»هاشم عقل»، کارشناس عربی حوزه نفت و انرژی، هشدار داد که اگر قیمت هر بشکه نفت از مرز ۱۳۰ دلار عبور کند، اقتصاد جهانی وارد «مصیبتی بزرگ» خواهد شد.او در گفتوگو با شبکه الجزیره مباشر تأکید کرد که جهان هنوز قادر به تحمل قیمتها تا این سقف است، اما عبور از آن زنجیرهای از پیامدهای اقتصادی جدی را به دنبال خواهد داشت.
پنج پیامد اقتصادی عبور نفت از ۱۳۰ دلار
به گفته این کارشناس، نخستین پیامد، افزایش شدید تورم جهانی به دلیل گران شدن قیمت انرژی است. دوم، افزایش هزینههای تولید صنعتی و به تبع آن بالا رفتن قیمت کالاها و خدمات. سوم، کاهش فعالیتهای اقتصادی و تولید در بخشهای مختلف. چهارم، افزایش نرخ بیکاری همراه با کاهش سرمایهگذاریها. و پنجم، رسیدن به مرحله رکود اقتصادی جهانی در صورتی که بحران مدت طولانی ادامه یابد.عقل اشاره کرد که نشانههای اولیه این بحران از هماکنون نمایان شده است؛ به طوری که فدرال رزرو آمریکا تصمیم به کاهش نرخ بهره را متوقف کرده و اروپا نیز گامهای مشابهی را متوقف ساخته است. در همین حال، قیمت انرژی در آمریکا به حدود ۴۰ درصد افزایش یافته که بیسابقه است.
واکنش اوپکپلاس کافی نیست
عقل تصمیم دیروز یکشنبه اوپکپلاس برای افزایش تولید به میزان ۱۸۸ هزار بشکه در روز را راهحل این بحران ندانست. به باور او، در حال حاضر کسری روزانه بزرگی در بازارها وجود دارد که به حدود ۱۳ میلیون بشکه میرسد و افزون بر آن، کمبود انباشتهای بالغ بر صدها میلیون بشکه نیز خودنمایی میکند.این کارشناس تأکید کرد که مشکل اصلی نه در تولید، بلکه در انتقال نفت است. به گفته او، بسته شدن تنگه هرمز، افزایش هزینههای بیمه و ریسکهای نظامی باعث شده شرکتهای حملونقل از کار کردن در این مسیر روی گردان شوند و این مسئله دسترسی نفت به بازارهای جهانی را با محدودیت جدی مواجه کرده است.عقل فاش کرد که کشورهای حاشیه خلیج فارس در مواجهه با این چالشها به دنبال جایگزینهای راهبردی هستند. این جایگزینها شامل گسترش خطوط لوله مانند پروژه اتصال بصره به عقبه و سپس به دریای مدیترانه، همچنین برنامه عربستان برای توسعه خط شرق به غرب، و طرحهایی برای حملونقل زمینی و ریلی به منظور دور زدن تنگههای دریایی میشود.به گفته وی، شرکتهای کشتیرانی هماکنون استفاده از بنادر جایگزین مانند ینبع و بنادر عمان را آغاز کردهاند و کالاها به صورت زمینی به کشورهای حاشیه خلیج فارس منتقل میشوند، چرا که برخی مسیرهای دریایی سنتی دچار اختلال شدهاند.
تهدید تنگه مالاکا
عقل هشدار داد که بحران ممکن است به سایر آبراههای راهبردی مانند تنگه مللاکا -که یکی از خطرناکترین تنگههای جهان محسوب میشود- سرایت کند. چنین رویدادی میتواند وضعیت را وخیمتر کرده و فشار بر اقتصاد جهانی را دوچندان کند.این کارشناس همچنین به چالشهای فنی جدی برای کشورهای تولیدکننده نفت در صورت بسته شدن مسیرها اشاره کرد. به گفته او، توقف طولانیمدت چاههای نفت ممکن است باعث کاهش یا حتی از دست رفتن کامل تولید شود، به ویژه در میادین قدیمی. در حال حاضر کشورهایی مانند ایران با پر بودن مخازن ذخیرهسازی مواجه شدهاند و ناچار به کاهش تولید به حداقل ممکن هستند.خروج امارات از اوپک و پیامدهای ساختاریعقل خروج امارات متحده عربی از سازمان اوپک را یک تحول ساختاری دانست که ممکن است انسجام این سازمان را تضعیف کند. این مسئله در شرایطی رخ میدهد که خواسته برخی کشورهای دیگر برای افزایش سهم تولید خود رو به افزایش است و سهم اوپک از بازار جهانی به نفع تولیدکنندگان جدید در حال کاهش است.این کارشناس در پایان تأکید کرد که بحران کنونی دیگر صرفاً یک بحران انرژی نیست، بلکه به نبردی بر سر هزینهها و صبر میان قدرتهای بزرگ تبدیل شده است. او هشدار داد که بهای این نبرد را همه اقتصادهای جهان - چه تولیدکننده و چه مصرفکننده - خواهند پرداخت.
