بازار نفت در آغاز هفته جدید میلادی، واکنشی سریع به اخبار سیاسی و ژئوپلیتیکی نشان داد. گزارشهای منتشرشده در آخر هفته مبنی بر نهایی شدن توافقی برای بازگشایی تنگه هرمز، فضای معاملات را تحت فشار قرار داد و باعث شد سرمایهگذاران با فرض کاهش ریسک عرضه، موقعیتهای خرید خود را تعدیل کنند.
در زمان نگارش این گزارش، هر دو شاخص اصلی بازار نفت بیش از ۵ درصد افت را تجربه کردند؛ بهطوری که نفت برنت با کاهش چشمگیر ۵.۶۲ درصدی به ۹۷ دلار و ۷۲ سنت رسیده و نفت خام آمریکا (WTI) نیز با کاهش ۵.۸۵ درصدی تا سطح ۹۰ دلار و ۹۵ سنت پایین آمده است. این کاهش قیمتها بازتاب مستقیم انتظارات بازار نسبت به افزایش تدریجی عرضه و عادیسازی مسیرهای حیاتی حملونقل انرژی در منطقه خلیج فارس بوده است.
تردیدها درباره زمانبندی توافق
با وجود خوشبینی اولیه، فضای مثبت بازار در روز یکشنبه تا حدی تعدیل شد. دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، در پیامی در شبکههای اجتماعی اعلام کرد که به نمایندگان خود دستور داده است «برای رسیدن به توافق عجله نکنند». پس از این اظهارات، یک مقام ارشد دولت آمریکا نیز تأکید کرد که اگرچه در مذاکرات پیشرفتهایی حاصل شده، اما توافق نهایی به این سرعت امضا نخواهد شد.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، هدف اصلی این توافق، بازگشایی تنگه هرمز، پایان درگیریها و تحویل اورانیوم غنیشده از سوی ایران عنوان شده است. مرحله نخست توافق شامل تمدید ۶۰ روزه آتشبس خواهد بود که طی آن، عبور و مرور کشتیها از تنگه هرمز از سر گرفته میشود و مذاکرات هستهای در همین بازه ادامه مییابد.
بازگشت تدریجی ترافیک نفتی و ابهامهای باقیمانده
در صورت دستیابی به توافق، تعداد کشتیهایی که از تنگه هرمز عبور میکنند میتواند ظرف ۳۰ روز به سطح پیش از جنگ بازگردد. این توافق همچنین شامل پایان جنگ میان رژیم صهیونیستی و لبنان خواهد بود.
در همین حال، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، اعلام کرده است که اگرچه یادداشت تفاهم در مراحل پایانی قرار دارد، اما جزئیات مربوط به پرونده هستهای در این مرحله مورد بحث قرار نمیگیرد.
در مجموع، هرچند دستیابی به توافق میتواند در کوتاهمدت به آرامش بازار نفت و کاهش قیمتها کمک کند، اما همچنان ابهامهایی جدی درباره سرعت بازگشت جریان نفت به سطح پیش از جنگ و زمان لازم برای احیای زیرساختهای آسیبدیده نفت و گاز وجود دارد. حتی در صورت اجرای توافق اولیه، نبود یک توافق نهایی و شفاف درباره تداوم بدون وقفه تردد از تنگه هرمز، به این معناست که ریسک ژئوپلیتیکی وقوع یک بحران بزرگ انرژی در آینده همچنان بر بازار جهانی نفت سایه خواهد انداخت.
