماری نخواهد توانست برای مدتی طولانی تاج و تخت پادشاهی را حفظ کند.

گزینه بعدی برای پادشاهی شاهزاده مقرن رئیس فعلی دستگاه اطلاعات عربستان است که به دلیل یمنی بودن مادرش با احتمال جدی مخالفت برای پادشاهی روبرو است.

شاهزادگانی همچون بندر و خالد بن سلطان نیز ادعای ولیعهدی و پادشاهی دارند.

متمرکزبودن شیوه حکومت و مطلقه بودن پادشاهی در عربستان که به واسطه منشور عبدالعزیز با عنوان تداوم سلطنت بین برادران خاندان ایجاد شده همواره هوس رسیدن به قدرت از سوی شاهزادگان را تشدید کرده است.

از طرفی ملک عبدالله که پس از مرگ ملک فهد به قدرت رسید در سال ۲۰۰۶ شورایی را به نام بیعت با عضویت بیش از نیمی از برادران ناتنی و فرزندان ارشد دیگر برادرانش تاسیس کرد.

تاسیس این شورا، جنگ آشکار و پنهان قدرت میان شاهزادگان سعودی را باعثشد و بحران جانشینی را در دورنمای سیاست و قدرت در عربستان رقم زد.

این در حالی است که شخص ملک عبدالله با انتخاب شاهزاده سلمان به عنوان ولیعهد و شاهزاده احمد به عنوان وزیر کشور شورای بیعت را نادیده گرفت و باعثچنددستگی و شکاف میان خاندان حاکم شد.

اما مکانیزم شورای بیعت و سن بالای برادران ملک عبدالله گویای این مساله است که نوادگان عبدالعزیز در سال های آتی منشور وی و شورای بیعت را نقض کرده و ساختار جدیدی از قدرت را شکل خواهند داد.

در هر حال عدم نظام سیاسی کارآمد، نداشتن توانایی قانع کردن شاهزادگان و کاهش هزینه های جنگ قدرت باعثناکارآمدی سیستم سیاسی عربستان شده است.

از سوی دیگر برخی محافل عربستانی در داخل و خارج معتقدند که مرگ شاهزاده نایف، پرونده های بسته را در روزها و ماههای آینده باز خواهد کرد و نوعی جسارت علیه رژیم حاکم را به وجود خواهد آورد.

لذا جنبش اعتراضی عربستان که هم اکنون در منطقه الشرقیه و برخی مناطق از جمله ریاض در حال اوج گیری است، کل این کشور را در برخواهد گرفت.

هرچند نظام حاکمیتی عربستان موفق شده با استفاده از شیوه استبدادی، ثروت فراوان و حمایت ابرقدرتها، اعتراضات مردمی در این کشور را کنترل کند اما به احتمال بسیار زیاد با چالش‌های فراوانی در رویارویی با شکاف‌ها و لرزشهای درون حکومتی مواجه خواهد شد.

شکاف‌هایی در رأس هرم که عاملی خواهد شد تا زمینه اعتراض را برای همه گروه ها فراهم سازد.
هرچند همین شیوه های استبدادی یا ثروت فراوان شاهزادگان سعودی اجازه تغییر گسترده در راس قدرت و تجزیه پادشاهی چندین ساله عربستان را نخواهد داد.

در هر حال آنچه مسلم است این است که هرم قدرت در خاندان سعودی نیازمند یک مکانیزم جدید است تا بتواند مانع آشفتگی بیشتر وضعیت عربستان در حوزه داخلی و بین المللی شود.

تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
ارسال نظرات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات