دولت دونالد ترامپ معافیت خرید نفت تحریم شده روسیه را از طریق دریا به مدت حدود یک ماه دیگر تمدید کرد،
براساس این معافیت، وزرات خزانهداری ایالات متحده به کشورهای دیگر اجازه میدهد نفت و فرآوردههای نفتی روسیه را که از دیروز جمعه تا تاریخ ۱۶ مه (۲۶ اردیبهشت) در کشتیها بارگیری شدهاند، خریداری کنند. این وضعیت جایگزین معافیت قبلی برای نفت روسیه است که در تاریخ ۱۱ آوریل (۲۲ فروردین) منقضی شد.
به نوشته رویترز، این اقدام دولت آمریکا بخشی از تلاش واشنگتن برای کنترل قیمت جهانی انرژی است که در طول جنگ ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران جهش چشمگیری پیدا کرد. معافیت جدید همچنین پس از ان صورت میگیرد که کشورهای آسیایی متاثر از شوک جهانی بهای انرژی، واشنگتن را برای ارسال منابع جایگزین تحت فشار قرار دادند.
سخنگوی وزارت خزانهداری ایالات متحده در همین زمینه گفت: «با سرعت گرفتن مذاکرات (با ایران)، وزارت خزانهداری میخواهد اطمینان یابد که نفت برای کشورهای نیازمند، در دسترس است.»
این در حالی است که اسکات بسنت وزیر خزانهداری آمریکا دو روز پیش از این تاکید کرده بود که معافیت خرید نفت روسیه و ایران که روی یکشنبه هفته پیش منقضی شد تمدید نخواهد شد.
پس از آنکه دیروز جمعه خبر بازگشایی تنگه هرمز به عنوان یک آبراهه استراتژیک که یک پنجم نفت تولیدی جهان از آن میگذرد منتشر شد، بهای جهانی نفت به زیر بشکهای ۹۰ دلار رسید. هرچند آژانس بینالمللی انرژی میگوید جنگ علیه ایران بدترین اختلال در عرضه انرژی جهانی را ایجاد کرد.
رویترز خاطرنشان میکند: در نتیجه حملات علیه ایران به بیش از ۸۰ تاسیسات نفتی و گازی در خاورمیانه آسیب رسید و تهران نیز هشدار داده است در صورت ادامه محاصره بنادر ایران توسط نیروی دریایی ایالات متحده، میتواند دوباره تنگه را ببندد.
بسیاری از جمهوریخواهان بهای بالای نفت را تهدیدی برای جمهوریخواهان پیش از انتخابات میان دورهای نوامبر ۲۰۲۶(آبان) می دانند. ترامپ همچنین در مورد قیمت نفت با فشار بسیاری از سوی کشورهای تولید کننده نفت و متحد خود روبرو شده است.
یک منبع آمریکایی در این زمینه گفت که کشورهای متحد ایالات متحده در حاشیه نشست گروه ۲۰، بانک جهانی و صندوق بینالمللی پول در واشنگتن در این هفته، از آمریکا درخواست تمدید معافیت را کردهاند.
از سوی دیگر برخی از قانونگذاران دموکرات و جمهوری خواه تمدید معافیت نفتی روسیه و ایران همزمان با تداوم حملات روسیه علیه اوکراین را مورد انتقاد قرار داده اند. به گفته این گروه از قانونگذاران معافیتهای یاد شده میتواند مانع تلاشهای غرب برای کاهش درامدهای روسیه شود و واشنگتن را در تضاد با متحدانش قرار دهد. اورسولا فون در لاین رئیس کمیسیون اروپا معتقد است که اکنون زمان کاهش تحریمها علیه روسیه نیست.
برت اریکسون کارشناس تحریم در شرکت مشاوره ای Obsidian Risk Advisors گفت که تمدید دیروز جمعه احتمالا آخرین معافیتی نیست که واشنگتن صادر می کند.
وی افزود: «این درگیری آسیبهای طولانی مدتی بر بازارهای جهانی انرژی وارد کرده است و ابزارهای موجود برای تثبیت آنها تقریبا از بین رفتهاند.»
سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران دیروز جمعه در شبکه اجتماعی ایکس از آزادی تردد در تنگه هرمز خبر داد و نوشت: در پی اعلام آتشبس در لبنان، عبور و مرور تمامی کشتیهای تجاری از طریق تنگه هرمز برای باقیمانده دوره آتشبس بهطور کامل آزاد اعلام میشود.
وی افزود: این تردد باید در مسیر هماهنگشده و از پیش اعلامشده توسط سازمان بنادر و دریانوردی جمهوری اسلامی ایران انجام گیرد.
فرماندهی نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی جمعه اعلام کرد: نظم جدید بر تنگه هرمز حاکم شده و شناورهای غیرنظامی صرفا از مسیر تعیینشده ایران تردد میکنند، همچنین تردد شناورهای نظامی از تنگه کماکان ممنوع است.
این فرماندهی در ادامه ترددها را صرفا بااجازه نیروی دریایی سپاه ممکن دانسته و اعلام کرده است : این تردد در راستای توافق دوره سکوت صحنه نبرد و بعد از اجرای آتشبس لبنان صورت میگیرد.
این در حالی است که فرانسه و انگلیس روز جمعه میزبان نشستی درباره تنگه هرمز بودند. اعلان جمهوری اسلامی ایران درباره آزادی تردد کشتیهای تجاری در تنگه هرمز، نشست پاریس به ریاست رهبران انگلیس و فرانسه، درباره آینده این آبراه بینالمللی را تحتتأثیر قرار داد و دو طرف را به استقبال از این تحول واداشت.
امانوئل مکرون از خبر آزادی تردد در تنگه هرمز استقبال و بر ادامه تلاشهای دیپلماتیک برای تثبیت این وضعیت تأکید کرد.
کییر استارمر نیز با استقبال از اعلام آزادی تردد کشتیها، بر لزوم تداوم این وضعیت و دستیابی به راهحلی پایدار تأکید کرد.
