انتخابات میان‌دوره‌ای در آمریکا معمولا به‌عنوان نخستین ارزیابی جدی عملکرد رئیس‌جمهور در میانه دوره چهار ساله ریاست‌جمهوری شناخته می‌شود. این انتخابات فقط درباره انتخاب نمایندگان جدید نیست، بلکه به رأی‌دهندگان فرصت می‌دهد درباره عملکرد دولت، سیاست‌های اقتصادی، روابط خارجی و نحوه اداره کشور داوری کنند. انتخابات امروز سه شنبه نیز از این قاعده مستثنا نیست و به‌ویژه با توجه به شرایط سیاسی و اقتصادی آمریکا، اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده است.
در این دوره، تمام ۴۳۵ کرسی مجلس نمایندگان و ۳۵ کرسی از مجموع ۱۰۰ کرسی سنا به رأی گذاشته می‌شود. جمهوری‌خواهان در حال حاضر با ۲۱۸ کرسی در برابر ۲۱۴ کرسی دموکرات‌ها، کنترل مجلس نمایندگان را در اختیار دارند و در سنا نیز از اکثریت ۵۳ به ۴۷ برخوردارند. دو سناتور مستقل نیز با دموکرات‌ها همکاری می‌کنند. بنابراین، تغییر موازنه در هر دو مجلس می‌تواند ساختار قدرت در واشنگتن را دگرگون کند.
چرا کنترل سنا اهمیت بیشتری دارد؟
در رقابت سنا، دموکرات‌ها برای به دست گرفتن اکثریت به کسب چهار کرسی خالص جدید نیاز دارند. این حزب باید علاوه بر حفظ کرسی‌هایی که در اختیار دارد، چهار کرسی از جمهوری‌خواهان به دست آورد تا اکثریت ۵۱ کرسی را تشکیل دهد. در مقابل، جمهوری‌خواهان می‌توانند با از دست دادن حداکثر سه کرسی و استفاده از رأی تعیین‌کننده معاون رئیس‌جمهور در صورت تساوی ۵۰-۵۰، کنترل سنا را حفظ کنند.
اهمیت سنا فقط به تصویب قوانین محدود نمی‌شود. تأیید وزیران، سفیران، قضات فدرال و قضات دیوان عالی از جمله اختیارات مهم این مجلس است. همچنین سنا در بررسی توافق‌های بین‌المللی و نظارت بر عملکرد دولت نقش مهمی ایفا می‌کند.
به همین دلیل، اگر دموکرات‌ها بتوانند اکثریت سنا را به دست آورند، ترامپ در دو سال پایانی ریاست‌جمهوری خود با محدودیت‌های جدی‌تری مواجه خواهد شد. کمیته‌های تحت کنترل دموکرات‌ها می‌توانند تحقیقات گسترده‌تری درباره عملکرد دولت آغاز کنند و روند تأیید مقام‌های ارشد و قضات پیشنهادی کاخ سفید نیز دشوارتر خواهد شد.
۶ تا ۸ ایالت؛ میدان اصلی نبرد
برخلاف تصور اولیه، سرنوشت سنا در تمام ایالت‌ها به یک اندازه تعیین نمی‌شود. آخرین ارزیابی رویترز در دوم نوامبر نشان می‌دهد که رقابت اصلی احتمالاً در شش تا هشت ایالت متمرکز خواهد بود؛ ایالت‌هایی که برخی از آن‌ها در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۴ با فاصله قابل‌توجهی به ترامپ رأی داده بودند، اما اکنون به میدان رقابت جدی دو حزب تبدیل شده‌اند.
در مین، یکی از مهم‌ترین فرصت‌های دموکرات‌ها برای تصاحب کرسی جمهوری‌خواهان قرار دارد. سوزان کالینز، سناتور جمهوری‌خواه باسابقه، با تروی جکسون، رئیس پیشین سنای ایالتی مین، رقابت می‌کند. نظرسنجی‌های روزهای پایانی از برتری محدود جکسون حکایت دارند. این رقابت برای جمهوری‌خواهان اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا مین در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۴ به کامالا هریس رأی داده بود و کالینز برای حفظ کرسی خود باید بخشی از رأی‌دهندگان مستقل را نیز متقاعد کند.
