دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در سخنرانی خود در مقابل کنگره، فراتر از موضوع غنیسازی اورانیوم رفت و بر آنچه او «تهدید موشکی» خواند، تمرکز کرد و مدعی شد که تهران، که سال گذشته تأسیسات هستهایاش هدف حملات آمریکا قرار گرفت، «بار دیگر در پی تحقق جاهطلبیهای شرورانهٔ هستهای خود است».
او گفت: «آنها موشکهایی توسعه دادهاند که میتوانند اروپا و پایگاههای ما در خارج را تهدید کنند و در حال کار بر روی موشکهایی هستند که به زودی قادر خواهند بود به خاک ایالات متحده برسند.»
تناقضات جغرافیایی
اظهارات رئیسجمهور آمریکا با واقعیتهای جغرافیایی در تضاد است؛ فاصله بین خاک ایران و ساحل غربی ایالات متحده بیش از ۱۰ هزار کیلومتر و از میان دو قاره عبور میکند، در حالی که گزارشهای مؤسسه تحقیقات کنگره آمریکا نشان میدهد که زرادخانه فعلی ایران محدود به موشکهای کوتاهبرد و میانبرد با برد حداکثر ۳ هزار کیلومتر است.
کارشناسان معتقدند که این سخنان اهدافی صرفا داخلی دارد. حسن منیمه، پژوهشگر مؤسسه خاورمیانه در واشنگتن، در گفتوگو با الجزیره گفت: «ترامپ در متقاعد کردن شهروند آمریکایی نسبت به ضرورت اقدام نظامی علیه تهران با مشکل روبروست و به همین دلیل از «هیجان و اضطراب» استفاده میکند و موشکهای ایران را به عنوان تهدیدی مستقیم برای خاک آمریکا تصویر میکند، در حالی که این زرادخانه در اصل تهدیدی برای اسرائیل است، نه آمریکا یا اروپا.»
وی افزود که مسیر مذاکرات جاری «عملا بیهوده» است و ترامپ موضوع موشکها- که در اصل روی میز مذاکرات نبوده- را به یک شرط غیرقابل تحقق تبدیل کرده است.
او همچنین هشدار داد که حضور گسترده نظامی در منطقه میتواند زمینه را برای یک تقابل فراهم کند و دولت آمریکا زمینه سیاسی لازم برای استفاده از مخالفت تهران با برنامه موشکی خود را به عنوان بهانه آغاز جنگ آماده میکند.
نمایش قدرت
این تشدید تنشها همزمان با نمایش قدرت نظامی بیسابقهای است؛ ترامپ نیروهای دریایی و هوایی گستردهای به خاورمیانه اعزام کرده که شامل دو ناو هواپیمابر، بیش از ۱۲ کشتی جنگی و گردانهای هواپیماهای راهبردی است.
این تحولات در حالی رخ میدهد که واشنگتن و تهران خود را برای از سرگیری مذاکرات فردا، پس از دو دور قبلی که هدف آنها تدوین توافقی جدید به جای توافقی بود که آمریکا در دوره اول ریاستجمهوری ترامپ از آن خارج شد، آماده میکنند. ایران هرگونه تلاش برای دستیابی به سلاح هستهای را قاطعانه تکذیب کرده است.
سخنرانی «وضعیت کشور» یکی از مناسبتهای سیاسی محوری است که رئیسجمهور آمریکا در آن پیامهای مهم داخلی و خارجی را ارسال میکند، دستاوردهای دولت خود را ارائه میدهد و برنامههای قانونگذاری و سیاستگذاری سال آینده خود را تشریح میکند.
