بسته شدن تنگه هرمز بر روی کشتی های مرتبط با آمریکا و متحدانش و ایجاد قاعده «مذاکره با ایران، دریافت مجوز و سپس عبور از تنگه»، ساختار سنتی تجارت از مسیر امارات با اختلال جدی مواجه کرده است. در این شرایط عمان جایگاه خود را به عنوان یک کریدور جایگزین و میانبر تجاری تقویت کرده است.میثم باجلان، فعال اقتصادی در عمان در گفتوگو با خبرنگار فارس با اشاره به رشد چشمگیر سرمایهگذاری در عمان پس از جنگ گفت: ورود سرمایهگذار به عمان نسبت به قبل ۴ برابر شده است. عمان به شدت در بخش حملونقل، لجستیک، ساختمانسازی و هوش مصنوعی فعال شده است.وی افزود: در بخش هوش مصنوعی، این فعالیتها به این دلیل است که سرمایهگذارانی که زیرساختها را در امارات ایجاد کرده بودند، قصد دارند به دلیل امنیت و ثبات سیاسی بالا و نزدیکی این دو کشور به امارات، آن زیرساختها را به عمان منتقل کنند.
ورود تجارت ایران و عمان به مرحله جدید
باجلان با اشاره به رشد تجارت ایران و عمان خاطرنشان کرد: حجم مبادلات تجاری در سالهای ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ بین ایران و عمان تقریباً نیم میلیارد دلار بود، اما در یکی دو سال اخیر به ۲ میلیارد دلار و پس از جنگ در حال حاضر به حدود ۵ میلیارد دلار رسیده که البته بیشتر آن صادرات ایران به عمان است. عموماً کالاهای پتروشیمی، مواد غذایی و ساختمانی صادر میشود و مواد غذایی بسیار محدودی مانند قهوه و میوههای استوایی نیز از عمان به ایران وارد میشود.
وی در خصوص نظام مالی و بانکی مورد استفاده تجار ایرانی در عمان تصریح کرد: ارتباطات مالی تجار در عمان بیشتر به صورت صرافی انجام میشود. دو بانک صادرات و ملی نیز در اینجا شعبه دارند، اما به ایرانیها هیچ خدماتی نمیدهند. یعنی اگر شما به آنها بگویید از حساب من استعلام بگیرید، کار را انجام نمیدهند.
مدیریت تنگه هرمز بنادر عمان را هم رونق داد
این فعال اقتصادی درباره تجارت ایرانیها از مسیر امارات و عمان اظهار داشت: حجم بیشتر واردات ما پیش از جنگ از طریق دبی و امارات بود، به این دلیل که ترانشیپ در آنجا بسیار سنگین و قوی است. تاجری که میخواست بار خود را از طریق عمان بفرستد، مدت زمان بیشتری طول میکشید. مثلاً از عمان هر ۱۰ روز یک بار کشتی حرکت میکند، در حالی که امارات هر ۲ روز یک بار. همین موضوع باعث میشود تاجر به خاطر گردش مالی و رسیدن زودتر به کالا، مسیر امارات را انتخاب کند.باجلان تصریح کرد: بعد از جنگ با حرکت خوبی که در بحث مدیریت تنگه هرمز اتفاق افتاد، حجم بسیار سنگینی از کالاها از سراسر جهان وارد اسکله سلطان قابوس، بندر سویق و بندر صحار شد.
وی افزود: قبلاً فضای تجاری هوایی امارات نیز از عمان بیشتر بود، اما اکنون عمان در حال رشد است. سرمایهگذاران زیادی به سمت عمان آمدهاند و این روند رو به افزایش است و در حال حاضر عمان به یک میانبر تبدیل شده است. اگر قبلاً به واسطه بنادر امارات، عبور کالا از مسیر عمان به صرفه نبود، بعد از جنگ به واسطه ریسکهای موجود در تنگه هرمز و معطلی کشتیها، اکنون کاملاً به صرفه است.این فعال اقتصادی در عمان با بیان کریدور ترانزیتی جدید امارات توضیح داد: یک مرز زمینی بین صحار و دبی وجود دارد و کالا از طریق آن مرز وارد دبی میشود. امارات چون با کشور کویت مرز زمینی دارد، از طریق آن کالا را به سوریه، عراق و دیگر کشورها میفرستد. در واقع الان به جای اینکه کالا وارد امارات شود، اول وارد عمان میشود و بعد از طریق مرز زمینی به امارات وارد میشود.
دوستی دیرینه ایران و عمان
باجلان در خصوص روابط فرهنگی و سیاسی ایران و عمان خاطرنشان کرد: عمانیها نسبت به ایرانیها احترام بسیار زیادی قائل هستند. مفتیان عمان در زمان جنگ به نفع ایران اعلام جبهه کردند و گفتند که ایران در حال مبارزه با شیطان استکبار است و بر همه واجب است که از ایران حمایت کنند.وی افزود: ایران و عمان از طریق مرز آبی با یکدیگر در ارتباط هستند و این مسئله باعث میشود انواع و اقسام تجارت ملزم به امنیت دریایی باشد. از قدیمالایام که ایرانیان در حوزه جنوب ایران رفتوآمدی ایجاد کرده بودند، کمکم تجارت به شغل اصلی آنها تبدیل شد.این فعال اقتصادی در عمان تصریح کرد: هم از نظر بحث آب و هوایی و هم از نظر دسترسیهایی که این کشور به حوزه غرب، شرق آسیا، شرق آفریقا و جنوب شرق آسیا دارد، باعث شد که عموماً شغل مردم این منطقه تجارت باشد. تقریباً در کشورهای حاشیه خلیج فارس تولید وجود ندارد و تمامی مایحتاج این کشورها – به ویژه عمان که رویکرد بیشتری به آفریقا، جنوب آسیا و ایران دارد – باعث شده تجار حرفهای در آنجا فعالیت کنندکه شغل آنها تجارت و ترانشیپ است.