در اوهایو، شرود براون، سناتور دموکرات سابق که در انتخابات ۲۰۲۴ کرسی خود را از دست داد، بار دیگر برای بازگشت به سنا تلاش می‌کند. رقیب او جان هیوستد، سناتور جمهوری‌خواه است. نظرسنجی‌های روزهای پایانی از پیشتازی محدود براون حکایت دارند. اهمیت این رقابت در آن است که اوهایو در سال‌های اخیر به یکی از پایگاه‌های مهم جمهوری‌خواهان تبدیل شده و پیروزی دموکرات‌ها در آن می‌تواند نشانه‌ای از تغییر فضای سیاسی در ایالت‌های صنعتی آمریکا باشد.
در آلاسکا، مری پلتولا، نماینده پیشین دموکرات کنگره، در برابر دن سالیوان، سناتور جمهوری‌خواه قرار گرفته است. با وجود پیروزی ترامپ در این ایالت در سال ۲۰۲۴، نظرسنجی‌های اخیر از رقابتی نزدیک و حتی برتری پلتولا حکایت دارند. نظام رأی‌گیری رتبه‌ای در آلاسکا و حضور دو نامزد جمهوری‌خواه با نام‌های مشابه نیز این رقابت را پیچیده‌تر کرده است.
در تگزاس، جیمز تالاریکو، نامزد دموکرات، با کن پکستون، نامزد جمهوری‌خواه، رقابت می‌کند. تگزاس طی دهه‌های گذشته یکی از پایگاه‌های مهم جمهوری‌خواهان بوده، اما نظرسنجی‌های جدید از رقابتی غیرمنتظره حکایت دارند. برآوردهای انتخاباتی اول نوامبر حتی برتری محدودی برای تالاریکو نشان می‌دهند. پیروزی دموکرات‌ها در این ایالت می‌تواند یکی از مهم‌ترین شگفتی‌های انتخابات باشد.
در کانزاس نیز آدام همیلتون دموکرات با راجر مارشال جمهوری‌خواه رقابت می‌کند. این ایالت در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۴ با اختلاف قابل‌توجهی به ترامپ رأی داده بود، اما رقابت سنا در روزهای پایانی بسیار نزدیک شده است. در آیووا نیز جاش تورک دموکرات و اشلی هینسون جمهوری‌خواه رقابتی تقریباً برابر دارند. این دو ایالت از جمله فرصت‌هایی هستند که در صورت پیروزی دموکرات‌ها می‌توانند مسیر تصاحب سنا را هموار کنند.
در کنار این رقابت‌ها، میشیگان نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. عبدل السید دموکرات با مایک راجرز جمهوری‌خواه رقابت می‌کند و نظرسنجی‌ها از پیشتازی دموکرات‌ها حکایت دارند. با این حال، اختلافات درون حزب دموکرات و نگرانی‌ها درباره میزان مشارکت رأی‌دهندگان مستقل می‌تواند بر نتیجه نهایی اثر بگذارد.
در کارولینای شمالی، روی کوپر دموکرات از موقعیت مناسبی در برابر مایکل واتلی جمهوری‌خواه برخوردار است. در نیوهمپشایر نیز کریس پاپاس دموکرات در برابر جان سانونو قرار دارد و نظرسنجی‌ها از برتری نسبتاً مناسب او حکایت می‌کنند. در مقابل، در کارولینای جنوبی، آنی اندروز دموکرات با گراهام جمهوری‌خواه رقابت می‌کند، اما پیش‌بینی‌ها همچنان به سود جمهوری‌خواهان است. در جورجیا نیز جان اوساف دموکرات برای حفظ کرسی خود در برابر مایک کالینز جمهوری‌خواه تلاش می‌کند و برآوردهای انتخاباتی از موقعیت مناسب اوساف حکایت دارند.
