به تازگی برگزاری یک نشست محرمانه درباره ایران با حضور مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا و رهبران کنگره، بار دیگر اختلافنظرها و نگرانیها را در واشینگتن نسبت به رویکرد دونالد ترامپ در قبال تهران آشکار کرده است؛ تا جایی که شماری از قانونگذاران خواستار توضیحی شفاف درباره اهداف و گزینههای احتمالی دولت شدهاند.
جلسه توجیهی مارکو روبیو
در همین ارتباط نشریه گاردین گزارش داد در حالی که ترامپ از سخنرانی کنگره برای تهدید در خصوص برنامه هستهای ایران استفاده کرد، مارکو روبیو جلسهای توجیهی را درباره ایران با قانونگذاران آمریکایی برگزار کرد؛ جلسهای که همزمان با بزرگترین لشکرکشی آمریکا به خاورمیانه از سال ۲۰۰۳ تا کنون برگزار شد و طی آن روبیو توضیحاتی را به «گروه هشت» ارائه داد. اما این گروه هشت که روبیو با آنها جلسه محرمانه داشت چیست؟
گروه هشت
گروه هشت در کنگره «Gang of Eight» اصصطلاحی برای اطلاق به هشت تن از سران کنگره آمریکاست که طبق قانون از سوی قوه مجریه در جریان اطلاعات طبقهبندی شده قرار میگیرند. گروه هشت شامل سران هر دو حزب سنا و مجلس نمایندگان، رؤسا، اعضای اقلیت ارشد هردو کمیته اطلاعاتی سنا و مجلس نمایندگان میشود.
بر طبق قانون آمریکا رئیس جمهور بایستی تضمین دهد که کمیتههای اطلاعاتی کنگره بطور کامل در جریان فعالیتهای اطلاعاتی از جمله هر فعالیت مهمی قرار میگیرند. با این حال در شرایط فوق العاده و زمانی که رئیس جمهور فکر میکند ضروری است دسترسی به اطلاعات به منظور پنهان ماندن یک فعالیت محدود شود، میتواند این گزارش دهی را محدود کند.
اطلاعات طبقهبندی شده
مارکو روبیو از این جلسه محرمانه کم سابقه استفاده کرد تا تنها چند ساعت مانده به سخنرانی ترامپ، قانونگذاران آمریکایی را در جریان موضوع ایران قرار دهد و اطلاعات طبقهبندی شده را به گروه هشت ارائه دهد. این گروه در جریان اطلاعات طبقهبندی شدهای قرار گرفتند که میتواند شامل آمادگیها برای هرگونه اقدام نظامی باشد. آخرین باری که روبیو این گروه را در جریان اطلاعات حساس قرار داد، یک روز پس از عملیات آمریکا در بازداشت نیکلاس مادورو، رئیس جمهور ونزوئلا بود.
نگرانیها و اختلافات در خصوص برنامه ترامپ
اما با آنکه این جلسه بطور محرمانه برگزار شده و جزئیات آن بطور علنی منتشر نشده است، اما اظهار نظر اعضای این گروه نشان میدهد نگرانیها و اختلافات فراوانی در خصوص برنامهای که ترامپ قصد دارد درباره ایران در پیش بگیرد، وجود دارد.
چاک شومر، سناتور دموکرات و رهبر اقلیت سنا پس از این جلسه محرمانه با مارکو روبیو با ابراز نگرانی در خصوص برنامه ترامپ در قبال ایران گفت دولت بایستی در خصوص حمله احتمالی آمریکا به ایران توضیح دهد. او گفت: «این مسألهای جدی است و دولت نیز بایستی آن را برای مردم توضیح دهد.»
اما این تنها چاک شومر نبود که در خصوص برنامه ترامپ در قبال ایران ابراز نگرانی کرد. «جیم هیمس» (Jim Himes) عضو ارشد دموکرات کمیته اطلاعاتی مجلس نمایندگان آمریکا نیز در مواضعی مشابه گفت: «من بسیار نگرانم؛ چرا که جنگها در خاورمیانه برای رؤسای جمهور و برای کشور خوب پیش نمیروند و ما حتی یک دلیل خوب نشنیده ایم که چرا اکنون زمان مناسبی برای آغاز جنگی دیگر در خاورمیانه است.»
در همین حال، حکیم جفریز (Hakeem Jeffries) رهبر اقلیت مجلس نمایندگان نیز ضرورت اقدام نظامی را زیر سؤال برد و با اشاره به سخنان پیشین ترامپ مبنی بر نابودی برنامه هستهای ایران در عملیات موسوم به «چکش نیمه شب» گفت: «بخشی از نگرانی که مطرح کردهام و همچنان مطرح خواهم کرد این است که رئیسجمهور ادعا کرد برنامه هستهای ایران سال گذشته بهطور کامل و مطلق نابود شده است. اگر این موضوع واقعاً درست بوده، پس فوریت کنونی چیست؟ این پرسشی باز است و مردم آمریکا نیاز به توضیحی واقعی دارند.»
همچنین مارک وارنر، نایبرئیس کمیته اطلاعات سنا این وضعیت را «لحظهای جدی» برای خاورمیانه و آمریکا توصیف کرد و گفت: «بر عهده رئیسجمهور است که توضیح دهد اهداف کشور ما چیست، منافع ملی ما کدام است و چگونه قصد داریم از منافع آمریکا در منطقه حفاظت کنیم.»
اما در سوی مقابل، جان تون (John Thune) رهبر اکثریت جمهوری خواه در سنای آمریکا با تأکید بر ضرورت مشورت با کنگره در خصوص هرگونه اتخاذ تصمیمی در قبال ایران مدعی شد: «چندین مسأله درباره ایران وجود دارد؛ یکی برنامه هستهای و دیگری برنامه موشکهای بالستیک. این کشور خطرناک است و همانطور که میدانید اکنون بسیار بیثبات است.» او البته تأکید کرد هنوز مشخص نیست دولت چه تصمیمی درباره اقدام نظامی گرفته است.
جمعبندی
مجموع مواضع بیانشده پس از نشست محرمانه نشان میدهد اطلاعات ارائهشده درباره گزینههای احتمالی دولت در قبال ایران، نگرانیهایی جدی در میان رهبران کنگره ایجاد کرده و شکافهایی میان دو حزب بر سر نحوه مواجهه با تهران را آشکار ساخته است؛ تا جایی که برخی قانونگذاران خواستار توضیحی صریح و شفاف از سوی دولت درباره راهبرد آینده آمریکا شدهاند.
