روزنامه الاخبار در گزارشی درباره خروج نظامیان اشغالگر آمریکا از پایگاه عین الاسد نوشت: تحویل پایگاه هوایی عینالاسد در استان الانبار از نیروهای آمریکایی به ارتش عراق نه یک اقدام نظامی معمول، بلکه یک نقطه عطف سیاسی و امنیتی در روابط بغداد و واشنگتن محسوب میشود. این تحوّل در حالی رخ داده است که در عراق بحثهای داخلی درباره حاکمیت ملی، حضور نیروهای خارجی و آینده تسلیحات گروههای مقاومت ادامه دارد و تحولات منطقهای، پیچیدگی اوضاع را افزایش داده است.
«رعد البشر الجبوری» فرمانده عملیات استان الانبار در گفتوگو با رسانهها اعلام کرد که «تحویل پایگاه عینالاسد گامی مهم در مسیر بازگشت ثبات و حاکمیت ملی است و نیروهای امنیتی آماده مقابله با هر تهدیدی در داخل و خارج استان هستند».
به گفته وی، پایگاه اکنون بهطور کامل تحت مدیریت، حفاظت و آمادگی عملیاتی نیروهای عراقی قرار دارد.
کمیته عالی نظامی پایان مأموریت ائتلاف بینالمللی نیز اعلام کرد که تمامی پایگاهها و مراکز نظامی در مناطق دولت فدرال عراق از حضور مستشاران خارجی خالی شده و تحویل عینالاسد نتیجه «اراده سیاسی قاطع و برنامهریزی ملی دقیق» بوده است.
این کمیته همچنین تأکید کرد که نیروهای عراقی توانایی کامل برای جلوگیری از بازگشت داعش را دارند و همزمان، نیروهای «الحشد الشعبی» حضور خود را در مرز عراق و سوریه، بهویژه در استان نینوا، تقویت کردهاند تا خلأهای امنیتی احتمالی در مرحله انتقالی مدیریت شود.
با این حال، تحویل پایگاه به معنای بازگشت کامل حاکمیت نیست. نگاهها اکنون به پایگاه «الحریر» در اربیل معطوف شده است؛ آخرین مرکز اصلی آمریکاییها در عراق که تجهیزات و نیروهای منتقل شده از عینالاسد را در خود جای داده است. این اقدام بخشی از توافق بغداد – واشنگتن در سال ۲۰۲۴ برای خروج تدریجی نیروهای آمریکایی تا سپتامبر ۲۰۲۶ است.
کارشناسان امنیتی میگویند که آمریکا در واقع در حال «بازچینی» نیروهای خود است و تمرکز بر پایگاه الحریر هنوز هم خطر ادامه تنش را حفظ میکند. در همین راستا، «عماد الملا» کارشناس امنیتی، در گفتوگو با الاخبار بیان کرد که «این وضعیت همچنان ریشه تنش را زنده نگه میدارد، زیرا گروههای مسلح رابطه مستقیم بین حضور نیروهای آمریکایی و حفظ سلاحهای خود را روشن کردهاند».
وی همچنین پرسیده است که آیا خروج از «عینالاسد» گامی مقدماتی برای آغاز گفتوگوی غیرمستقیم درباره خلع سلاح گروههای مسلح در عراق است یا صرفاً کاهش هزینه حضور آمریکا؟
گروههای مقاومت نیز تحویل پایگاه عینالاسد را بازگشت واقعی حاکمیت نمیدانند. یک فرمانده ارشد یکی از این گروهها گفته است: «تحویل عینالاسد به معنای بازگشت کامل حاکمیت عراق نیست؛ چراکه نیروهای آمریکایی هنوز در خاک کشور به ویژه در اقلیم کردستان حضور دارند.»
او افزود: آنچه رخ داده نتیجه مستقیم فشار مقاومت و مواضع ضد اشغال است و نه بخشش آمریکا یا دستاورد تفاهمات سیاسی.
«احمد الموسوی» رئیس مرکز مطالعات سیاسی «فکر»، ارتباط این تحویل با تحولات منطقهای، از جمله غزه، لبنان و سوریه و همچنین اولویتهای جدید آمریکا در منطقه را مورد تأکید قرار داده و خاطرنشان میکند که اجرای کامل توافقنامه خروج تا ۲۰۲۶ همچنان به شرایط سیاسی و امنیتی و توانایی بغداد در مدیریت فشارهای داخلی و خارجی وابسته است.
وی همچنین هشدار داد که تهدیدات گروههای تروریستی هنوز پایان نیافته و الگوهای فعالیت داعش بهویژه در مناطق غربی و شمالی عراق، تغییر کرده است؛ بنابراین مدیریت مرحله پس از تحویل پایگاه نیازمند دقت و هوشیاری بالا است.