بنابراین، اگرچه این ایالت‌ها در محاسبات سیاسی دو حزب اهمیت دارند، همه آن‌ها را نمی‌توان رقابت‌هایی کاملاً برابر دانست. تمرکز اصلی برای تغییر اکثریت سنا همچنان بر ایالت‌هایی مانند مین، اوهایو، آلاسکا، تگزاس، کانزاس و آیووا قرار دارد.
اقتصاد، ایران و آینده سیاسی ترامپ
یکی از مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار بر انتخابات امسال، وضعیت اقتصادی و افزایش هزینه‌های زندگی در آمریکاست. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند نگرانی درباره قیمت‌ها، قدرت خرید خانوارها و وضعیت اقتصادی به یکی از محورهای اصلی نارضایتی رأی‌دهندگان تبدیل شده است.
در کنار مسائل اقتصادی، سیاست خارجی دولت ترامپ و به‌ویژه تحولات مربوط به ایران نیز در فضای انتخاباتی اثرگذار بوده است. گزارش رویترز در دوم نوامبر تأکید می‌کند که نارضایتی از هزینه‌های زندگی و سیاست دولت در قبال ایران، از جمله موضوعاتی است که می‌تواند بر تصمیم رأی‌دهندگان اثر بگذارد.
دموکرات‌ها امیدوارند نارضایتی عمومی از سیاست‌های ترامپ را به افزایش مشارکت هواداران خود تبدیل کنند. در مقابل، جمهوری‌خواهان با اتکا به پایگاه سنتی خود و هزینه‌کرد گسترده تبلیغاتی تلاش دارند اکثریت کنگره را حفظ کنند. با این حال، میزان مشارکت جوانان، سیاه‌پوستان و رأی‌دهندگان لاتین‌تبار می‌تواند یکی از عوامل تعیین‌کننده باشد؛ گروه‌هایی که در انتخابات میان‌دوره‌ای معمولاً مشارکت کمتری نسبت به انتخابات ریاست‌جمهوری دارند.
آزمون بزرگ دولت ترامپ
انتخابات سوم نوامبر را باید فراتر از رقابت میان دو حزب سنتی آمریکا ارزیابی کرد. این انتخابات در واقع آزمونی درباره میزان رضایت جامعه آمریکا از عملکرد دو سال نخست دولت ترامپ و ارزیابی سیاست‌های داخلی و خارجی اوست.
اگر دموکرات‌ها بتوانند مجلس نمایندگان و حتی سنا را به دست آورند، دولت ترامپ با کنگره‌ای روبه‌رو خواهد شد که می‌تواند روند اجرای بسیاری از برنامه‌های او را محدود کند. در چنین شرایطی، تحقیقات پارلمانی درباره عملکرد دولت، سیاست مهاجرتی، روابط خارجی و نحوه مدیریت پرونده ایران نیز می‌تواند افزایش یابد.
در مقابل، اگر جمهوری‌خواهان بتوانند اکثریت خود را حفظ کنند، ترامپ فرصت بیشتری برای پیشبرد برنامه‌های اقتصادی و سیاسی خود خواهد داشت و موقعیت او در حزب جمهوری‌خواه نیز تقویت می‌شود.
با این حال، حتی اگر نتایج انتخابات به تغییر اکثریت در هر دو مجلس منجر شود، این مسئله به معنای تغییر فوری و بنیادین سیاست خارجی آمریکا نخواهد بود؛ زیرا بسیاری از مؤلفه‌های اصلی سیاست خارجی این کشور فراتر از اختلافات حزبی قرار دارند.
در نهایت، رأی‌گیری روز سه‌شنبه فقط سرنوشت ۳۵ کرسی سنا و ۴۳۵ کرسی مجلس نمایندگان را مشخص نمی‌کند؛ بلکه میزان حمایت جامعه آمریکا از رئیس‌جمهور مستقر و حدود قدرت سیاسی او در دو سال پایانی دوره ریاست‌جمهوری را نیز آشکار خواهد کرد. پرسش اصلی این است که آیا رأی‌دهندگان آمریکایی به ترامپ فرصت ادامه مسیر می‌دهند یا با تغییر موازنه در واشنگتن، دوره تازه‌ای از محدودیت و نظارت بر کاخ سفید آغاز خواهد شد.
