پس از حملات ایران به مواضع و اهداف مرتبط با آمریکا در تعدادی از کشورهای منطقه، موجی از واکنشهای رسمی از سوی دولتهای عربی شکل گرفت؛ واکنشهایی که محور اصلی آنها محکوم کردن حملات ایران و هشدار نسبت به گسترش تنشهای منطقهای بود.
در این میان، وزارت امور خارجه قطر با صدور بیانیهای، حملات ایران به خاک این کشور و همچنین امارات، بحرین، عمان، کویت و اردن را محکوم کرد و بدون اشاره به استفاده واشنگتن از خاک این کشورها برای تجاوز به زیرساختهای ایران، آن را «نقض آشکار حاکمیت کشورها، تمامیت ارضی آنها و مغایر با منشور سازمان ملل و اصول حسن همجواری» خواند.
دوحه با متهم کردن ایران به مسوولیت کامل پیامدهای این حملات، اعلام کرد که بر اساس ماده ۵۱ منشور سازمان ملل، حق پاسخ و اتخاذ تمامی اقدامات لازم برای دفاع از حاکمیت، امنیت و تمامیت ارضی خود را محفوظ میداند.
قطر همچنین ضمن اعلام همبستگی با دیگر کشورهای عربی، خواستار توقف کامل عملیات نظامی، جلوگیری از گسترش تنشها و بازگشت به مسیر گفتوگو و راهکارهای دیپلماتیک شد.
وزارت امور خارجه عراق نیز در بیانیهای با ابراز نگرانی نسبت به ادامه تنشها و تأثیر آن بر امنیت کشتیرانی، بر ضرورت احترام به حاکمیت کشورها و پرهیز از هر اقدامی که ثبات منطقه را تهدید کند، تأکید کرد.
اردن نیز حملات ایران به امارات، بحرین، عمان، قطر و کویت را محکوم و مدعی شد که این اقدامات «نقض آشکار حاکمیت کشورها، تهدیدی علیه امنیت آنها و مغایر با قوانین بینالمللی» است.
وزارت امور خارجه کویت نیز ضمن محکوم کردن حملات ایران به این کشور، آن را تجاوز به حاکمیت و تمامیت ارضی خود دانست و هشدار داد که ادامه این حملات، تنش و بیثباتی در منطقه را تشدید خواهد کرد.
عربستان سعودی نیز آنچه «ادامه تجاوزات ایران علیه کویت، قطر، بحرین، امارات، عمان و اردن» خواند، را محکوم کرد.
با وجود همسویی این مواضع در محکوم کردن پاسخ ایران، نکته مشترک بیانیههای صادر شده، عدم اشاره به نقش آمریکا در آغاز دور جدید درگیریها و استفاده از خاک، حریم هوایی و پایگاههای نظامی مستقر در برخی کشورهای عربی برای اجرای حملات علیه ایران بود؛ موضوعی که ایران بارها آن را مبنای مشروعیت اقدامات متقابل خود عنوان کرده است.
در حالی که اهداف مورد حمله، مراکز و تأسیسات مرتبط با عملیات نظامی آمریکا بوده و پاسخ ایران در چارچوب دفاع مشروع صورت گرفته است، دولتهای عربی در بیانیههای خود تنها بر محکومیت حملات ایران، حفظ حاکمیت ملی و ضرورت کاهش تنشها تمرکز کردند و درباره نقش آمریکا در استفاده از ظرفیتهای نظامی این کشورها برای حمله به ایران موضعی اتخاذ نکردند.
این رویکرد، نشان میدهد کشورهای عربی ضمن تأکید بر اصل حاکمیت، از پرداختن به موضوع حضور و فعالیت نظامی آمریکا در خاک خود و تأثیر آن بر گسترش دامنه بحران منطقهای خودداری کردهاند؛ مسالهای که یکی از عوامل اصلی استمرار چرخه تنش و پاسخهای متقابل در منطقه به شمار میرود.
این واکنشها پس از آن صورت گرفت که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بامداد امروز در بیانیهای از در هم کوبیده شدن مرکز فرماندهی کنترل دشمن در غرب آسیا و پایگاه هوایی دشمن در الازرق اردن با ۱۰ فروند موشک بالستیک خبر داد.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در اطلاعیهای دیگر اعلام کرد که مرکز فرماندهی و کنترل و آشیانههای پهپادهای MQ۹ در پایگاه آمریکایی پرنس حسن اردن منهدم شده است.
